8.3 nieuw.pptx

• newEditor
• Geschiedenis
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 5

8.3 democratisering Nederland

Opkomst van emancipatiebewegingen

Voortrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces.

Opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.

Macht van de koning Willem I en het parlement

1848 onrust in Europa

Willem III en de parlementaire democratie

1853 test van de nieuwe grondwet

Ruzie om pauselijk besluit

• Grondwettelijk mocht de paus een kerkprovincie inrichten

• Protestanten kwamen in opstand

• DE APRILBEWEGING smeekschrift aan de koning en handtekeningenactie

• Willem III liet merken dat hij het met de protesten eens was.

• Katholieken waren in veel opzichten nog steeds tweederangsburgers, ze begonnen een emancipatiestrijd.

Kabinet moet meerderheidssteun hebben in de Tweede kamer

Het ontstaan van politieke partijen

• Vanaf 1848

  • Conservatieven: tegen grondwet

  • Liberalen: voor beperking macht koning

  • Protestanten

  • Katholieken

  • Socialisten (vanaf ongeveer 1875)

De organisatie in politieke partijen kwam door

• schoolstrijd

  • Kiesrecht

  • Sociale kwestie

schoolstrijd

Kiesrecht

Sociale kwestie

Nieuwe partijen door Kiesrecht, schoolstrijd, sociale kwestie

• Confessionelen

• Socialisten

• Liberalen

Aletta Jacobs

• Vrouwenrechten

• Emancipatie (Eerste feministische golf)

• Toelaten meisjes tot mbo en hbo

• 1871 Aletta Jacobs toegelaten tot universiteit (eerste vrouw)

• Thorbecke gaf haar toestemming

• Opende na studie huisartsenpraktijk

  • Voor voorbehoedsmiddelen

  • Voorvechtster vrouwenkiesrecht

  • 1885 wilde ze op de kieslijst van Amsterdam geplaatst worden > verzoek afgewezen

Minderheidskabinet olv van Cort van der Linden 1913

• Nationale eenheid kwam door

  • Neutrale positie WO I

  • Voedsel rantsoenen

  • Bedrijven sluiten > werkeloosheid

  • Leger in paraatheid

GEVOLG> politieke samenwerking vereist

2 kwesties moeten worden opgelost

• Schoolstrijd

  • kiesrecht

Oplossing

Wat was een kenmerk van Willem I's regeringsstijl?

A

Autoritair leiderschap

B

Federale staatsstructuur

C

Volksoverleg

D

Democratische besluitvorming

Wie was verantwoordelijk voor de grondwet van 1848?

A

Johan Rudolf Thorbecke

B

Willem I

C

Johan van Oldenbarnevelt

D

Pieter Jelles Troelstra

Welke verandering bracht de grondwet van 1848?

A

Afschaffing van de persvrijheid

B

Minder rechten voor burgers

C

Meer parlementaire bevoegdheden

D

Herstel van monarchie

Wat werd versterkt door de grondwet van 1848?

A

De macht van de koning

B

De rol van de Tweede Kamer

C

De invloed van de aristocratie

D

De militaire macht

Wat was een doel van Thorbecke?

A

Beperken van burgerrechten

B

Versterken van absolutisme

C

Democratisering van de politiek

D

Afschaffen van de grondwet

Wat was de schoolstrijd?

A

Strijd om grondrechten

B

Strijd om onderwijsfinanciering

C

Strijd om kiesrecht

Wat gebeurde er in 1917 bij de pacificatie?

A

Oprichting van de VN

B

Eerste Wereldoorlog eindigt

C

Invoering van algemeen kiesrecht en oplossen schoolstrijd.

Wat is een kernpunt van het liberalisme?

A

Individuele vrijheid en rechten

B

Klassenstrijd

C

Religieuze geboden

D

Collectieve gelijkheid

Wat streeft het socialisme na?

A

Gelijke verdeling van welvaart

B

Vrije marktprincipes

C

Individuele economische vrijheid

D

Maximalisatie van winst

Wat is een uitgangspunt van het confessionalisme?

A

Totale gelijkheid

B

Strikte scheiding van kerk en staat

C

Religieuze waarden in politiek

D

Economische liberalisering

Waarvoor strijdt het feminisme?

A

Traditionele rolverdeling

B

Economische ongelijkheid

C

Minderheidsgroepen uitsluiten

D

Gelijke rechten voor vrouwen