14. Platvissen, palingachtigen en meervallen

• Biologie
• Speciaal Onderwijs
• Leerroute 4

Platvissen, palingachtigen en meervallen

Programma

- Doel van deze les

- Terugblik

- Wat weet je al van platvissen, palingachtigen en meervallen

- Theorie over platvissen, palingachtigen en meervallen

- Opdrachten maken

- Evalueren

Doel:

Aan het eind van de les weet ik:

- welke vissen behoren onder andere tot de platvissen

- hoe de slokopaal zijn voedsel vangt

- dat jonge rugzwemmende meervallen in het begin 

gewoon zwemmen

Terugblik

Haaien en roggen

Wat weten jullie er nog van?

Wie zijn de vijand van de haai en waarom worden haaien gevangen?

De blauwe haai heeft een ....... lijf en lange .....

De naam van de blauwe haai verwijst naar .....

Roggen behoren net als haaien tot de ......., alle andere vissen zijn .....

1. beenvissen - kraakbeenvissen
2. kraakbeenvissen - beenvissen

Platvissen

Platvissen behoren tot de beenvissen. De jonge vissen hebben een normaal vissenuiterlijk. Na enige tijd krijgen ze een platte vorm. Daarbij gaat ook een oog van de ene kant van het lijf naar de andere. Veel platvissoorten graven zich in de zeebodem in. Ze passen hun kleur aan de ondergrond aan en zijn zo heel goed gecamoufleerd.

Schol

De schol is de bekendste platvis en een belangrijke eetbare vis. Schollen leven vooral van kleine mosselen. Ze kraken de schelp met hun sterke gebit. Ook wormen, kreeftachtigen en slangsterren staan op hun menu. 

Het vrouwtje van de schol legt in de paartijd 500.000 eieren. Daar kruipen de larven uit.

Heilbot

 De heilbot is de grootste platvis. Net als de schol is het een roofvis. Hij heeft sterke kaken en spitse tanden en eet vissen, kreeften, mosselen en inktvissen. Jonge heilbotten leven op een diepte tot 70 m. Volwassen vissen verblijven op 700 m diepte. Om te paaien zwemt de heilbot vaak honderden kilometers. Het vrouwtje legt daarna tot 9 miljoen eieren.

Palingachtigen

Bijna alle soorten palingen hebben een slangachtig lijf. Het zijn bewoners van de zee. Alleen de paling brengt het grootste deel van zijn leven door in rivieren en meren. Volwassen palingen zijn roofdieren die 's nachts op hun prooi jagen. De meeste doorlopen het larvenstadium voordat ze jonge paling zijn. 

Paling

De Europese paling zwemt om te paaien naar de Sargassozee in de Golf van Mexico. Daar leggen de vrouwtjes hun eieren op een diepte van 400m. Uit de eieren kruipen larven in de vorm van een wilgenblaadje. De warme Golfstroom brengt ze in twee tot drie jaar weer terug naar de kust van Europa. Hier veranderen de larven in doorzichtige 'glasalen', die de rivieren opzwemmen. Na een jaar of tien is de aal volwassen. 

Gewone zaagvis

Deze roggen hebben hun naam te danken aan de lange snuit. Die heeft net als een zaag scherpe tanden aan de zijkanten. Het lijf van de zaagvis is net als bij haaien gestroomlijnd. 

Slokopaal

De slokopaal leeft op 2000 tot 5000 meter diepte in zee. De vlakke kop bestaat bijna alleen uit een grote bek met heel veel kleine tandjes. Dan volgt het slangachtige lijf. De slokopaal voedt zich met plankton uit de zee, vooral met kleine kreeftjes. Om ze te vangen zwemt hij met geopende bek door het water en klapt zijn kaken bliksemsnel open en dicht. 

Meervallen

De meeste meervallen leven in zoet water, enkele soorten ook in zee. Ze hebben geen schubben, maar een pantser van beenplaten. Meervallen zoeken op de bodem van het water naar een prooi. Ze voelen die in het donker met de lange baard op hun kop. Bijna alle meervallen zijn roofvissen.

Rugzwemmende meerval

De kleine rugzwemmende meerval heeft vele kleuren. Toch is hij niet daarom een populaire aquariumvis. Deze meerval zwemt op zijn rug. Jonge vissen zwemmen in het begin normaal. Ze gaan pas later op hun rug zwemmen.

Hij heeft lange baarden en daarmee zoekt hij algen en larven op.

Opdrachten maken

Waar of niet waar?
Platvissen behoren tot de beenvissen. De jonge vissen hebben een normaal vissenuiterlijk. Na enige tijd krijgen ze een platte vorm. Daarbij gaat ook een oog van de ene kant van het lijf naar de andere.

1. Waar
2. Niet waar

Veel platvissoorten graven zich in de zeebodem in. Waarom doen ze dat?

Wat is de bekendste platvis?

1. Tong
2. Schol
3. Heilbot
4. Tarbot

Wat eten schollen?

Het antwoord op de vorige vraag:

 

Schollen leven vooral van kleine mosselen. Ze kraken de schelp met hun sterke gebit. Ook wormen, kreeftachtigen en slangsterren staan op hun menu.

Wat is de grootste platvis?

1. Tong
2. Schol
3. Heilbot
4. Tarbot

Vul de goede getallen in:
Jonge heilbotten leven op een diepte tot __ m. Volwassen vissen verblijven op ___ m diepte.

Hoe lang duurt het voordat een aal een volwassen paling is?

1. Een maand
2. Een jaar
3. Vijf jaar
4. Tien jaar

Hoe vangt de slokopaal plankton met kleine kreeftjes uit de zee?

Leven meervallen in zoet of zout water?

1. Zoet
2. Zout
3. Zoet en zout

Meervallen hebben geen schubben, maar ......

Hoe zwemt de
rugzwemmende meerval?

Evaluatie

Is het doel van de les behaald?

Weet je nu:

- welke vissen onder andere tot de platvissen behoren

- hoe de slokopaal zijn voedsel vangt

- dat jonge rugzwemmende meervallen in het begin

gewoon zwemmen

Wat was jouw inbreng/op welk niveau heb je gewerkt?