§5.1 ‘Verwering en erosie’ deel 1

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 2

Hoofdstuk 5: Vorming van 

landschappen

§5.1 ‘Verwering en erosie’ deel 1

Lesplanning 

Aanwezigheid, boekencontrole en huiswerkcontrole

Mededelingen:

Uitleg §5.1 ‘Verwering en erosie’

Lees en maak van §5.1 vraag 1 t/m 6

Lesdoelencheck

Lesdoelvragen van deze les

1. Welke twee verwering soorten zijn er?
2. Leg in stappen uit hoe vorstverwering werkt
   
3. Hoe heet het materiaal wat loskomt bij verwering?
4. Hoe heet de kracht die gesteente doet afbrokkelen?
5. Hoe heet het landschap wat kan ontstaan door chemische verwering?

Verwering

Verwering is het langzaam afbrokkelen van gesteente

• Mechanische verwering  

• Chemische verwering 
  

Dit zijn exogene krachten!

Mechanische verwering

• Vorstverwering 
  
• Biologische verwering
  

Bij mechanische verwering brokkelt

gesteente af maar de samenstelling 

van het gesteente verandert niet.

Het verweringsproces gaat heel erg langzaam!

Temperatuur en klimaat

• Krimpscheuren

• Vorstscheuren 

Materiaal wat loskomt bij verwering 

noemen ze verweringsmateriaal

Stap 1: water siepelt in scheuren<div>Stap 2: water bevriest</div><div>Stap 3: water zet uit wanneer het bevroren is --&gt; ijs</div><div>Stap 4: het ijs duwt de scheur verder uitelkaar<br><div><br></div></div>

Het gesteente is gebarsten door het krimpen tijdens kou en het uitzetten van het gesteente door de zonneschijn

Biologische verwering

• Planten

• Dieren   

Materiaal wat loskomt bij verwering heet verweringsmateriaal

Wortels drukken het gesteente uitelkaar&nbsp;

Tunnels en holen door gravende dieren

Chemische verwering 

• Er valt neerslag. 

• Neerslag wordt zuur door   de plantenwortels. 

• Neerslag sijpelt door het gesteente naar beneden. 

• Kalksteen lost op. 

• Dit noemen ze karst- verschijnsel

Karts- verschijnselen en landschap

Karstverschijnsel

<div>Ontstaan door het oplossen van kalksteen
<div><ul><li>doline&nbsp;<br></li><li>stalagtiet&nbsp;<br></li><li>stalagmiet&nbsp;<br></li><li>zuil&nbsp;<br></li><li>ondergrondse rivier&nbsp;<br></li></ul></div><div><br></div></div>

Karstenlandschap

<div><ul><li>verweren van kalksteen&nbsp;<br></li><li>harder gesteente blijft achter&nbsp;<br></li><li>ook een karstverschijnsel&nbsp; &nbsp;<br></li></ul></div><div><br></div>

Aan het werk

Wat: lees en maak van §5.1 ‘Verwering en erosie’ vraag 1 t/m 6

Wanneer: deze les, en wanneer je het niet af krijgt, thuis afmaken! 

Hulp: je tekstboek (Lees goed!)

                 buurman/buurvrouw naast je

                de Bosatlas 

Klaar? ga bezig voor een ander vak

       

Klaar?: maak herhaling en verdieping (kijk studiewijzer)

Tijd  10 min voor de bel

Welke twee verwering soorten zijn er?

Leg in stappen uit hoe vorstverwering werkt

Hoe heet het materiaal wat loskomt bij verwering?

Hoe heet de kracht die gesteente doet afbrokkelen?