CAMPUS 3 concreet DG DEEL 3 LES 17 figuurlijk taalgebruik: spreekwoorden, uitdrukkingen en gezegdes

• Nederlands
• Secundair onderwijs

DEEL 3 LES 17

FIGUURLIJK TAALGEBRUIK: spreekwoorden, uitdrukkingen en gezegdes

Even een opwarmertje...

Welk spreekwoord gebruik jij wel eens en wat betekent het?

Spreekwoord

Uitdrukking

Gezegde

Algemene 

levenswijsheid

Altijd een zinsdeel

Geen werkwoord

Vaste verbinding van woorden

Onveranderlijk

aangepaste formulering

O en PV

kunnen aangepast worden

Gaat het hier om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?
"Het loont de moeite."

1. Spreekwoord
2. Uitdrukking
3. Gezegde

Gaat het hier om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?
"Jong geleerd, is oud gedaan."

1. Spreekwoord
2. Uitdrukking
3. Gezegde

Gaat het hier om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?
"Met man en macht"

1. Spreekwoord
2. Uitdrukking
3. Gezegde

Gaat het hier om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?
"Joost mag het weten."

1. Spreekwoord
2. uitdrukking
3. Gezegde

Gaat het hier om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?
"van jetje geven"

1. Spreekwoord
2. Uitdrukking
3. Gezegde

Gaat het hier om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?
"Het gelag betalen"

1. Spreekwoord
2. Uitdrukking
3. Gezegde

Gaat het hier om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?
"beter laat dan nooit"

1. Spreekwoord
2. Uitdrukking
3. Gezegde

Gaat het hier om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?
"Tot in de kleine uurtjes"

1. Spreekwoord
2. Uitdrukking
3. Gezegde

Spreekwoorden en uitdrukkingen zoek je in het woordenboek op op het eerste trefwoord.

Weet je nog met welk 'spreekwoord' je zelf begonnen was? Noteer het hieronder nog eens opnieuw en noteer tussen haakjes of het een spreekwoord, een uitdrukking of gezegde is.

Bijvoorbeeld:

"Honger maakt rauwe bonen zoet"--> trefwoord = honger

"Het loopt de spuigaten uit." --> trefwoord = spuigaten

Maak nu opdracht 5 op p 336 in je werkboek.

Gaat het om een spreekwoord, een uitdrukking of een gezegde?

Noteer de betekenis in de laatste kolom.

https:

Ga naar het online spreekwoordenboek door op de link op de volgende slide te klikken. 

1) Zoek de betekenis op van de gevraagde spreekwoorden, uitdrukkingen en gezegdes.

2) Vermeld tussen haakjes of het een spreekwoord (SW), uitdrukking (UD) of gezegde (G) is.

De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet.

iets uit de mouw schudden

Stille waters hebben diepe gronden.

Figuurlijk taalgebruik

SW, UD en G zijn ook voorbeelden van figuurlijk taalgebruik. Net zoals bij 'drijfzand' (wat niet letterlijk zand is waarop je blijft drijven) dansen de muizen ook niet echt op tafel als de kat van huis is.

Creatief met taal

Door te spelen met de letterlijke en figuurlijke betekenis kan je soms een grappig effect creëren zoals in de video van het drijfzand. 

Een koekje van eigen deeg

Ga nu zelf aan de slag met oefening 12 op p 343.

1) Je bespreekt het spreekwoord, de uitdrukking, het gezegde dat overeenkomt met je klasnummer. bv. Is je klasnummer 8, dan bespreek je 8 'zijn gram halen'.

2) Maak een korte presentatie met powerpoint.

3) Je presentatie bevat: 

              a. de betekenis

              b. de oorsprong

              c. een link met de actualiteit

Voorbereiding

Je kan je opdracht voorbereiden aan de hand van p 343 - 344 in je werkboek. Volg de verschillende stappen zodat je niets vergeet.

Uploaden

Vooraleer je je presentatie uploadt in Google Classroom, 

vul je de zelfevaluatie in in je werkboek!

Veel succes!

Eens kijken wat je 

hebt onthouden...

Sleep de kenmerken op de volgende slide naar het juiste begrip.

Etymologie

= de wetenschap die de oorsprong en de geschiedenis van woorden opspoort.

Je zoekt de oorsprong en geschiedenis van woorden op in een etymologisch woordenboek.

Zoek een leuk spreekwoord, een gezegde of een uitdrukking op en probeer het uit te beelden. Maak een foto van het resultaat en post het op de volgende slide.

Upload je foto hier.