VTHT_Zwachtelen

 ACT-Zwachtelen
1 / 22
volgende
Slide 1: Tekstslide
Verpleging en verzorgingMBOStudiejaar 4

In deze les zitten 22 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min

Onderdelen in deze les

 ACT-Zwachtelen

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Waar staat de afkorting ACT-zwachtelen voor?

Slide 2 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies

ACT-zwachtelen


                                      A = ambulante
                                      C = compressie
                                      T = therapie

Slide 3 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer zwachtelen?
Vraag jezelf altijd af:
- wat is er aan de hand?
- wat is de verwachting?
- wat is de oorzaak van het probleem?
- wat voor een type oedeem is het?
- is het Chronische verneuze insufficiëntie (verwijde aderen) of is het Perifeer Arterieel Vaatlijden (vaatvernauwing of afsluiting) niet zwachtelen, EA-index. 


Slide 4 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Reden en oorzaak
Waarom zwachtel je?
 
Wat kunnen oorzaken hiervan zijn?


  • Chronische veneuze insufficiëntie (cvi)
  • Hartfalen
  • Overgewicht
  • Lymfeoedeem
  • Nier- of leveraandoeningen

Slide 5 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat is géén uiting van een chronische veneuze insufficiëntie?
A
Oedeem
B
Trombose
C
Spataderen
D
vermoeid gevoel in benen

Slide 6 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Chronische veneuze insufficiëntie
- Beschadiging kleppen in venen
- Bloed stroomt terug 
- Drukverhoging venen
- Vocht en eiwitten in weefsel

Klachten: 
- oedeem en vermoeide benen 
- ulcus cruris

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Perifeer Arterieel Vaatlijden (PAV)

  • Vernauwing of afsluiting van een slagader in of naar het been
  • Oorzaak?







Weetje:
- 1 op de 6 mensen mensen van > 55 jaar
- 1 op de 3 mensen > 75 jaar
Artherosclerose (slagaderverkalking)

Slide 8 - Tekstslide

Door een vernauwing of afsluiting van een slagader naar de benen kan minder of zelfs geen bloed doorstromen. Hierdoor ontstaat een gebrek aan zuurstof in het been.

70% van deze groep heeft helemaal geen klachten totdat er bijv. een hartinfarct of beroerte optreedt.
Klachten PAV

  • Etalagebenen
  • Rustpijn
  • Weefselverval

Slide 9 - Tekstslide

Etalagebenen: de beenspieren hebben bij inspanning veel meer zuurstof nodig dan in rust. Bij een wandeling bijvoorbeeld treedt verzuring van de spieren op. Hierdoor ontstaat een krampachtige pijn in één of beide benen. Andere klachten van vernauwing kunnen zijn: koude voeten, verminderde haargroei op de benen, verdikte
 teennagels (vaak met schimmelinfectie) en vertraagde nagelgroei. Door de slechtere doorbloeding kunnen de benen bleek worden bij het optillen en rood verkleuren bij het laten afhangen van de benen.

Rustpijn: het is ook mogelijk dat er zo weinig bloed naar de benen stroomt dat zelfs in rust, of ’s nachts in bed, pijn ontstaat. Dit wordt rustpijn genoemd. Als een patiënt zijn been uit het bed laat hangen (‘bengelen’) of ’s nachts in een stoel gaat slapen, wordt de pijn soms minder.

Weefselverval: als het zuurstoftekort zeer ernstig is, kan het weefsel (de huid en/of de spieren) zelfs afsterven. Dat zorgt voor donkerblauwe of zwarte verkleuringen. Dit noemen we necrose of gangreen (‘koudvuur’). Ook is het mogelijk dat één of meerdere tenen afsterven. Zonder ingreep (bijvoorbeeld door te dotteren of een operatie) waarbij de doorbloeding wordt verbeterd, is een amputatie van de teen of zelfs het hele been soms niet te vermijden.
Onderzoek
Wat zijn de grootste risico's van het zwachtelen?

Slide 10 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies

Risico compressie therapie

- start twee benen tegelijk zwachtelen

- hartfalen
- ulcus cruris
- weefselsterfte

Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Interventie
Wat betekent het als iemand blauwe tenen heeft en wat is je interventie? (verdwijnt als er gelopen wordt, zo niet opnieuw zwachtelen zijn ze te strak).

Wat betekent het als iemand witte tenen heeft en wat is je interventie? (Kan duiden op een bloedvat probleem en waarschuw de arts). 

Slide 12 - Tekstslide

Blauwe tenen: iemand laten lopen, trekt soms weg. Trekt dit niet weg dan opnieuw zwachtelen

Witte tenen: opnieuw zwachtelen, er is geen circulatie 
Diagnostiek EA-index

Wat wordt hiermee bedoeld met deze diagnostiek?

  • Enkel-arm index

Slide 13 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

EA-index
De enkel-arm-index (EAI): geeft een indruk van de toestand van de slagaders in de benen.
   

Het principe berust op het feit dat bij een vernauwing of obstructie in een arterie de druk achter de obstructie lager is dan ervoor.

De bloeddruk aan de enkel wordt gedeeld door de systolische bloeddruk aan de arm.

Slide 14 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Berekening
            

                           systolische enkeldruk
AEI                    -------------------------
                            systolische armdruk

                           

Slide 15 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

LET OP!
Geen enkel-arm index uitvoeren voordat je gaat zwachtelen kan levensgevaarlijk zijn! 



Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Herhaling; wanneer zwachtelen?
Vraag jezelf altijd af:
- wat is er aan de hand?
- wat is de verwachting?
- wat is de oorzaak van het probleem?
- wat voor een type oedeem is het?
- is het CVI of is het PAV, beiden?
ACTIE:
- EA-index laten uitvoeren
-1 been starten
- mild zwachtelen

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Video ACT Zwachtelen

Slide 19 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Vragen?

Slide 20 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Bronnen
- Ontplooi: https://ontplooi.nl/?gclid=EAIaIQobChMIn82W2Iul-AIVZI5oCR37-QTKEAAYASAAEgJ72PD 
 - Richtlijnendatabase PAV: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/perifeer_arterieel_vaatlijden_pav/pav_-_startpagina.html
- gezondheidsplein/ oedeem: https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/oedeem/item32118
- Trombosestichting: https://www.trombosestichting.nl/trombose/gevolgen/chronische-veneuze-insufficientie/
- Hartfalen: https://www.thuisarts.nl/hartfalen/ik-heb-hartfalen#:~:text=Bij%20hartfalen%20pompt%20uw%20hart%20minder%20goed.,minder%20voeding%20uit%20het%20bloed.

Slide 21 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Vervolg bronnen
- Hartfalen: https://www.thuisarts.nl/hartfalen/ik-heb-hartfalen#:~:text=Bij%20hartfalen%20pompt%20uw%20hart%20minder%20goed.,minder%20voeding%20uit%20het%20bloed.
- Zwachtelen met 1 been: https://www.tvvtotaal.nl/zwachtel-bij-een-client-eerst-een-been-niet-beide/

Slide 22 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies