Thema 2 Boek of film?
Onderdelen in deze les
In dit thema leer je
✓ literaire bouwstenen toepassen op een literair fragment;
✓ verschillende genres herkennen;
✓ retrospectieve spanning, prospectieve spanning, het Jan Klaassen-syndroom herkennen en een cliffhanger herkennen;
✓ belangrijke filmtermen correct gebruiken;
✓ een filmfragment analyseren;
✓ overeenkomsten en verschillen tussen een boek en een film bespreken;
✓ een mening formuleren en ondersteunen met voorbeelden uit het verhaal;
✓ signaalwoorden correct gebruiken.
1 Literaire bouwstenen
Bundel pg. 4
Les 5 In de leesclub of in de filmclub?
Werkboek pg. 32
Boek en/of film?
Las jij al één van deze boeken? Of zag je de verfilming?
Ging je al eens naar een verfilming kijken van een boek dat je al eerder gelezen had?
Waarom zijn mensen vaak teleurgesteld bij de verfilming van een geliefd boek, denk je?
Welke (boek/film)genres ken je?
Genres
Roman
Novelle
Kortverhaal
Sciencefictionroman
Crime fiction & detectives
Thriller
Drama
Sage
Autobiografie
Fabel
Historische roman
Avonturenroman
Autobiografische roman
Utopie
Dystopie
Horror
Fantasy
Coming of age / bildingsroman
pg. 379-382
Les 17 Horror
Werkboek pg. 218
Wat zijn jouw grootste angsten?
Oefening 2
Victor, een Zwitserse wetenschapper, schept een monsterachtig wezen uit lichaamsdelen van dode mensen. Wanneer het monster echter ontsnapt en een grote ravage aanricht, moet Victor de gevolgen van zijn daden onder ogen komen …
Oefening 2
Een zesjarig jongetje speelt nietsvermoedend met een papieren bootje in de goot op straat. Wanneer het bootje plots verdwijnt en hij op zijn knieën in de donkere goot staart, kijken twee felgele ogen hem aan …
Oefening 2
Vreemde dingen vinden plaats in het huis van Chris MacNeil. Wanneer haar dochtertje bezeten lijkt te zijn door de duivel, gaat ze te rade bij enkele priesters …
Oefening 2
Drie jonge filmstudenten maken een documentaire over een plaatselijke legende van een heks. Wanneer ze de naburige bossen verkennen, komen ze er al snel achter dat legendes heel dicht bij de werkelijkheid kunnen aansluiten …
Oefening 2
Via een verzameling van dagboeken en brieven lezen we over een ontmoeting tussen de jonge advocaat Jonathan Harker en een excentrieke graaf. Harker komt er al snel achter dat de graaf er enkele vreemde gewoonten op na houdt, zoals het drinken van mensenbloed …
Oefening 2
Samen met drie anderen trekt Professor John Montague in een behekst huis in om te bewijzen dat paranormale activiteiten wel degelijk bestaan. Wat begon als een interessant experiment, loopt echter al snel uit de hand …
Bekijk de trailer van de film Knock at the Cabin. Bantwoord onderstaande vragen.
a Waarover gaat de film volgens jou? Vat de plot samen in minstens twee zinnen.
b Welke beslissing zal de familie volgens jou moeten nemen?
c Op welke manieren bouwden de makers van de trailer spanning op?
Vul de antwoorden in in je werkboek pg. 219
Hoe kan een schrijver spanning brengen in verhalen? Lees op de volgende pagina de tips van schrijver René Appel.
Wat zijn de verschillende manieren om spanning te creëren?
Hoe kan een schrijver spanning brengen in verhalen? Lees op de volgende pagina de tips van schrijver René Appel.
Wat zijn de verschillende manieren om spanning te creëren?
Retrospectieve spanning: lezer krijgt een raadsel en moet dit mee oplossen.
Prospectieve spaning: lezer wordt nieuwsgierig gemaakt door dreiging ('unputdownable').
Achterhouden van informatie: soms in het midden van een scene -> cliffhanger
Lezer weet iets dat romanfiguur niet weet --> Jan Klaassen-syndroom
Informatie manipuleren, romanfiguur weet iets wat lezer niet weet (onbetrouwbare verteller)
Noch lezer, nog personage weet iets
Noteer in in je werkboek pg. 219
Zelfstandig werken
pg. 221-225
Maak in duo's alle oefeningen.
Toon je cursus aan je leerkracht als je klaar bent.
Open de verbetersleutel op Smartschool en verbeter de oefeningen.
Van roman naar scenario
Werkboek pg. 32
Bundel pg. 5
Film versus boek
1. Verhaal en structuur
Plot: Welke gebeurtenissen zijn hetzelfde? Welke ontbreken of zijn veranderd?
Volgorde: Wordt het verhaal in de film in dezelfde volgorde verteld als in het boek (bijvoorbeeld flashbacks, weglatingen)?
Einde: Is het slot hetzelfde of anders uitgewerkt?
2. Personages
Uitwerking: Komen alle personages uit het boek ook terug in de film? Zijn ze even uitgebreid of juist versimpeld?
Karakterontwikkeling: Zie je dezelfde groei of verandering bij de hoofdpersoon?
3. Thema’s en motieven
Zijn de belangrijkste thema’s (bijvoorbeeld vriendschap, macht, opoffering) even sterk aanwezig?
Worden symbolen of motieven uit het boek (zoals een voorwerp of terugkerend beeld) ook in de film gebruikt?
4. Perspectief en vertelstijl
Boek: Welke vertelstem gebruikt de auteur (ik-vorm, alwetende verteller)?
Film: Hoe vertaalt dat zich naar beeld? Wordt er gebruik gemaakt van voice-over of camerastandpunten?
5. Sfeer en setting
Hoe wordt de sfeer in het boek opgeroepen (woordkeuze, beschrijvingen)?
Hoe doet de film dat (muziek, kleurgebruik, camerawerk)?
Valt de setting (tijd, plaats) op dezelfde manier of juist anders uit?
6. Creatieve keuzes van de filmmaker
Waarom zou de regisseur bepaalde scènes hebben ingekort, aangepast of weggelaten?
Welke toevoegingen in de film waren niet in het boek, en wat doen die met het verhaal?
Vergelijk!
Vragen over sfeer en spanning
Welke sfeer hangt er in dit fragment? Geef twee voorbeelden.
Op welke momenten voel je als kijker spanning?
Hoe gebruikt de regisseur geluid en muziek om spanning op te bouwen?
Welke beelden vond je het meest verontrustend?
Welke vragen blijven na dit fragment onbeantwoord?
Vergelijking met het gelezen fragment
Welke gebeurtenissen komen zowel in het boek als in de film voor?
Welke gebeurtenissen werden gewijzigd of weggelaten?
Welk personage wordt uitgebreider voorgesteld in de film?
Welke informatie krijg je in de tekst, maar niet in de film?
Welke informatie krijg je in de film, maar niet in de tekst?
Voorbeeldantwoorden
1. Welke sfeer hangt er in dit fragment? Geef twee voorbeelden.
Er hangt een dreigende, mysterieuze en griezelige sfeer.
Voorbeelden:
Het dorp Gatlin lijkt volledig verlaten. Er zijn geen volwassenen te zien, wat vreemd en verontrustend overkomt.
Burt ontdekt een register waaruit blijkt dat jongeren op hun negentiende sterven en hun ouders hebben vermoord.
Voorbeeldantwoorden
4. Welke beelden vond je het meest verontrustend?
De kinderen die met messen, hamers en andere wapens rondlopen.
De Christusfiguur met maïshaar in de kerk.
Het verlaten dorp zonder volwassenen.
De kinderen die rustig en zelfverzekerd op de auto afstappen.
Voorbeeldantwoorden
5. Welke vragen blijven na dit fragment onbeantwoord?
Wat is er precies met alle volwassenen gebeurd?
Wie of wat is "Hij die Achter de Rijen Wandelt"?
Waarom volgen de kinderen die figuur?
Waarom sterft iedereen voor zijn twintigste?
Wat zal er gebeuren met Burt en Vicky?
Voorbeeldantwoorden
1. Welke gebeurtenissen komen zowel in het boek als in de film voor?
Burt gaat alleen de kerk binnen.
Hij ontdekt het register met de namen en sterfdata.
Hij beseft dat de kinderen hun ouders hebben vermoord.
Vicky begint te claxonneren.
De kinderen verschijnen rond de auto met wapens.
Voorbeeldantwoorden
2. Welke gebeurtenissen werden gewijzigd of weggelaten?
In het boek krijg je veel meer van Burts gedachten en redeneringen mee.
In de film wordt Burts ontdekking sneller getoond.
Sommige details uit het register worden minder uitgebreid behandeld.
De film toont meer visuele spanning, terwijl het boek meer uitleg geeft.
Voorbeeldantwoorden
3. Welk personage wordt uitgebreider voorgesteld in de film?
Vicky.
In het boek ligt de focus vooral op Burts gedachten. In de film zie je Vicky's reacties, lichaamstaal en angst veel duidelijker, waardoor haar personage meer aandacht krijgt.
Les 5 In de leesclub of in de filmclub?
Van roman naar scenario
Werkboek pg. 32
Oefening 2 - in duo's
Lees de korte samenvatting van het boek
a) Benoem welk genre het volgens jou is.
b) Bespreek welke moeilijkheden zich zouden kunnen voordoen bij het verfilmen van die boeken/genres.
Voor het lezen en kijken
1. Bekijk eerst één beeld uit de film. Beantwoord de vragen in volledige zinnen.
a) Wat valt je meteen op aan dit beeld?
b) Welke sfeer verwacht je?
c) Welk genre denk je dat deze film heeft?
d) Over welk conflict zou het verhaal kunnen gaan?
Slide titel
Slide tekst
Beantwoord de vragen.
Welk genre is dit?
Ken je deze woorden?
beeld – camerastandpunt – close-up – totaalbeeld – geluid – muziek – voice-over – speciale effecten – kostuum – decor – montage – soundtrack – scène – belichting – regisseur
Welke term hoort in de zin?
De ____________________ bepaalt hoe een film eruitziet en geeft aanwijzingen aan de acteurs.
Met een ____________________ zie je het gezicht van een personage van heel dichtbij.
Het ____________________ toont de plaats waar een scène zich afspeelt.
De ____________________ bestaat uit alle muziek die speciaal bij een film hoort.
Het ____________________ verwijst naar wat de kijker op het scherm ziet.
Het ____________________ is de achtergrond van een film, zoals een paleis, bos of klaslokaal.
Het ____________________ bepaalt vanwaar de camera filmt.
Door middel van ____________________ kunnen draken vliegen of gebouwen ontploffen.
Whiteboard + marker per duo!
Maak oefening 3 pg. 6.
regisseur
close-up
totaalbeeld
soundtrack
beeld
decor
camerastandpunt
speciale effecten
Welke term hoort in de zin?
De ____________________ zorgt ervoor dat scènes logisch aan elkaar worden gekoppeld.
Het ____________________ omvat alle geluiden die je hoort, zoals stemmen, voetstappen en regen.
Een ____________________ is een stukje van de film waarin een bepaalde gebeurtenis plaatsvindt.
Een ____________________ is een stem die je hoort, maar waarvan je de spreker niet ziet.
Met de juiste ____________________ kan een film donker, spannend of vrolijk lijken.
Het ____________________ helpt de kijker om een personage of tijdsperiode te herkennen.
Whiteboard + marker per duo!
Maak oefening 3 pg. 6.
montage
geluid
scène
voice-over
belichting
kostuum
Tijdens het lezen en kijken
3. Lees het fragment op pg. 36-38. Vul het kader in. Doe vervolgens hetzelfde bij het bekijken van het fragment.
4. Beantwoord de inhoudelijke vragen over de fragmenten.
10
minute
00
second
Bundel pg. 8
Tijdens het lezen en kijken
a) Wat is specerij?
Specerij (of melange) is een zeer waardevolle stof die op de planeet Arrakis wordt gewonnen. Ze maakt reizen tussen sterrenstelsels mogelijk en heeft de Harkonnens erg rijk gemaakt.
b) Wie is de bezoeker? Wat kom je te weten over haar?
De bezoeker is de Eerwaarde Moeder van de Bene Gesserit. Zij was vroeger de lerares van Jessica en is nu de Waarheidszegger van de Keizer. Ze komt Paul bezoeken vlak voor het vertrek naar Arrakis. Tijdens het gesprek blijkt dat ze veel macht en aanzien heeft. Ze wil Paul bovendien onderwerpen aan een mysterieuze proef, de gom jabbar.
Bundel pg. 8
Tijdens het lezen en kijken
c) Paul lijkt soms meer te weten of op te merken dan andere mensen. Welke voorbeelden vind je daarvan in de tekst? Wat zegt dit over hem?
Paul doet alsof hij slaapt, maar luistert aandachtig naar het gesprek tussen zijn moeder en de Eerwaarde Moeder.
Hij merkt de spanning in de houding van zijn moeder op, terwijl anderen die waarschijnlijk niet zouden zien. [
Hij heeft voorspellende dromen en weet dat hij zich die later zal herinneren.
Hij gebruikt de Bene Gesserit-technieken om zijn gedachten en lichaam te beheersen.
Bundel pg. 8
Bespreek!
Werk in duo's en bespreek de vragen op pg. 8.
