NEWTON: Schaduw

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo t, mavo, havo
• Leerjaar 1,2

Terugblik opdracht

In tweetallen, even opschrijven:

1. Leg uit wat een kleurenspectrum is.
2. Leg uit wat een lichtbron is en geef voorbeelden.
3. Leg uit welke kleuren licht een voorwerp weerkaatst en absorbeert.
4. Wat zijn primaire en secundaire kleuren?

Terugblik opdracht

Korte uitleg

Opdracht, klein

Keuzewerk

2.3 Schaduw

DEZE LES

• Wat weet je nog van?
• Uitleg 'schaduw'
• Zelfstandig werken

JE GAAT LEREN OVER

• welke soorten lichtbundels er zijn;
• uitleggen hoe schaduwen ontstaan;
• uitleggen waar de grootte van een schaduw van af hangt
• rekenen met schaduwen

Uitleg

10 min.

Lichtstralen

Lichtstralen zijn recht.

Waar het licht op valt, wordt verlicht.

Daar waar geen licht komt, noemen we schaduw.

puntbron

Lichtstralen zijn recht

Kleine lichtbronnen noemen we puntbronnen.

Bij een puntbron komen alle lichtstralen vanaf 1 plek.

Brede lichtbron

Bij een brede lichtbron of meerdere lichtbronnen komt er van meerdere plekken licht.

Hierdoor ontstaat er verschil tussen schaduw en halfschaduw

Schaduw tekenen

Teken vanaf de lichtbron een rechte lijn langs de rand van een voorwerp.

Teken een tweede rechte lijn vanaf de lichtbron naar de andere rand van het voorwerp

Hoe groot is de schaduw?

De grootte van de schaduw is te berekenen.

N = de vergrotingsfactor

Vergrotingsfactor

De grootte van de schaduw hangt af van de afstanden:

Als het scherm 2 keer zo ver is, 

                         is de vergrotingsfactor ook 2

6 m

3 m

En dan is het beeld ook 2 keer zo groot...

3 m

6 m

24 cm

48 cm

Vergrotingsfactor formule  

N = vergrotingsfactor

Lengte

schaduw

Lengte

voorwerp

Vergrotingsfactor formule

N = vergrotingsfactor

b = beeld afstand (schaduw)

v = voorwerp afstand

v

b

Rekenvoorbeeld 1

Een scherm staat op 80 cm van een lamp.

Een voorwerp staat op 40 cm van de lamp.

Hoe groot is de vergrotingsfactor?

BEREKENING

G = Gegevens en Gevraagd:

afstand scherm-lamp = 80 cm

afstand voorwerp-lamp = 40 cm

vergrotingsfactor = ?

F = Formule:

N = afstand schaduw tot lamp ÷ afstand voorwerp tot lamp

I = Invullen:

N = 80 ÷ 40

R = Rekenen:

N = 80 ÷ 40 = 2

E = Eenheid:

geen

Rekenvoorbeeld 1

Een scherm staat op 80 cm van een lamp. Een voorwerp staat op 40 cm van de lamp.

Hoe groot is de vergrotingsfactor?

2.3 opdracht 21 (blz.25)

De schaduw van de boom links wordt veroorzaakt door een lichtbundel (L). Bepaal met behulp van de figuur de vergrotingsfactor N.

Rekenvoorbeeld 2

Rekenen met schaduwen:  Een scherm staat op 120 cm van een lamp.

Een pop van 12 cm hoogte staat op 60 cm van de lamp.

Hoe groot is de schaduw van de pop?

lengte schaduw = N × lengte voorwerp

afstand scherm-lamp = N × afstand voorwerp-lamp
N is de vergrotingsfactor 

BEREKENING

G = Gegevens en Gevraagde:

afstand scherm-lamp = 120 cm

afstand voorwerp-lamp = 60 cm

lengte voorwerp (pop) = 12 cm

de lengte van de schaduw = ? cm

F = Formule:

afstand scherm-lamp = N × afstand voorwerp-lamp

I = Invullen:

120 = N × 60

N = 2 (120 = 2 × 60 of = 2)

R = Rekenen:

lengte schaduw = N × lengte voorwerp

lengte schaduw = 2 × 12 cm = 24 cm

E = Eenheid:

eindantwoord is in cm genoteerd

Rekenvoorbeeld 2

Een scherm staat op 120 cm van een lamp.

Een pop van 12 cm hoogte staat op 60 cm van de lamp.

Hoe groot is de schaduw van de pop?

lengte schaduw = N × lengte voorwerp

afstand scherm-lamp = N × afstand voorwerp-lamp
N is de vergrotingsfactor 

De zon en de maan

VRAGEN?

Wisselmoment: vragen?

Learnbeat inloggen

1. Klascode gebruiken
   
2. E-mail adres van school mc[nummer]@ll.montessoriarnhem.nl
   
3. Ga naar Office365 van school
   
4. Ga naar Outlook
   
5. Activeer je Learnbeat account door de activatiemail te gebruiken.
   
6. Je krijgt nu een mail van Learnbeat met je wachtwoord.

Weektaak

2.2 Kleuren zien

2.3 Schaduw (p. 16-27)

LEERDOELEN

• welke soorten lichtbundels er zijn;
• uitleggen hoe schaduwen ontstaan;
• uitleggen waar de grootte van een schaduw van af hangt
• rekenen met schaduwen

Keuzewerk

Werkboek:

2.2 kleuren zien

2.3 schaduw

Lezen en maken

Werkboek:

Teken oefening blz. 90-93

Onderzoekje:

Uit welke kleuren bestaan pixels (laptop en scherm voorin)?

Nodig: loepje