Op zoek naar voedsel

• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 1

Introductie

Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen op welke manier de eerste mensen leefden.

Op zoek naar voedsel

     Onderwerpen:

• Prehistorie 
• Eerste mens

Planning

Begrippen: 

• Prehistorie 
• Steentijd 
• Homo Sapiens

• Wat weten jullie al?
• Leerdoelen
• Uitleg 
• Huiswerk

Wat weet je eigenlijk
van de steentijd?

Leerdoelen

Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo

Elk tijdvak heeft een beeldmerk. Elk beeldmerk heeft twee plaatjes.

Kun je zien wat ze betekenen?

Tijd van Jagers en Boeren

Video

Klokhuis: Hoe is de eerste mens ontstaan?

01:22

De eerste mensachtigen woonden in Afrika.
Waarom juist in dit deel van de wereld?

01:58

De naam homo sapiens betekent 'wijze mens'.
Waarom is deze naam goed gekozen?

02:43

Homo sapiens verlaat Afrika,
terwijl het klimaat toch beter wordt.
Waarom zouden ze dan tóch ergens anders naartoe gaan?

04:03

Wat is juist?

1. De Cro-magnonmens is een homo sapiens
2. De Neanderthaler is een homo sapiens

05:29

Homo sapiens en Neanderthaler hebben
samen kinderen gekregen.
De moderne mens heeft daardoor een
paar dingen van de Neanderthaler meegekregen.
Welke denk je dat het is?

1. Sommige mensen hebben heel veel lichaamshaar.
2. Sommige mensen hebben geen kin.
3. Sommige mensen hebben rood haar.
4. Sommige mensen kunnen goed jagen.

      De eerste mensen:

• Homo betekent mens
• Homo habilis: 'handige mens' 
• Homo erectus: 'rechtopgaande mens' 
• Homo neanderthalensis: 'Neanderthaler'
• Homo sapiens: 'wijze mens' 

De homo sapiens noemen wij de mensen van nu.

Australopithecus

Homo habilis

Homo erectus

Homo neanderthalensis

Homo sapiens

Veranderend wereldbeeld

• Mensen gaan zelf op onderzoek uit. 
• Het veranderend wereldbeeld komt door de volgende factoren:

1. Kruistochten zorgen voor meer kennis en voor meer welvaart.
   
2. De welvaart zorgde voor meer macht bij de burgers. 

15.000 v. Chr.

Wacht even! Hoe lang is dat eigenlijk geleden: 15.000 v. Chr.?

1. ongeveer 15.000 jaar
2. ongeveer 10.000 jaar
3. ongeveer 17.000 jaar
4. ongeveer 20.000 jaar

15.000 v. Chr.

• Laatste stuk van de laatste IJstijd

• Nederland was voor een groot deel toendra: gras, mos en lage struiken

• Wilde dieren: mammoeten, wolven, paarden en rendieren

• Er woonden ongeveer 1000 mensen in Nederland

Jager-verzamelaars

• Leven van de natuur

• Mannen: jagen (ook: vissen)

• Vrouwen: verzamelen van bessen, noten enz.

Jager-verzamelaars

• Leven in kleine groepen (ongeveer 30-50 mensen)

• Geen vaste woonplaats: nomaden

• Trekken achter hun eten aan
  
• Eenvoudige woningen: hutten/grotten

• Weinig bezittingen

Weinig bezittingen...
maar wat bepaalde dan jouw aanzien in de stam?

Bekijk de 360˚video.

In welk land is deze grot? Sleep de afbeelding van het land naar de grottekening.

Waarom zouden er rotstekingen
in grotten zijn gemaakt?

Ötzi als ijsmummie

Reconstructie van Ötzi

Video

Histoclips:

Ötzi de ijsmummie

00:05-00:15

Begrippen uit deze les

• steentijd
• prehistorie
• jager-verzamelaars
• ijstijd
• aanzien

Personen uit deze les

• Ötzi

Jaartallen uit deze les

• 15.000 v. Chr.: einde van de laatste ijstijd

Schrijf 3 dingen op die
je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je deze
les nog niet zo goed hebt begrepen.