Bijeenkomst 3 Flex VT
1 / 25
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
Slide 1 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 2 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 3 - Tekstslide
Informatie die herkend wordt of kan worden gelinkt aan bestaande kennis wordt doorgelaten en opgenomen in het langetermijngeheugen. Ons brein is dus voortdurend op zoek naar betekenis (wat weten we al) en verbindingen die kunnen worden gelegd.
Activeren van voorkennis zorgt er dus voor dat het werkgeheugen informatie herkent en deze doorsluist naar het langetermijngeheugen, en dat de nieuwe kennis gekoppeld wordt aan bestaande kennis (De Bruyckere, 2017).
Slide 4 - Tekstslide
- Onderwijsbehoeften
- sociogram/sociomatrix
- Sociaal emotioneel leren (SEL)
- groepsfase(n)
- Dynamische schooldag
- Storming
- Observeren
- Ik-competentie
Slide 5 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 6 - Tekstslide
Positief geformuleerd
Haalbaar
Gericht op actie
Concreet maar niet te!
Zie leerpad en boek voor aanvulzinnen
Slide 7 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 8 - Video
Deze slide heeft geen instructies
Slide 9 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een goed geformuleerde onderwijsbehoefte mbt. de sociale ontwikkeling?
A
Deze groep heeft behoefte aan ondersteuning bij het herkennen en benoemen van eigen emoties en die van anderen.
B
Deze groep heeft behoefte aan een instructie waarbij de leerkracht gebruik maakt van visuele ondersteuning.
C
Deze groep heeft behoefte aan pictogrammen bij het herkennen en benoemen van eigen emoties en die van anderen.
D
Deze groep heeft behoefte aan minder op elkaar reageren tijdens de samenwerkingsopdrachten.
Slide 10 - Quizvraag
Deze slide heeft geen instructies
Slide 11 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 12 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 13 - Tekstslide
Zie leerpad!
Wat doe ik al en doe ik dit goed?
Wat doe ik al en gaat nog niet goed?
Wat doe ik nog niet en wil ik ook niet doen?
Wat doe ik nog niet maar wil ik wel gaan doen?
Vanuit de antwoorden actiepunten formuleren en deze zijn jouw ondersteuningsbehoeften.
Slide 14 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 15 - Tekstslide
Erikson beschrijft de psychosociale ontwikkeling in crisisfasen. In de basisschoolleeftijd spelen er vooral twee fasen:
Fase 'Initiatief vs. Schuldgevoel' (kleuters): Kleuters willen ontdekken en zelf doen. Een onderwijsbehoefte zoals "heeft ruimte nodig om faalangst te overwinnen door succeservaringen bij vrije taken" link je aan deze fase.
Fase 'Vlijt vs. Minderwaardigheid' (schoolkind, vanaf ca. 6 jaar): Kinderen willen presteren en horen hoe ze het doen ten opzichte van anderen.
Theoretische koppeling: Een onderwijsbehoefte als "heeft behoefte aan procesgerichte feedback in plaats van productgerichte feedback om een gevoel van competentie te ontwikkelen" sluit hier naadloos op aan om te voorkomen dat een kind een minderwaardigheidscomplex ontwikkelt.
4. Motivatie en werkhouding & Deci & Ryan (Zelfbeschikkingstheorie)
Hoewel dit vaak als motivatietheorie wordt gezien, is het diep geworteld in de psychologische ontwikkeling. Kinderen hebben drie psychologische basisbehoeften: Relatie, Competentie en Autonomie.
Onderwijsbehoefte: "Heeft behoefte aan keuzevrijheid in de weektaak" (Autonomie), "heeft behoefte aan taken op eigen niveau om succes te ervaren" (Competentie), of "heeft behoefte aan een sterke band met de leerkracht alvorens tot leren te komen" (Relatie).
Theoretische koppeling: Je koppelt dit direct aan de Zelfbeschikkingstheorie (Self-Determination Theory). Zodra aan deze drie behoeften wordt voldaan, stijgt de intrinsieke motivatie van de leerling.
Handige vuistregel voor je verslag of plannen:
Formuleer het via de 'Omdat-methode'. Bijvoorbeeld: "De leerling heeft behoefte aan concrete telblokjes (onderwijsbehoefte), omdat hij zich volgens Piaget nog in de concreet-operationele fase bevindt en abstracte concepten zonder visuele steun nog niet kan verwerken (theorie)."
Als we specifiek inzoomen op Sociaal-Emotioneel Leren (SEL), kijken we naar hoe kinderen emoties reguleren, relaties opbouwen, empathie tonen en verantwoorde keuzes maken. Binnen het primair onderwijs verschuift dit enorm per leeftijdsfase.De vertaalslag van sociaal-emotionele onderwijsbehoeften naar de ontwikkelingspsychologie kun je heel sterk maken met de volgende drie theoretische fundamenten:
1. Emotieregulatie & De Hechtingstheorie (John Bowlby / Mary Ainsworth)Hoewel de basis van hechting in de babytijd ligt, echoot dit direct door in de klas. Een veilig gehecht kind durft fouten te maken en hulp te vragen. Een onveilig of angstig gehecht kind schiet bij stress sneller in de 'vecht-, vlucht- of bevriesmodus'.Onderwijsbehoefte: "Heeft behoefte aan een voorspelbare structuur, een vaste 'veilige haven' (leerkracht) en emotieregulatie-coaching bij frustratie."Theoretische koppeling: Dit link je aan de Hechtingstheorie. De leerkracht treedt hierbij op als een beveiligde basis (secure base). Het kind heeft co-regulatie nodig (samen rustig worden) voordat het kan overgaan tot zelfregulatie, omdat het emotionele fundament in de hersenen nog in ontwikkeling is.
2. Empathie en Samenspel & Theory of Mind (ToM)Theory of Mind is het psychologische vermogen om te begrijpen dat andere mensen andere gedachten, gevoelens en intenties hebben dan jijzelf. Dit ontwikkelt zich volop tussen de 4 en 7 jaar. Onderwijsbehoefte (met name onderbouw/middenbouw): "Heeft behoefte aan expliciete begeleiding bij het oplossen van conflicten en het verwoorden van de gevoelens van de ander." Theoretische koppeling: Jonge kinderen handelen vaak nog vanuit moreel egocentrisme (Piaget) of een nog onvolledige Theory of Mind. Ze kunnen zich simpelweg nog niet altijd verplaatsen in het verdriet van een klasgenootje. De onderwijsbehoefte is hier het trainen van de ToM door situaties te ondertitelen ("Kijk eens naar zijn gezicht, hoe zou hij zich voelen?").
3. Sociale status en Groepsdruk & De Morele Ontwikkeling (Lawrence Kohlberg)Kohlberg beschrijft hoe ons morele kompas — wat vinden we 'goed' en 'fout' — groeit. In de basisschoolleeftijd maken kinderen de overstap van het Pre-conventionele niveau (gehoorzamen om straf te voorkomen) naar het Conventionele niveau (doen wat de groep/maatschappij van je verwacht). Onderwijsbehoefte (met name bovenbouw): "Heeft behoefte aan begeleiding bij groepsdruk, het leren innemen van een eigen standpunt en het constructief omgaan met sociale uitsluiting."Theoretische koppeling: In de bovenbouw (groep 7/8) wordt de peergroup (leeftijdsgenoten) de belangrijkste graadmeter voor gedrag. Volgens Kohlberg willen leerlingen in deze fase voldoen aan het beeld van de 'goede jongen / het aardige meisje' (sociale acceptatie).
De onderwijsbehoefte komt voort uit de angst om buiten de groep te vallen, wat directe impact heeft op hun SEL-competenties (zoals sociale bewustwording).Het SEL-model in de praktijk (CASEL)Als je dit in een plan of scriptie schrijft, wordt er in het onderwijs vaak gebruikgemaakt van het CASEL-model voor sociaal-emotioneel leren. Dit model onderscheidt vijf kerncompetenties:
Voorbeeldkoppeling:"De leerling heeft behoefte aan een time-out-plek en visuele emotiemeters (onderwijsbehoefte: zelfmanagement), omdat zijn executieve functies op het gebied van impulscontrole (neurowetenschappelijke ontwikkeling) nog onvoldoende gerijpt zijn om sterke frustraties zelfstandig te reguleren."
Slide 16 - Tekstslide
Erikson beschrijft de psychosociale ontwikkeling in crisisfasen. In de basisschoolleeftijd spelen er vooral twee fasen:
Fase 'Initiatief vs. Schuldgevoel' (kleuters): Kleuters willen ontdekken en zelf doen. Een onderwijsbehoefte zoals "heeft ruimte nodig om faalangst te overwinnen door succeservaringen bij vrije taken" link je aan deze fase.
Fase 'Vlijt vs. Minderwaardigheid' (schoolkind, vanaf ca. 6 jaar): Kinderen willen presteren en horen hoe ze het doen ten opzichte van anderen.
Theoretische koppeling: Een onderwijsbehoefte als "heeft behoefte aan procesgerichte feedback in plaats van productgerichte feedback om een gevoel van competentie te ontwikkelen" sluit hier naadloos op aan om te voorkomen dat een kind een minderwaardigheidscomplex ontwikkelt.
4. Motivatie en werkhouding & Deci & Ryan (Zelfbeschikkingstheorie)
Hoewel dit vaak als motivatietheorie wordt gezien, is het diep geworteld in de psychologische ontwikkeling. Kinderen hebben drie psychologische basisbehoeften: Relatie, Competentie en Autonomie.
Onderwijsbehoefte: "Heeft behoefte aan keuzevrijheid in de weektaak" (Autonomie), "heeft behoefte aan taken op eigen niveau om succes te ervaren" (Competentie), of "heeft behoefte aan een sterke band met de leerkracht alvorens tot leren te komen" (Relatie).
Theoretische koppeling: Je koppelt dit direct aan de Zelfbeschikkingstheorie (Self-Determination Theory). Zodra aan deze drie behoeften wordt voldaan, stijgt de intrinsieke motivatie van de leerling.
Handige vuistregel voor je verslag of plannen:
Formuleer het via de 'Omdat-methode'. Bijvoorbeeld: "De leerling heeft behoefte aan concrete telblokjes (onderwijsbehoefte), omdat hij zich volgens Piaget nog in de concreet-operationele fase bevindt en abstracte concepten zonder visuele steun nog niet kan verwerken (theorie)."
Als we specifiek inzoomen op Sociaal-Emotioneel Leren (SEL), kijken we naar hoe kinderen emoties reguleren, relaties opbouwen, empathie tonen en verantwoorde keuzes maken. Binnen het primair onderwijs verschuift dit enorm per leeftijdsfase.De vertaalslag van sociaal-emotionele onderwijsbehoeften naar de ontwikkelingspsychologie kun je heel sterk maken met de volgende drie theoretische fundamenten:
1. Emotieregulatie & De Hechtingstheorie (John Bowlby / Mary Ainsworth)Hoewel de basis van hechting in de babytijd ligt, echoot dit direct door in de klas. Een veilig gehecht kind durft fouten te maken en hulp te vragen. Een onveilig of angstig gehecht kind schiet bij stress sneller in de 'vecht-, vlucht- of bevriesmodus'.Onderwijsbehoefte: "Heeft behoefte aan een voorspelbare structuur, een vaste 'veilige haven' (leerkracht) en emotieregulatie-coaching bij frustratie."Theoretische koppeling: Dit link je aan de Hechtingstheorie. De leerkracht treedt hierbij op als een beveiligde basis (secure base). Het kind heeft co-regulatie nodig (samen rustig worden) voordat het kan overgaan tot zelfregulatie, omdat het emotionele fundament in de hersenen nog in ontwikkeling is.
2. Empathie en Samenspel & Theory of Mind (ToM)Theory of Mind is het psychologische vermogen om te begrijpen dat andere mensen andere gedachten, gevoelens en intenties hebben dan jijzelf. Dit ontwikkelt zich volop tussen de 4 en 7 jaar. Onderwijsbehoefte (met name onderbouw/middenbouw): "Heeft behoefte aan expliciete begeleiding bij het oplossen van conflicten en het verwoorden van de gevoelens van de ander." Theoretische koppeling: Jonge kinderen handelen vaak nog vanuit moreel egocentrisme (Piaget) of een nog onvolledige Theory of Mind. Ze kunnen zich simpelweg nog niet altijd verplaatsen in het verdriet van een klasgenootje. De onderwijsbehoefte is hier het trainen van de ToM door situaties te ondertitelen ("Kijk eens naar zijn gezicht, hoe zou hij zich voelen?").
3. Sociale status en Groepsdruk & De Morele Ontwikkeling (Lawrence Kohlberg)Kohlberg beschrijft hoe ons morele kompas — wat vinden we 'goed' en 'fout' — groeit. In de basisschoolleeftijd maken kinderen de overstap van het Pre-conventionele niveau (gehoorzamen om straf te voorkomen) naar het Conventionele niveau (doen wat de groep/maatschappij van je verwacht). Onderwijsbehoefte (met name bovenbouw): "Heeft behoefte aan begeleiding bij groepsdruk, het leren innemen van een eigen standpunt en het constructief omgaan met sociale uitsluiting."Theoretische koppeling: In de bovenbouw (groep 7/8) wordt de peergroup (leeftijdsgenoten) de belangrijkste graadmeter voor gedrag. Volgens Kohlberg willen leerlingen in deze fase voldoen aan het beeld van de 'goede jongen / het aardige meisje' (sociale acceptatie).
De onderwijsbehoefte komt voort uit de angst om buiten de groep te vallen, wat directe impact heeft op hun SEL-competenties (zoals sociale bewustwording).Het SEL-model in de praktijk (CASEL)Als je dit in een plan of scriptie schrijft, wordt er in het onderwijs vaak gebruikgemaakt van het CASEL-model voor sociaal-emotioneel leren. Dit model onderscheidt vijf kerncompetenties:
Voorbeeldkoppeling:"De leerling heeft behoefte aan een time-out-plek en visuele emotiemeters (onderwijsbehoefte: zelfmanagement), omdat zijn executieve functies op het gebied van impulscontrole (neurowetenschappelijke ontwikkeling) nog onvoldoende gerijpt zijn om sterke frustraties zelfstandig te reguleren."
Slide 17 - Tekstslide
Voorbeeldkoppeling:
"De leerling heeft behoefte aan een time-out-plek en visuele emotiemeters (onderwijsbehoefte: zelfmanagement), omdat zijn executieve functies op het gebied van impulscontrole (neurowetenschappelijke ontwikkeling) nog onvoldoende gerijpt zijn om sterke frustraties zelfstandig te reguleren."
Slide 18 - Tekstslide
In welke bouw ga je deze LU uitvoeren? Maak groepjes van 3 of 4 per bouw.
Slide 19 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 20 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 21 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 22 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 23 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 24 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 25 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
