3.4 krachten in werktuigen

• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 3

Hoofdstuk 3

3.4 krachten in werktuigen

3.4 krachten in werktuigen

 Je kunt:

• uitleggen of een werktuig een enkele of een dubbele hefboom vormt.
•  het draaipunt van een hefboom aanwijzen in een foto of een tekening.
•  uitleggen wat bij een hefboom wordt bedoeld met de werkkracht en de last.
  
  
• uitleggen hoe je met een kleine werkkracht een grote last kunt uitoefenen.
• de grootte van een kracht of een arm met de hefboomregel berekenen.

Belangrijke begrippen!

• Werkkracht =  kracht die jij op de hefboom uitoefent

• Werkarm = (loodrechte) afstand tussen werkkracht en draaipunt

• Last = Kracht die een hefboom uitoefent op een voorwerp

• Lastarm = (loodrechte) afstand tussen last en draaipunt.

Hefboomregel

De krachten op een hefboom kan je uitrekenen:

werkkracht x werkarm = last x lastarm

of:

F1 x L1 = F2 x L2

F1

F2

L1

L2

Rekenvoorbeeld

Om een hunebed te kantelen moet een kracht van 2000 N op de steen worden uitgeoefend. 

Bereken de kracht die hunebedbouwer op de stof moet uitoefenen

Je levert een kracht van 1 N op de nijptang. 

Bereken hoe groot de kracht van de nijptang op de spijker wordt.

Dubbele hefbomen

F1 x L1 = F2 x L2<div>F1 = 1 N&nbsp;</div><div>L1 = 12 cm</div><div>F2 =?&nbsp;</div><div>L2 = 3 cm</div><div><br /></div><div>1 x 12 = F2 x 3</div><div>F2 = 1 x 12 : 3 = 4 N&nbsp; &nbsp;&nbsp;</div>

bereken met de hefboom regel hoe groot de kracht is in punt s van de schaar?

Gegeven: l₁ = 6 cm    F₁ = 1,5 N  l₂ = 2,5 cm

Gevraagd: F₂ in punt S

Formule: F₁ x l₁ = F₂ x l2 

Berekening:      F₁ x l₁ = F₂ x l₂

                                     1,5 x 6 = F2 x 2,5

                               9 = F2 x 2,5  

                              F₂ = 9 : 2,5 = 3,6

Antwoord:      De kracht in punt S is 3,6 N 

bereken met de hefboom regel hoe groot de kracht is in punt s van de schaar?

Gegeven: l₁ = 6 cm    F₁ = 1,5 N  l₂ = 2,5 cm

Gevraagd: F₂ in punt S

Formule: F₁ x l₁ = F₂ x l2 

Berekening:      F₁ x l₁ = F₂ x l₂

                                     1,5 x 6 = F2 x 2,5

                               9 = F2 x 2,5  

                              F₂ = 9 : 2,5 = 3,6

Antwoord:      De kracht in punt S is 3,6 N 

bereken met de hefboom regel hoe groot de kracht is in punt s van de schaar?

Gegeven: l₁ = 2,5 cm    F₂ = 1,5 N  l₂ = 6 cm

Gevraagd: F₁ in punt S

Formule: F₁ x l₁ = F₂ x l₁ 

Berekening:      F₁ x l₁ = F₂ x l₂

                                    F₁ x 2,5 = 1,5 x 6

                              F₁ x 2,5 = 9 

                              F₁ = 9 : 2,5 = 3,6

Antwoord: De kracht in punt S is 3,6 N 

Aan de slag

Maken paragraaf 3.4:

4, 5, 6, 8 & 11

Ben je klaar? 
Dan starten met de test jezelf van 3.4 of de oefentoets!