Thema 3 Ordening les 1 skd

• Biologie
• Middelbare school
• vmbo g
• Leerjaar 1

Ordenen

Je kan voorwerpen en organisme indelen in verschillende groepen of sorteren dit noem je ordenen.

Bij ordenen verdeel je een verzameling in groepen met hetzelfde kenmerk.

Bedenk  voorbeelden uit het dagelijkse leven waar ordening een

rol speelt. 

Tijd: 2 minuten

Opdracht

voorbeelden ordening

Voorbeelden

Jij probeert er door het stellen van drie vragen achter te komen welk dier het is. Je mag alleen naar kenmerken vragen. Je mag dus niet meteen vragen: ‘Is het soms de olifant?’ Op de vragen mag alleen met ja of nee worden geantwoord.

Als je drie vragen hebt gesteld, moet je het juiste dier kunnen noemen. Dat lukt alleen als je naar de juiste kenmerken hebt gevraagd. 

Ordenen = het indelen in groepen op basis van hetzelfde kenmerk.

Let op dat je wel de juiste kenmerken door geeft anders krijg je rare figuren.

Jij probeert er door het stellen van drie vragen achter te komen welk dier het is. Je mag alleen naar kenmerken vragen. Je mag dus niet meteen vragen: ‘Is het soms de olifant?’ Op de vragen mag alleen met ja of nee worden geantwoord.

Hoe?

In de biologie kijken we naar kenmerken van cellen van een organisme. 

Daarna vergelijken we het DNA van de organismes met elkaar om te bepalen of iets dezelfde soort en ras is.

Rijken

Je kan organisme op basis van hun cel kenmerken indelen in rijken.

Zo bestaan er bacteriën, schimmels, planten en dieren.

Let op! Mensen vallen onder het dierenrijk.

Hoe ordenen we in
de biologie?

De vier rijken

Bacterie

- geen celkern

- wel een celwand

Schimmel

- wel een celkern

- wel een celwand

- geen bladgroenkorrels

Plant

- wel een celkern

- wel een celwand

- wel bladgroenkorrels

Dier

- wel een celkern

- geen celwand

- geen bladgroenkorrels

Organismen ordenen
Organismen kunnen we indelen in 4 rijken op basis van hun cellen.  

Neem de onderstaande tabel over en vul het verder in.

Organismen ordenen
Organismen kunnen we indelen in 4 rijken op basis van hun cellen.  

Soorten

Alle dieren zitten in het dierenrijk alleen niet allemaal zijn ze dezelfde soort. 

Een voorbeeld hiervan zijn honden en katten. beide zijn hun eigen soort. Je hebt verschillende rassen binnen deze soort.

Organismen horen bij dezelfde soort :

- als ze zich kunnen voorplanten

-  als de nakomelingen vruchtbaar zijn.

In de afbeelding links zie je 2 honden: een labrador en een poedel. Deze honden kunnen zich met elkaar voortplanten.

Ze krijgen dan jonge hondjes.

Als die groot zijn, kunnen ze zich ook weer voortplanten.

Verwarring

Sommige dieren lijken op elkaar maar horen niet bij dezelfde soort. 

Denk bijvoorbeeld aan de Afrikaanse en Indische olifant. 

Dier

Plant

Schimmel

Bacterie

Dier

Schimmel

Plant

Bacterie

Dier

Schimmel

Plant

Bacterie

Dezelfde soort?

1. ja
2. nee

Zijn deze katten dezelfde soort?

1. Ja, alle katten zijn één soort!
2. Ja, deze katten zijn dezelfde soort, ze lijken op elkaar.
3. Nee, sommige zijn een andere soort.
4. Nee, het zijn allemaal verschillende soorten.

Horen een tijger en een leeuw bij dezelfde soort?

1. Ja, het zijn allebei katachtigen - dus dezelfde soort.
2. Ja, het zijn alleen verschillende rassen
3. Nee, het is niet dezelfde soort

Bekijk de afbeelding van streptokokken.
Streptokokken zijn eencellige organismen
zonder celkern.

Tot welk rijk behoren streptokokken?

1. bacterie
2. plant
3. schimmel
4. dier

In welke rijken komen meercellige organismen voor?

1. bacterie
2. plant
3. schimmel
4. dier

Bekijk de wangslijmvlies cel.



Tot welk rijk behoort de wangslijmvlies cel?

1. bacterie
2. plant
3. schimmel
4. dier

Dezelfde soort?

Dezelfde soort?

Dezelfde soort als:

twee individuen voort kunnen planten en hun nakomelingen ook voort kunnen planten