DV21 - Blok 1 - V&V - Konijn en knaagdier - les 2

• Dierverzorging
• MBO
• Studiejaar 1

DV21 - Blok 1 - V&V

Konijn en knaagdier - les 2

Samenvatting les 1

Een konijn is geen knaagdier

• Valt onder de orde van de haasachtigen en niet van de knaagdieren

Het verschil tussen konijnen en knaagdieren

• Konijn heeft 4 snijden waaronder 2 stifttanden, knaagdier 2 snijtanden

Wat domesticatie inhoudt

• het proces waarbij mensen eigenschappen van dieren en planten veranderen, zodat ze nuttiger zijn voor de mens en gemakkelijker in onze nabijheid kunnen leven

Het verschil tussen nestvlieders en nestblijvers

• Nestblijvers zijn afhankelijk van hun ouders, kunnen nog niet zien, horen en ruiken zijn vaak kaal, hebben de ogen nog dicht.
• Nestvlieders kunnen kort nadat ze geboren zijn al meteen staan. Ze hebben al haar en de ogen en oren zijn open.

Leerdoelen les 2

De student kent en herkent de raskenmerken van konijnen

Ken jij al konijnenrassen?
Zo ja, welke?

Oorsprong van het konijn

• Rond de 11de eeuw werden de wilde konijnen gedomesticeerd.
          Domesticatie = het proces waarbij het dier afhankelijk wordt van ons (de mens) het tot huisdier maken
• Konijnen werden gehouden voor vlees en de vacht
  
• In Nederland nu ongeveer 600.000 konijnen als huisdier
  
• Konijnen geen knaagdieren maar behoren tot de orde van haasachtigen (Lagomorpha)
  
• Groepsdier; leeft in de natuur in konijnenholen. Heeft sociaal contact nodig met soortgenoten.
  
• Er is maar 1 soort: het Europese Konijn (Oryctolagus cuniculus)
            Zowel het wilde als tamme konijn behoren tot deze ene soort.

•  Haasachtigen hebben in de bovenkaak 4 snijtanden
  
•  2 grote snijtanden en 2 kleinere stifttanden
  

Verschil wilde konijn en de haas

Blz 136 

Gezelschapsdieren 1

Verschil
haas vs konijn

Kenmerken konijnen

Natuurlijk gedrag

• In het wild leven konijnen in grote groepen - familiegroepen
  
•  Vaak met meerdere familiegroepen, dit wordt ook wel een kolonie genoemd
  
•  Een konijnenhol bestaat uit een uitgebreid gangenstelsel
  
•  Konijnenhol wordt ook wel burcht genoemd.
  
•  In hun territorium gaan ze opzoek naar voedsel en worden de jongen verzorgd
  
•  Ze zetten dit af met keutels, plas en geur
  
•  geurklieren bij hun kin
  

Exterieur 

 Ogen: zijkant, derde ooglid, goed zien in schemering

 Neus: goed ontwikkeld, tastharen

 Gebit: 4 snijtanden, 2 stifttanden en 22 plooikiezen, groeien door!

 (elodont gebit)

 Poten : Sterke achterpoten

 Vacht: dekharen, wolharen, rui

Blindedarmkeutels

Caecotrofie: opeten eigen keutels --> voedingsstoffen 

Wordt vaak in de ochtend uitgepoept en direct vanuit de anus opgegeten.

Welke van deze twee
keutels is een
blindedarmkeutel?

1. Links
2. Rechts

Blindedarmkeutels

Blindedarmkeutel: 

dun laagje slijm uit de blindedarm. 

Andere keutel: 

droge, grote, vezelrijke keutel

Gezond?

Zie je veel blindedarmkeutels/ caecotrofen liggen in het hok?

• Problemen met gezondheid of voeding, bijvoorbeeld:

1. Tandproblemen
   
2. Gewrichtsproblemen
   
3. Overgewicht (het dier kan er niet bij)
   
4. Krijgt teveel brokken/ snacks
   

• Verder onderzoek nodig
  

Let op: deze ontlasting is plakkerig en kan een vieze kont geven

Voeding

•  Konijnen zijn planteneters/herbivoren
  
• Behoefte aan vezelrijk en caloriearme voeding --> 24u per dag hooi aanbieden
  
• Constant voeding + extra hoog gehalte ruwe celstof nodig.
  
• Hooi (tanden) en brok (kiezen)
  
• Brok vs gemengd voer (20 a 25 gram per kg lichaamsgewicht)
  
•  Toevoeging/afwisseling groenvoer.
  

Wat zouden enkele voordelen
en nadelen kunnen zijn van de
krachtvoersoorten hiernaast?

<-- Knaagdierkorrel
Gemengd knaagdiervoer -->

Voeren 

Doorgaans worden de meeste konijnen één keer per dag gevoerd:

1. Hooi --> Hooi moet altijd beschikbaar zijn
2. Krachtvoer --> Krachtvoer in kleine hoeveelheid
3. Groenvoer en fruit --> een keer per dag als bijvoeding, niet teveel waterige groenten/fruit!

Functie ruwvoer

•  Dwingen tot kauwen en zorgt voor speekselproductie
  
•  Stimulatie darmwand en gezonde blindedarm en dikke-darmwerking
  
•  Stimuleert natuurlijk gedrag
  

'Fouten'

•  Wam te groot (onderkin bij een vrouwtje)
  
•  Te veel voeren -> laten liggen van blindedarmkeutels
  
•  Geen verrijking 

Voedingsfouten

•  Jonge konijnen --> stressgevoelig, speciaal voer en groenvoer vanaf een half jaar
  
•  Groenvoer --> geen sla of koolsoorten i.v.m. gasvorming
  
•  Te veel groenvoer --> 100 gr per kg lichaamsgewicht i.v.m. diarree
  
•  Knaagstenen --> heel veel kalk kunnen blaas- en nierproblemen veroorzaken
  
•  Gras: lentegras meer eiwitten --> diarree/plakpoep
  
•  Gras: net gemaaid gras --> gas.
  
•  Gras: langs de weg --> vervuild door uitlaatgassen
  
•  Let op met bedorven groente
  

BCS - Body Condition Score

Wat bedoelen we met 'verrijking'?

Verrijking

• Houd konijnen altijd samen!
  
• Zorg voor een interessante leefomgeving met veel ruimte
  
• Zorg voor genoeg vers ruwvoer gedurende dag & nacht
  
• Varieer veel met groenvoer
  
• Koop konijnenspeeltjes
  

Verzorgen konijn

•  Vachtverzorging kortharige vachten
  
•  Kortharige vachten hebben weinig verzorging nodig.
  
• Help tijdens de rui de haren te verwijderen omverstoppingen te voorkomen. Dit kan met een kam of harenborstel
  

Nagels knippen

Vaccineren

Myxomatose (konijnenpest) en VHS (viraal hemorragisch syndroom)

Zowel bij wilde als tamme konijnen. 

Geen medicijnen, wel vaccins (enten in voorjaar, jaarlijks herhalen)

Ontwormen

Alleen wanneer het nodig is tenzij je veel dieren op grote schaal houdt.

Registratie

Alleen bij raskeuring

Oornummer in oren --> tatoeage 

Voorbeeld:

Rechts:  1VM

1 = geboren in 2011

VM = code van de rasvereniging

Links: 150

1 = geboren in de maand januari

50 = 50ste konijnen getatoeëerd in januari

Vertel mij iets over deze tatoeages:
Rechts: 3KB
Links: 1212

Antwoord

Rechts: 3KB

3 = geboren in 2023

KB = code van de rasvereniging

Links: 1212

12 = geboren in de maand december

12= 12de konijnen getatoeëerd in december

Aan de slag!

Maak een rassenlijst van de 12 konijnenrassen van de rassenlijst (CumLaude) in PowerPoint.

Zoek een plaatje (of meerdere) en schrijf daarbij:

• Grootte (klein of groot)
• Vachttype
• Kleur
• Gedragskenmerken

De moet je inleveren op 6 oktober - 

via de mail bij je docent. 

Samenvatting les 2

• Verschil tussen een (wild) konijn en een haas
• Het natuurlijke gedrag van het konijn
• Het exterieur van een konijn (uiterlijk)
• Blindedarmkeutels --> caecotrofie
• Voedingsbehoefte van het konijn
• 'Fouten' 
• Het verzorgen van het konijn
• Oormerken 

Afsluiten 

Tijd over? Kahoot!

Volgende les: kenmerken knaagdieren

Meenemen: Boek gezelschapsdieren 1