Online pesten

• Burgerschap
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 2

Online pesten

Leerdoelen:

Aan het einde van deze les...

• kun je uitleggen wat online pesten is.
• kun je uitleggen wat het verschil is tussen pesten en plagen.
• kun je uitleggen wat sexting is en wat de risico's hiervan kunnen zijn.

Inleiding

Theorie

Opdrachten
Verwerking
Afsluiting

In de inleiding introduceren we het onderwerp en bekijken we wat jij hier al over weet.

Bij theorie slides krijg je informatie over het onderwerp door tekst, plaatjes, audio en video.

Bij opdrachten testen we je kennis.

We sluiten de les af en blikken terug.

Tijdens de verwerking maak je een opdracht om te controleren of je de les goed hebt begrepen.

Waar
ben ik?

Online pesten

Pesten gebeurt niet alleen fysiek, maar ook online. Misschien heb jij zelf weleens iemand gepest of ben je weleens gepest. 

In deze les leren we wat (online) pesten is en wat de gevolgen ervan zijn. 

Als je mediawijs bent dan kun je alle media, digitaal en niet digitaal, veilig en slim inzetten.

Je docent wijst twee hoeken in de klassen aan. De ene hoek staat voor pesten en de andere hoek voor niet pesten.

De docent geeft een situatie waarbij je naar één van de hoeken loopt. 

Hoek 2: Wel pesten

Hoek 1: Niet pesten

Wel of geen pesten?

Situatie 1: Bij de gym moeten er twee teams worden gekozen. Lakisha blijft altijd als laatste over. --> Dit is pesten.

Situatie 2: Kars is net met zijn goede vriend Walter naar school gefietst. Zijn haar zit een beetje in de war. Walter maakt een foto van Kars en zet in de klassenapp: "Kars had tegenwind." --> Als dit bij deze ene keer blijft is het plagen (Tenzij Walter weet dat Kars dit heel vervelend vindt)

Situatie 3: Kim loopt in de pauze in de kantine. Andere klasgenoten beginnen te giechelen als ze langsloopt. Ze heeft een briefje op haar rug 'Ik ben gek.' --> Dit kan zowel pesten als plagen zijn. Eerder pesten. 

Situatie 4: De hele klas spreekt af dat wanneer Zola een foto op instagram plaatst niemand deze foto gaat liken en een paar leerlingen met een nepaccount een vervelende reactie plaatsen. --> Pesten, ook als je niet actief meedoet kan je verantwoordelijk zijn voor pesten

Respect

Wat is pesten?

(Online) 

pesten

Bedenk zelf een voorbeeld van pesten. Dit mag een echte situatie zijn of een verzonnen situatie.

Theorie 1

Online pesten, digitaal pesten of cyberpesten. Het zijn allemaal termen die we gebruiken als we het  hebben over pestgedrag via social media. 

Digitaal pesten kan veel verder gaan dan normaal pesten, omdat we op het internet makkelijker anoniem zijn. 

Er is niet één vorm van online pesten. Hiernaast zie je een aantal vormen van online pesten. 

Let op: Online pesten kan strafbaar zijn.

Theorie 1

Verschillende manieren van cyberpesten

Misbruik van privégegevens

Dit is bijvoorbeeld het stelen van wachtwoorden of het aanmaken van nep-accounts

Dreigtweets en haatposts

Een dreigtweet sturen is hetzelfde als iemand in het echt bedreigen en is dus strafbaar.

Verspreiden van beeldmateriaal

Zoals intieme foto's of filmpjes van mishandeling. Ook dit kan strafbaar zijn.

Uitsluiting (whtatsapp)groepen

Een nieuwe klassenapp aanmaken zonder die ene persoon uit de klas.

Een vriend zegt tegen jou: Online pesten is minder erg dan 'gewoon' pesten. Leg uit waarom je het wel of niet eens bent met je vriend.

Bas ziet bij zijn buurman dat hij op whatsapp zit. De naam van de whatsapp heet: 'Klas 2b zonder Bas.' Dit is een vorm van

1. Dreigtweets en haatposts
2. Verspreiden van beeldmateriaal
3. Misbruik van privégegevens
4. Uitsluiting in whatsapp-groepen

Lieke stuurt Donald een bericht: "Als je niet wilt dat ik dat filmpje van jou online zet kun je mij maar beter 10,- euro betalen." Dit is een voorbeeld van ...

1. Dreigtweets en haatposts
2. Verspreiden van beeldmateriaal
3. Misbruik van privégegevens
4. Uitsluiting in whatsapp-groepen

Demeralda vindt Johan een sukkel. Demeralda maakt stiekem een aantal foto's van Johan en maakt daarna op instagram een nep-account: #Johandekneus. 

Dit is een vorm van ...

1. Dreigtweets en haatposts
2. Verspreiden van beeldmateriaal
3. Misbruik van privégegevens
4. Uitsluiting in whatsapp-groepen

Wat is precies het verschil tussen pesten en plagen. Je mag toch wel een keer een grapje bij iemand uithalen? 

Klik op de hotspots en bekijk een aantal verschillen tussen pesten en plagen. 

Plagen

• Niemand voelt zich bang of is verdrietig
• Niemand is de baas
• Vrienden/vriendinnen plagen elkaar omstebeurt wel eens
• Wanneer iemand het plagen niet meer leuk vindt kan hij/zij gewoon vragen om te stoppen

Pesten

• De pester is duidelijk de baas
• De pester wilt de ander pijn doen
• De pester is ouder of fysiek sterker
• Het gepeste kind is bang en/of verdrietig
• Andere kinderen zijn bang voor de pester

Theorie 2

Pesten en online pesten zijn beide net zo erg.

Pesten en online pesten zijn beide net zo erg. In beide vormen doe je andere mensen pijn. 

Online pesten kan soms nog veel verder gaan dan 'normaa' pesten, omdat de peste (soms) beschermd wordt door anonimiteit. 

Sleep de juiste uitspraken naar 'Pesten' of 'Plagen'.

Pesten of plagen?

Pesten

Plagen

Stopt op tijd

Kun je om lachen

Gaat te lang door

Gelijken (niet één de baas)

Meerdere tegen één

Spontaan

Iemand bewust kwetsen

Met opzet

Niet om te lachen

Om te lachen

Theorie 1

Sexting

Sexting is het versturen van seksueel getinte berichten, foto's of filmpjes van jezelf via je mobiel of tablet. Dit kan heel spannend zijn, maar er kleven ook risico's aan.

Het gebeurt regelmatig dat filmpjes/afbeeldingen per ongeluk of met opzet worden doorgestuurd. Als dit met opzet gebeurt is dit een vorm van online pesten.

Theorie 1

Theorie 3

Sexting strafbaar?

Voor diegene die het overkomt kan de klap heel groot zijn. Het is heel vervelend, maar ook strafbaar als jij de beelden (van iemand onder de 18 jaar) deelt.

1. Je gaat zometeen een video zien waarin Chantal geïnterviewd wordt.

2. Chantal heeft in het verleden een sexvideo met haar vriend opgenomen die online is komen te staan. 

3. Ga naar de volgende slide en bekijk de video. Tijdens de video krijg je vragen.

4. Na de video kun je met je klas in discussie gaan over de voor- en nadelen van sexting.

Bron video: Rauwkost (NPO3.nl)

Instructie

01:48

Waarom maakte Chantal en haar vriend het filmpje?

1. Ze werd onder druk gezet
2. Haar vriend wilde het per se
3. Ze vonden het grappig om te maken

02:03

"Er zijn duidelijke afspraken gemaakt over het filmpje." Wat bedoelt ze hiermee?

03:08

Wat is Chantal haar grootste angst?

1. Dat het filmpje op elk moment opnieuw online kan komen.
2. Dat één van haar vriendinnen het heeft gedaan.
3. Dat ze geen baan kan krijgen.

04:28

Wat vind jij er van dat Facebook niet wilt zeggen wie het filmpje online heeft gezet? 

Leg je antwoord uit.

06:53

Chantal geeft op het einde een paar tips voor mensen die er aan denken om een sexfilmpje te maken. Noem twee tips die Chantal opnoemt.

(Online) pesten:

• Cyberpesten is online pesten, digitaal pesten of pesten via social media.
• Online pesten kan net zo erg zijn als 'gewoon' pesten.
• Er is niet één vorm van online pesten: misbruik van privégegevens, uitsluiten in (whatsapp)groepen, verspreiden beeldmateriaal en dreigtweets en haatberichten zijn voorbeelden van online pesten.
• Er zitten verschillen tussen plagen en pesten.
• Sexting is het versturen van seksueel getinte berichten, foto's of filmpjes van jezelf via je mobiel of tablet. Dit kan heel spannend zijn, maar er zitten ook risico's aan
• Online pesten kan strafbaar zijn.

Om te 
onthouden

Verwerking

Pesten is voor niemand leuk. In deze opdracht maak je een actieplan tegen (online) pesten.

Actieplan tegen 

(online) pesten

Stap 1: Maak groepjes van drie leerlingen.

Stap 2: Schrijf met elk groepje vijf dingen op die zouden kunnen helpen tegen (online) pesten en schrijf 3 dingen op die volgens jullie niet zouden helpen tegen (online) pesten.

Stap 3: Bespreek klassikaal wat jullie de belangrijkste regels vinden.

In jaar 1 hebben leerlingen in het thema mediawijsheid een Whatshappy poster gemaakt. Je kunt hier naar terugverwijzen. 

Deze les hebben we geleerd wat online pesten is. Volgende les gaan we het hebben over een mediamaker zijn.