10.1 Dekolonisatie

Planning
  • Wat gaan we nog doen?
  • Uitleg a.d.h.v Nederlands-Indië
  • Analyse spotprenten/HW-moment
  • Uitleg a.d.h.v. Vietnam
  • En hoe zit dat nu?
1 / 40
volgende
Slide 1: Tekstslide
GeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 40 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 3 videos.

time-iconLesduur is: 120 min

Onderdelen in deze les

Planning
  • Wat gaan we nog doen?
  • Uitleg a.d.h.v Nederlands-Indië
  • Analyse spotprenten/HW-moment
  • Uitleg a.d.h.v. Vietnam
  • En hoe zit dat nu?

Slide 1 - Tekstslide

Wat gaan we nog doen? Hoofdstuk 10 
  1. Dekolonisatie 
  2. De Koude Oorlog
  3. Sociaal-culturele veranderingen en toenemende welvaart in de jaren 1960 
  4. Eenheid en verdeeldheid in Europa
  5. Multiculturele en pluriforme samenlevingen 
  6. Naar de wereld van nu
  7. Rechtstaat en democratie (domein D)
    SE in juni: TV 8 - 9 - 10 - Domein D

Slide 2 - Tekstslide

10.1 Dekolonisatie

Slide 3 - Tekstslide

Slide 4 - Tekstslide

Deze kaart uit 1945 doet sterk denken aan
A
Het Modern Imperialisme
B
De nederlaag van Hitler
C
De opkomst van de VS en de SU als wereldmachten
D
Nog meer aardrijkskunde

Slide 5 - Quizvraag

Bedenk waarom in de zomer van 1945 de dekolonisatie in Zuidoost-Azië in een stroomversnelling kwam
timer
2:00

Slide 6 - Open vraag

Het einde van de wereldrijken
  • Groeiend nationalisme na WO2
  • Een volk, onafhankelijk zijn
  • Japan verslaat Europese machthebbers in Azië, macht kolonisator weg
  • 15 augustus 1945: Japan weg, want capituleert
  • En dan? Geen Japan, geen Europa: machtsvacuüm
  • Europese landen verzwakt door WOII, dus snel ingrijpen is niet mogelijk/wenselijk
  • De wereld van na WOII is totaal anders dan die van voor WOII (SU + VS dominant, Europa tweede viool)
 
Vanaf 1945 (tot ong. in de jaren 1970) dekolonisatie in Azië en Afrika - dit is dus een proces

Slide 7 - Tekstslide

Waar denk je aan bij de
dekolonisatie van Indonesië

Slide 8 - Woordweb

Slide 9 - Video

Nederlands-Indië
  • Nederland wil kolonie niet opgeven
  • Soekarno roept in 1945 Republiek Indonesië uit
  • Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949)
  • Praten lost niks op
  • Politionele acties - 'binnenlandse zaak'
  • VS dwingt afstaan Nederlands Indië → 27-12-1949
  • Gevolgen voor Nederlanders in Indonesië.

Slide 10 - Tekstslide

Slide 11 - Video

Slide 12 - Video

Excuses - terecht of niet?
Geef antwoord op de volgende vragen

  1. Hebben excuses maken over gebeurtenissen uit het verleden zin? Waarom wel/niet? 
  2. Stelling: als er geen ooggetuigen meer in leven zijn, hebben excuses maken geen zin. Geef een beargumenteerd commentaar 
timer
5:00

Slide 13 - Tekstslide

Excuses maken over gebeurtenissen uit het verleden heeft zin
A
Eens
B
Oneens

Slide 14 - Quizvraag

Als er geen ooggetuigen meer in leven zijn, hebben excuses maken geen zin

Slide 15 - Open vraag

Voorbeelden van historische excuses

Slide 16 - Woordweb

Deze vraag over de dekolonisatie van Nederlands-Indië heb ik nog

Slide 17 - Open vraag

Cartoons toelichten!

Slide 18 - Tekstslide

Slide 19 - Tekstslide

Slide 20 - Tekstslide

Opdrachten ter verwerking
HH: 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 15, 17, 19, 20
VERW: 6, 7, 11,13, 16, 18, 21
VERD: 22, 23, 24, 25, 26, 27

Allen: lezen paragraaf en maken onderstreepte.
Zie balkje in LessonUp voor extra uitleg welke opgave je moet maken.

Welk werk ga ik maken?
HH = Ik vond de uitleg moeilijk en kan wel wat extra hulp gebruiken. Herhaling/eenvoudige opdrachten. Met deze opdrachten haal je de kern uit de leertekst. Ook een optie: samenvatting maken.

VERW: Deze opdrachten maakt iedereen. Zo oefen je de belangrijke vaardigheden en inhoud

BRON: Ik vind bronvragen lastig en wil dit extra oefenen. Deze vragen maak je met behulp van het schema

VERD: Geef mij maar wat meer uitdaging! Extra opgaven als je de uitleg makkelijk te volgen vond, geschiedenis leuk vind of uitgedaagd wil worden

Slide 21 - Tekstslide

Cartoons 10.1
  1. Er volgen vijf cartoons in LessonUp. 
  2. Je krijgt telkens 4 minuten om vanuit 10.1 je in te lezen over de gebeurtenis waarover de cartoon gaat. 
  3. Je legt uit
    - over welke gebeurtenis de cartoon volgens jou gaat
    - welke boodschap de tekenaar heeft
  4. De spinner wijst telkens iemand aan die de cartoon toelicht

Slide 22 - Tekstslide

De erfenis, 1948
timer
4:00

Slide 23 - Tekstslide

Bibi (Benjamin Netanjahu, premier Israel):
"Ik ben nog steeds voorstander van een twee-staten-oplossing" (2015)
timer
4:00

Slide 24 - Tekstslide

Augustus 1956
"De man aan de kraan"

Op het zwarte vat staat 'olie', op het kraantje 'Suez'
timer
4:00

Slide 25 - Tekstslide

Nassers tomb? (Nassers graf?) - 1956

Op de sarcofagen staan 'G.B.' en 'France', op de broekspijp staat 'Nasser' en op het kruikje 'Suez'
timer
4:00

Slide 26 - Tekstslide

Op de toren staat 'Algerien Politik' (Algerijnse politiek)

Bovenop de toren staat Charles de Gaulle (president van Frankrijk in 1962)

Op het tonnetje staat 'ultras'

Op de tas staat 'Hilfe aus Peking Moskou' (hulp uit Peking en Moskou)
timer
4:00

Slide 27 - Tekstslide

Dekolonisatie en Koude Oorlog
In een interview met een Amerikaanse journalist oordeelde Ho Chi Minh in 1946 over de oorlog tegen de Fransen:

Het zal niet hopeloos zijn. Wij hebben een wapen dat krachtiger is dan het modernste kanon: nationalisme. Onderschat zijn kracht niet. Er zijn miljoenen hutten waar onze troepen kunnen schuilen. Het wordt een oorlog tussen een olifant en een tijger. Als de tijger stilstaat zal de olifant hem met zijn machtige slagtanden verpletteren. Maar de tijger staat niet stil. Overdag schuilt hij in de jungle, 's nachts komt hij eruit. Dan springt hij op de rug van de olifant en scheurt er grote brokken vlees uit, waarna hij weer verdwijnt in de donkere jungle. En langzaam zal de olifant doodbloeden. Dat zal de oorlog in Vietnam zijn. 

Slide 28 - Tekstslide

Wie wordt in Ho's metafoor bedoeld met de olifant, en wie met de tijger?
A
De olifant is de Vietnamese bevolking, de tijger is de Franse kolonisator
B
De Franse kolonisator is de olifant, de tijger is de Vietnamese bevolking

Slide 29 - Quizvraag

Wat is de boodschap van Ho's metafoor?

Slide 30 - Open vraag

De VS gaan zich steeds meer bemoeien met Frans-Indochina/Vietnam. Dit is bijzonder, omdat...
A
de VS bang waren voor een nieuwe wereldoorlog
B
de VS zich alleen bezig hielden met (West-)Europa
C
de VS zelf als oud-kolonie een tegenstander van kolonialisme waren
D
ook toen al de Amerikaanse buitenlandse politiek 'America First' was

Slide 31 - Quizvraag

De VS gaan zich steeds meer bemoeien met Frans-Indochina/Vietnam. Dit is te begrijpen, omdat...
A
de VS bang waren voor een nieuwe wereldoorlog en dat probeerden ze op deze manier te voorkomen
B
de VS de grondstoffen uit Vietnam veilig wilden stellen
C
de VS wilden voorkomen dat Vietnam/Zuidoost-Azië onder communistische invloed zou komen
D
de Amerikanen hun nieuwe type waterstofbom (krachtiger dan atoombommen) wilden testen

Slide 32 - Quizvraag

Slide 33 - Tekstslide

De tekenaar maakt duidelijk dat:
A
het met de V.S. net als met Frankrijk slecht gaat aflopen in Vietnam
B
de V.S. niet weten hoe ze met dekolonisatie moeten omgaan
C
de V.S. naar een uitweg uit de problemen in Vietnam zoeken
D
de V.S. de nieuwe wereldleider zijn en Frankrijk niet meer

Slide 34 - Quizvraag

Dekolonisatie Vietnam
  • 1945: einde Japanse bezetting van Frans-Indochina (Vietnam, Laos, Cambodja)
  • Ho Chi Minh leider dekolonisatie Vietnam. Communist. Wens/droom: Vietnam onafhankelijke, communistische staat
  • Dekolonisatieoorlog 1945-1954 tegen de Fransen
  • 1954: Franse nederlaag bij Dien Bien Phu (fort). 
  • Onderhandelingen

Slide 35 - Tekstslide

Dekolonisatie Vietnam
  • Uitkomst: Vietnam onafhankelijk, scheiding Noord- en Zuid-Vietnam
  • Noorden: communisme, gesteund door China (en SU)
  • Zuiden: kapitalisme (Westerse marionetregering)
  • Angst VS: bevolking kiest massaal voor communisme
     met gevolgen voor Vietnam en de regio (dominotheorie)
  • Scheiding blijft, toenemende vijandelijkheden tussen
    Noord en Zuid

Slide 36 - Tekstslide

l'Histoire se répète?
China lanceert 'One Belt One Road' in 2013 - de nieuwe zijderoute

In ruil voor het aangaan van Chinese leningen bouwt China infrastructurele projecten (havens, treinverbindingen) door Chinezen, voor lokale markten (en voor Chinezen)

Voorbeeld: Kenia (Afrika) - De wereld van de Chinezen (afl. 1 - eerste 13 min.)
Kijkvraag: vind je wat je ziet en hoort een vorm van Chinees kolonialisme?

Slide 37 - Tekstslide

Slide 38 - Link

De aanwezigheid van China in Kenia is een voorbeeld van nieuw imperialisme
A
Mee eens
B
Enigszins mee eens
C
Mee oneens
D
Geen mening

Slide 39 - Quizvraag

Opdrachten ter verwerking
HH: 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 15, 17, 19, 20
VERW: 6, 7, 11,13, 16, 18, 21
VERD: 22, 23, 24, 25, 26, 27

Allen: lezen paragraaf en maken onderstreepte.
Zie balkje in LessonUp voor extra uitleg welke opgave je moet maken.

Welk werk ga ik maken?
HH = Ik vond de uitleg moeilijk en kan wel wat extra hulp gebruiken. Herhaling/eenvoudige opdrachten. Met deze opdrachten haal je de kern uit de leertekst. Ook een optie: samenvatting maken.

VERW: Deze opdrachten maakt iedereen. Zo oefen je de belangrijke vaardigheden en inhoud

BRON: Ik vind bronvragen lastig en wil dit extra oefenen. Deze vragen maak je met behulp van het schema

VERD: Geef mij maar wat meer uitdaging! Extra opgaven als je de uitleg makkelijk te volgen vond, geschiedenis leuk vind of uitgedaagd wil worden

Slide 40 - Tekstslide