Mediawijsheid en Social Media

• newEditor
• Digitale Vaardigheden
• ICT
• +1
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

Introductie

Aan het einde van deze les weet je wat mediawijsheid en social media is en weet je hoe je er veilig mee om moet gaan.

Wie is dit?

A

Michael Jackson

B

Lamine Yamal

C

IShowSpeed

D

Darren Jason Watkins Jr.

Wie is dit?

Martin Luther King was een Amerikaanse baptistendominee, politiek leider en een van de prominentste leden van de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging.

A

Michael Jordan

B

Martin Luther King

C

Barack Obama

D

Samuel L. Jackson

Wie is dit?

In februari 2023 had ze meer dan 92 miljoen volgers op TikTok.

A

Belle Perez

B

Bella Poarch

C

Laura Omloop

D

Ariana Grande

Wie is dit?

Marie Curie was een baanbrekende Pools-Franse natuurkundige en chemicus die, als eerste vrouw die een Nobelprijs won en de enige persoon met twee Nobelprijzen in verschillende wetenschappen, pionierswerk verrichtte op het gebied van radioactiviteit en de elementen radium en polonium ontdekte

A

Marie Curie

B

Céline Dept

C

Stien Edlund

D

Shauna Dewit

Wie is dit?

Voormalig professioneel kickbokser en omstreden internetpersoonlijkheid die vooral bekend werd door zijn sociale media-activiteiten, waarin hij een hyper-macho en controversiële visie op mannelijkheid promootte; hij bouwde online platforms zoals Hustler’s University en The Real World op met cursussen om rijkdom en sociale invloed te vergroten, maar wordt beschuldigd van vrouwenverachting en manipulatie, en raakt verwikkeld in serieuze juridische procedures in Roemenië, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten wegens onder meer mensenhandel, seksueel misbruik en belastingontduiking, terwijl hij samen met zijn broer Tristan ook betrokken was bij webcambedrijven waarvan beweerd wordt dat ze vrouwen exploiteerden, waardoor hij zowel bekendheid als controverse genereerde en wordt gezien als invloedrijk in de manosphere en als een voorbeeld van "toxische mannelijkheid".

A

Andrew Tate

B

Jason Bourne

C

Jason Statham

D

Charles The Bold

05/12/2025 Door een aardbeving in Lancaster stortte deze treinbrug in.

A

Correct, met verschillende slachtoffers

B

Correct

C

Fake news, maar het treinverkeer lag wel stil

D

Fake news, brug bestaat niet

Sorteer van populair naar minder-populair, gebaseerd op het aantal gebruikersaccount in België

1

Youtube

2

Snapchat

3

Facebook

4

TikTok

Tabel: Meest gebruikte sociale mediaplatformen (±2025–2026)

Bronnen: https://datareportal.com, https://www.hootsuite.com/resources/digital-trends, https://digital-strategy.ec.europa.eu, https://www.mediawijs.be, websites van de platformen zelf

Welke sociale media gebruik je?

Mediawijsheid -

Sociale media

Leerdoel

Aan het einde van deze les weet je wat mediawijsheid en social media is en weet je hoe je er veilig mee om moet gaan.

Waar denk je aan bij 'mediawijsheid'?

Mediawijsheid

Mediawijsheid  is alles wat te maken heeft met nieuwe media, sociale media, internet, smartphones, tablets en hoe je hiermee om moet gaan.

Mediawijsheid is de verzameling competenties die je nodig hebt om actief én bewust te kunnen deelnemen aan de digitale wereld om je heen.

Wat hebben kinderen volgens jou nodig in een digitale en media-rijke wereld?

Het recht op mediawijsheid

• 1989

• Kinderrechtenverdrag

• Verenigde Naties

In dit verdrag zijn de rechten voor kinderen en de plichten van volwassenen vastgelegd.

In het manifest Recht op mediawijsheid worden tien – door kinderen en experts geselecteerde kinderrechten – voorzien van een eigentijds, mediawijs jasje:

Het recht op mediawijsheid

1. Kinderen hebben recht op toegang tot internet

2. Kinderen hebben recht op veilige media

3. Kinderen hebben recht op mediawijze opvoeding

4. Kinderen hebben recht op mediawijs onderwijs

5. Kinderen hebben recht op online vergetelheid

6. Kinderen hebben recht op vrijheid van meningsuiting in de media

7. Kinderen hebben recht op online privacy

8. Kinderen hebben recht op bescherming tegen schadelijke beelden en teksten

9. Kinderen hebben recht op online spelen

10. Kinderen hebben recht op mediagrenzen

Wat zijn media?

• Media is het meervoud van medium

• Media zijn communicatiemiddelen om boodschappen te verzenden

• Meestal naar een groot publiek, je spreekt dan van massamedia

• Je hebt media die eenzijdig communiceren (krant, televisie, radio, film),

• Maar je hebt ook media die meerzijdig communiceren (sociale media)

Wat zijn sociale media?

Wat zijn sociale media?

Social media is de Engelse verzamelnaam voor alle websites, apps en platforms waarbij de gebruikers (en niet een redactie) zelf de inhoud maken.

Kenmerken van sociale media

• online platformen en massacommunicatie

• werken meestal via apps

• de gebruikers maken de inhoud

• vaak weinig controle door het platform

• veel interactie tussen de gebruikers

• meestal miljoenen gebruikers
  

Wat zijn de functies van sociale media?

Informatief

Sociaal

Recreatief

Commerciëel

Wat zijn voordelen van social media?

Voordelen van sociale media

• meestal leuk, eenvoudig en gratis in gebruik

• je leert makkelijk nieuwe mensen kennen en je kunt soms zelfs beroemd worden!

• de wereld wordt 'kleiner': je leert veel over andere delen in de wereld

• snel en makkelijk verspreiden van nieuws

• het biedt vrijheid van meningsuiting en persvrijheid als dit niet is toegestaan

Wat zijn de gevaren van social media?

Je ziet vaak dezelfde soort videos, met wat heeft dit te maken?

A

Welke videos ik lang bekijk

B

Wat ik leuk vind op sociale media

C

Algoritme

D

De videos die veel bekeken worden

Gevaren - algoritmes

Algoritmes bepalen welke video's, posts en advertenties jij te zien krijgt op sociale media.

Risico:

• Filterbubbel (vast in hetzelfde patroon)

• Leuk - blijven scrollen

• Verspreiding fake news
  
  

Gevaren - algoritmes

YT video algoritmes

Hoeveel mensen herken je?

A

0

B

2 of minder

C

3

D

4

Gevaren - manipulaties

• Influencers die producten of ideeën promoten

• Clickbait

• Misleidende videos

• delen van fake news

• Product placement

• Afpersing/pesten (sexting, sextortion, shame sexting)

• Realiteit VS AI
  
  

Gevaren - schermtijd

Te veel scrollen kan negatieve gevolgen hebben op:

• Slaapkwaliteit

• Concentratie

• Motivatie

• Digitale overprikkeling

Hoeveel minuten gebruikte jij de sociale media afgelopen week? (smartphone)

A

30 minuten

B

meer dan 30 minuten EN minder dan 60 minuten

C

meer dan 60 minuten en minder dan 150 minuten

D

meer dan 150 minuten

Mediawijs handelen - sociale media

• Denk na voor je iets deelt

• Check bronnen

• Bescherm je privacy

• Meld online pesten

• Herken reclame en advertenties