Coniunctivus & Optativus

• newEditor
• Grieks
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Coniunctivus in het Grieks

Je leert:

-Hoe je de con makkelijk herkent.

- Hoe je de con vertaalt in de hoofdzin.

- Hoe je de con vertaalt in de bijzin.

Wat weet je al? 

Kenmerk con: 

VERLENGD BINDVOCAAL!

ω, ῃς, ῃ, ωμεν, ητε, ωσιν

ωμαι, ῃ (=*ησαι), ηται, ωμεθα, ησθε, ωνται

Heeft de conjunctivus een augment?

A

ja

B

nee

C

soms

D

coniunctivus

Onthoud:

de vorm heeft géén augment 

& 

er vindt verlenging plaats

Hoofdzin

Bijzin

Bijzin

Hoofdzin

1. aansporing

2. verbod -- μη

3. twijfelvraag

Bijzin

Hoofdzin

1. adhortativus

2. prohibitivus -- μη

3. dubitativus

1. Laten we!

2. We moeten niet!

3. Wat moet ik?

Vertaal: Τί λέγωμεν;

Vertaal: Πιστεύωμεν αὐτῷ (πιστευω +dat - vertrouwen op)

De dubitativus komt voor in ...

A

vraagzinnen

B

afhankelijke vragen

C

zinnen waar twijfel uit spreekt

D

antwoord a, b en c

Hoofdzin

1. adhortativus - aansporing

2. prohibitivus - verbod (negatieve aansporing) -- μη

3. dubitativus

Bijzin

bijzin met ἀν :

1. futuralis (gebeurtenis in toekomst) - in de hoofdzin vaak een futurum ("zullen")

2. generalis/iterativus (algemeen/herhaald feit)

Vertaal: Ὅς ἂν παραβῇ τὸν νόμον, κολάζομεν παραβῇ - conj. aor. van παραβαινω = overtreden κολαζω = straffen

Bijzin

bijzin met ἀν : 

1. con futuralis (geb. in toekomst) - in de hoofdzin vaak een fut ("zullen")

2. con generalis/iterativus (algemeen/herhaald feit)

Bijzin

bijzin zonder ἀν :

1. doel (ἱνα, ὁπως, ὡς) -

("opdat"/ "om te")

2. na ww. van vrees 

(φοβεομαι μη)

(μη = "dat")

Vertaal: Φοβουμαι μη το ἐμον ἔργον τὸ ἐν τῳ ἀγρῳ ἄπρακτον μενῃ. ἀγρος - akker, ἄπρακτον - ongedaan, μενω - blijven

Τί ποιήσω; Ἔλθω ἢ μή; Wat is hier 2x het gebruik van de conjunctivus?

A

twijfelvraag

B

bijzin zonder ἀν: doel

C

aansporing

D

bz met ἀν: futuralis

Μὴ τολμήσῃς ἀπεῖναι,... Wat is het gebruik van de conjunctivus?

A

twijfelvraag

B

bijwoord

C

verbod

D

bz met ἀν: futuralis

Wat is de 1e pers meervoud praesens van de coniunctivus van βούλομαι?

A

βούλεται

B

βουλώμεθα

C

βουλέτω

D

βουλόμεθα

Optativus in het Grieks

je leert:

- hoe je de optativus makkelijk herkent

- hoe je de optativus vertaalt in de hoofdzin

- hoe je de optativus vertaalt in de bijzin

Wat IS de optativus?

- modus (dus werkwoord!)

- 'broertje' van de coniunctivus: niet feitelijk waar (zoals de indicativus), maar met andere 'smaakjes': bijv. doel of wens

Optativus

Optativus - let op!

φαινοίμην =

A

ind imperf med 1ste ev

B

opt imperf med 1ste ev

C

opt praes med 1ste ev

D

opt praes act 1ste mv

ἐπιβούλευοι =

A

opt praes med 2de ev

B

opt aor med 2de ev

C

opt praes act 3de ev

D

opt aor act 3de ev

ὀνομάσειαν =

A

opt aor act 3de pl

B

opt aor act 3de sg

C

opt aor med 3de sg

D

opt aor pass 3de pl

ὑβρισθεῖμεν =

A

ind aor pass 1ste pl

B

opt aor med 1ste sg

C

opt aor act 1ste pl

D

opt aor pass 1ste pl

Optativus met ἄν

Optativus potentialis

- mogelijkheid

- "zouden (kunnen)"

Optativus zonder ἄν

Optativus cupitivus:

- wens;

- εἴθε of εἰ γάρ;

- ontkenning: μή

- "O!/ hopelijk/mogen"

Ezelsbruggetje met ἄν

Op de pot

i-i

fut-gen

Ezelsbruggetje met ἄν

Op de pot = opt. +ἀν = potentialis

i-i = ind. + ἀν = irrealis

fut-gen = conj. + ἀν = futuralis en generalis

Vertaal: Εἴθε οἱ θεοὶ σῴζοιεν ἡμᾶς

De vorige zin was een voorbeeld van een optativus

A

cupitivus

B

potentialis

C

D

Vertaal: Μὴ οἱ θεοὶ διαφθείροιεν ἡμᾶς διαφθειρω - vernietigen

De vorige zin was een voorbeeld van een optativus

A

cupitivus

B

potentialis

C

D

Vertaal: πρὸς τὸν διδάσκολον ἄν ἐρχοιμεθα διδασκολος - leraar, meester

De vorige zin was een voorbeeld van een optativus

A

cupitivus

B

potentialis

C

D

Optativus in de bijzin

'Vervangende' optativus als de bijbehorende hoofdzin in de verleden tijd staat

1. Bijzinnen van doel: bijv. na ἵνα --> niks 'spannends' met vertalen!

Optativus in de bijzin

2. ὅτι / ὡς - bijzinnen na werkwoorden van 'zeggen', 'menen', 'denken', etc.

--> niks 'spannends' met vertalen!

Optativus in de bijzin

3. Afhankelijke vragen: ter vervanging van de coniunctivus dubitativus: 'moesten'

-->Bijzinnen 2 + 3 worden ook wel 'optativus obliquus' genoemd

Optativus in de bijzin

4. Bijzinnen van vrees: ingeleid door μή, 'dat' --> 'zouden' 

Vertaal: Αἱ παρθένοι ᾖδον, ἵνα οἱ νεανίαι ἀφίκοιντο ἀείδω - zingen

De vorige zin was een voorbeeld van een optativus in een bijzin

A

van doel

B

na werkwoord van 'zeggen', etc.

C

van afhankelijke vraag

D

van vrees

Ἐκήρυξεν ὁ κῆρυξ, ὅτι ἐπέλθοιεν οἱ βάρβαροι. κηρυσσω - berichten ἐπέρχομαι - naderen, bereiken

De vorige zin was een voorbeeld van een optativus in een bijzin

A

van doel

B

na werkwoord van 'zeggen', etc.

C

van afhankelijke vraag

D

van vrees

Συνῆλθον οἱ Ἀθηναῖοι, ἵνα φονεύοιεν τὸν τύραννον. συνερχομαι - bij elkaar komen φονευω - vermoorden

De vorige zin was een voorbeeld van een optativus in een bijzin

A

van doel

B

na werkwoord van 'zeggen', etc.

C

van afhankelijke vraag

D

van vrees

ἤρετο που γυνή σου εἴη ἔρομαι - vragen που - waar

De vorige zin was een voorbeeld van een optativus in een bijzin

A

van doel

B

na werkwoord van 'zeggen', etc.

C

van afhankelijke vraag

D

van vrees