Les 4, deel 1/3: Parasiteren

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 8

Les 4: Parasiteren

DEEL 1

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

 

       weet je meer over parasieten;   

       heb je kennisgemaakt met tien

       nieuwe woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie op de tekst

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Parasieten

Je hebt het woord vast wel eens gehoord: parasiet. Maar wat is dat nou eigenlijk? Is het een mens of een dier? Is het iets vervelends of juist iets goeds?

In de volgende slide kun je invullen wat jij al weet over parasieten.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vul in waar jij aan denkt bij dit onderwerp.

parasieten

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

de introductie op de tekst

Vóórdat je in deel 2 van de les de tekst gaat lezen, ga je dit filmpje bekijken.

In het filmpje wordt uitgelegd wat parasieten zijn en hoe ze ziektes kunnen veroorzaken.

Klik op de link onder de afbeelding om het filmpje te starten.

klik  hier om de video te bekijken

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br>

de woordenschat<br>

terugblikken en vooruitkijken<br>

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

Hoe komt het dat een dier kan verzwakken als het parasieten heeft?

de woordenschat

de introductie <br>

terugblikken en vooruitkijken

De parasiet gebruikt het dier als huis en voedselbron. De parasiet beschadigt het lichaam van het dier door er bijvoorbeeld van te eten. Dit kost het dier energie. Sommige parasieten kunnen andere dieren of mensen daardoor erg ziek maken.

Wat zouden mensen in die verre tropische landen kunnen doen 

om besmetting met parasieten te voorkomen, denk je?

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Veel gevaarlijke parasieten, zoals de parasiet die Bilharzia veroorzaakt, leven in vuil water. Als mensen toegang hebben tot schoon water waarmee ze zich kunnen wassen en wat ze kunnen drinken in plaats van vervuild water, zullen ze waarschijnlijk minder besmet raken met zulke gevaarlijke parasieten.

woordenschat

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

verpoppen

de cocon

de larf

hersenspoelen

de parasiet

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier zie je alvast de eerste vijf:

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de cocon</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het omhulsel dat de pop van insecten beschermt</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95); font-weight: bold">Voorbeeldzin</span><span style="color: rgb(38, 65, 95)">: <i>De rups wikkelt zich in draden die een cocon vormen, zodat hij een soort beschermde omgeving heeft om uit te groeien tot een vlinder.</i></span></div>

4

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: hersenspoelen</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: dwingen om bepaalde ideeën te hebben</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>In oorlogstijd worden gevangenen soms gehersenspoeld om ervoor te zorgen dat ze voor de vijand gaan vechten.</i></span></div>

1

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de parasiet</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het organisme dat zich voedt met de cellen van een ander organisme</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95); font-weight: bold">Voorbeeldzin</span><span style="color: rgb(38, 65, 95)">: <i>Een parasiet heeft een ander dier nodig om te leven, waardoor dit dier ziek kan worden.</i></span></div>

2

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de larf</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het soort wormpje dat een insect met vleugels wordt</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Een meelworm is een larf van een tor.</i></span></div>

3

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: verpoppen</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: veranderen van een larve in een pop</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Het maken van een cocon noemen we verpoppen.</i></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Kernbegrippen uit de tekst:

• hersenspoelen
• aantasten

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

de oriëntatie

afscheiden

de vitale organen

aantasten

het virus

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: het virus</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het ziekteverwekkende organisme dat nog kleiner is dan een bacterie<br><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>In de winter hebben veel mensen last van een verkoudheidsvirus.</i></span></div>

6

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: aantasten</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: een beetje kapot maken</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Zijn ogen zijn aangetast. Hij ziet niet meer zo goed.</i></span></div>

7

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de oriëntatie</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het bepalen op welke plaats je bent</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: Voor een goede oriëntatie heb je een kaart en een kompas nodig.</span></div>

8

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: afscheiden</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: een vloeistof aanmaken en achterlaten</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De uiers van de koe scheiden melk af.&nbsp;</i></span></div>

9

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de vitale organen</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: de organen zonder welke je niet kunt leven</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95); font-weight: bold">Voorbeeldzin</span><span style="color: rgb(38, 65, 95)">: <i>Je vitale organen, het hart, de longen en de hersenen, heb je nodig om te blijven leven.</i></span></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Spelen met de woorden: memory!

Klik links op de insectenkaartjes en lees de betekenis die dan verschijnt. Kijk aan de rechterkant welk woord erbij hoort. Klap het insectenkaartje eerst dicht en sleep het dan naar het bijbehorende woord aan de rechterkant.

 

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">hersenspoelen</span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">de parasiet</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">de larf</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">de cocon</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">verpoppen</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">het virus</span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: 700">aantasten</span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: 700">de oriëntatie</span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">afscheiden</span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">de vitale organen</span>

<font color="#4177a5">een vloeistof aanmaken en achterlaten</font>

<span style="color: rgb(23, 97, 150)">een beetje kapot maken</span>

<font color="#4177a5">het bepalen op welke plaats je bent</font>

<font color="#4177a5">de organen zonder welke je niet kunt leven</font>

<font color="#4177a5">veranderen van een larve in een pop
</font>

<font color="#4177a5">het ziekteverwekkende organisme dat nog kleiner is dan een bacterie</font>

<font color="#4177a5">het omhulsel dat de pop van insecten beschermt</font>

<font color="#4177a5">het soort wormpje dat een insect met vleugels wordt</font>

<font color="#4177a5">dwingen om bepaalde ideeën te hebben</font>

<font color="#4177a5">het organisme dat zich voedt met de cellen van een ander organisme</font>

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight: bold; color: rgb(23, 97, 151)">Ja, dit woord ken ik al</span><span style="color: rgb(23, 97, 151); font-weight: bold">.</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(23, 97, 151)">Nee, dit woord ken ik nog niet.</span><br>

verpoppen

de larf

hersenspoelen

de vitale organen

de oriëntatie

de cocon

de parasiet

afscheiden

het virus

aantasten

terugblikken & vooruitkijken

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

parasieten

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 gaat lezen, gaat over neuroparasitologie. Dit heeft te maken met het besturen van het brein van een ander wezen. 

In de volgende slide 

kun je invullen 

wat je daar al over 

weet.

het onderwerp van de tekst

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Waar denk jij 

aan bij dit woord?

neuroparasitologie

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

jij al

Je bent nu klaar met deel 1 van deze les. Veel plezier met deel 2!

de woordenschat

de introductie <br>

terugblikken en vooruitkijken