Word een Werkwoordspecialist!
Word een Werkwoordspecialist!
Wat weet je al over werkwoordsvormen?
Leerdoel
Aan het einde van de les kun je werkwoorden in verschillende vormen herkennen, juist toepassen en uitleggen wat ze betekenen.
Wat zijn werkwoordsvormen?
We leren vandaag: - Tegenwoordige tijd - Verleden tijd - Voltooid deelwoord - Bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord - Tegenwoordig deelwoord
Maak kennis met de basis van werkwoorden!
De basis: de stam gebruiken
Pak het hele werkwoord, haal -en eraf en je hebt de stam.
De stam gebruik je voor bijna alle werkwoordsvormen.
Bijvoorbeeld: verwoesten → verwoest.
Wat is de stam van 'werken'?
werkt
werk
werkte
werken
Welke vorm gebruik je met de stam?
verwoestte
verwoesten
verwoest
verwoesting
Wat haal je van een werkwoord af?
-ing
-de
-t
-en
Is 'verwoesting' een stamvorm?
nee
mogelijk
ja
soms
Verleden tijd: 't kofschip x
Stam eindigt op t, k, f, s, ch, p of x?
Gebruik stam + te.
Anders stam + de. Voorbeeld: verwoestte, bespiedde.
Wat is de verleden tijd van 'werken'?
werkte
werktee
werkteer
werkteen
Hoe schrijf je de verleden tijd van 'spelen'?
speelden
speelde
speeldde
speeltte
Wat is de verleden tijd van 'lopen'?
looppte
looptde
loopte
liep
Hoe schrijf je de verleden tijd van 'fietsen'?
fietste
fietstte
fietstde
fietzende
Wat is de verleden tijd van 'verven'?
verfde
vervened
verftde
verventte
Het voltooid deelwoord
Gebruik een hulpwerkwoord zoals hebben/zijn.
Ook hier check je 't kofschip x: eindigt het op een d of t
Voorbeeld: De film is verfilmd.
Wat is het voltooid deelwoord van 'film'?
filmde
verfilmen
films
verfilmd
Welk hulpwerkwoord gebruik je bij 'zijn'?
maken
hebben
zijn
doen
Hoe controleer je de spelling?
met 't kofschip
met 't bosje
met 't schip
met 't kofhuis
Wat is het voltooid deelwoord van 'werken'?
werkzaam
werkend
gewerkt
werkte
Is 'gereden' een voltooid deelwoord?
misschien
nee
soms
ja
Bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord
Staat vóór een zelfstandig naamwoord.
Schrijf zo kort mogelijk!
Voorbeelden: de verwoeste stad, de ontspoorde trein.
Wat is een voorbeeld van een bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord?
de verwoeste stad
de ontspoorde trein
de stad verwoest
de trein ontsporen
Waar staat het bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord?
In een zin zonder zelfstandig naamwoord
Achter een werkwoord
Vóór een zelfstandig naamwoord
Wat is het juiste gebruik?
de verloren tijd
verloren de tijd
de tijd verloren
Is dit juist: de geslaagde student?
Ja, dat is onjuist.
Nee, dat is fout.
Ja, dat is correct.
Tegenwoordig deelwoord
Hele werkwoord + d.
Geeft aan dat iets nu gebeurt.
Voorbeelden: Oplettend, afleidend.
Wat geeft het tegenwoordig deelwoord aan?
Iets zal gebeuren
Iets gebeurt nu
Iets gebeurde in het verleden
Iets is altijd waar
Hoe vorm je het tegenwoordig deelwoord?
Hele werkwoord + ing
Hele werkwoord + ed
Hele werkwoord + t
Hele werkwoord + d
Wat is een voorbeeld van een tegenwoordig deelwoord?
Oplettend
Opletten
Oplettenst
Oplettendheid
Wat betekent 'afleidend'?
Het leidt altijd af
Het leidt toe
Het leidt af
Het leidt niet af
Is 'schrijvend' een tegenwoordig deelwoord?
Nee, het is een bijvoeglijk naamwoord
Nee, het is een zelfstandig naamwoord
Nee, het is verleden tijd
Ja, het is tegenwoordig