Les 1, deel 1/3: De wereld van plastic

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 8

PLASTIC FANTASTIC

We lijken niet meer zonder plastic te kunnen. Je ziet het overal; van flesjes tot zakjes en van speelgoed tot meubels. Hoe wordt al dat plastic eigenlijk gemaakt? En hoe komt het in de oceanen terecht? Over deze en andere plastic-onderwerpen kom je in dit blok meer te weten.

IS AL DAT PLASTIC ECHT ZO FANTASTIC?

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

Les 1: De wereld van plastic

DEEL 1

 

      weet je meer over de hoeveelheid

      plastic die we gebruiken;

      heb je kennisgemaakt met tien 

      nieuwe woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie op de tekst

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Het gebruik van plastic

We gebruiken plastic (bijna) overal voor en iedereen heeft wel producten van plastic in huis. Een deel van die producten gebruiken we maar één of een paar keer. Kijk maar eens rond in jouw klas of thuis en tel hoeveel plastic producten je ziet!

In de volgende slide kun je invullen wat jij weet over plastic en het gebruik ervan.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vul in waar jij aan denkt bij dit onderwerp.

het gebruik van plastic

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les de tekst gaat lezen, ga je dit filmpje bekijken.

In het filmpje wordt gesproken over de hoeveelheid plastic iemand in een maand verbruikt. 

Klik op de link onder de afbeelding om het filmpje te starten. Kijk vanaf 0:17 tot 2:25 minuut.

klik hier om de video te bekijken

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br>

de woordenschat<br>

terugblikken en vooruitkijken<br>

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

In het filmpje zie je dat Bahram héél veel plastic heeft verzameld in 1000 dagen. 

Wat denk je dat hij er daarna mee heeft gedaan?

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Verzamel jij thuis het plastic afval apart? Leg uit waarom wel of niet.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

woordenschat

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

de molecuul

het materiaal

ingrijpend

de kunststof

de grondstof

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je twaalf (!!) nieuwe woorden. Hier zie je alvast de eerste zes:

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de grondstof<br></span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het basismateriaal om iets van te maken</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Om limonade te maken heb je als grondstof onder andere water nodig.</i></span></div>

4

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: het materiaal</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: alles waarvan iets is gemaakt, of waarmee je iets kunt doen</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Van welk materiaal is jouw broek gemaakt, van katoen of van polyester?</i></span></div>

1

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: ingrijpend</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: met een groot effect<br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De brand in het ziekenhuis was een ingrijpende gebeurtenis voor de patiënten.</i></span></div>

2

<div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de kunststof <br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><b>Betekenis:</b> het niet natuurlijke materiaal (ook wel ander woord voor plastic)<br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De productie van zwemkleding is in de zomermaanden het hoogst.</i></span></div>

3

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de molecuul<br></span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het kleinste deeltje van een stof <br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>In het laboratorium werd met een microscoop bekeken hoe de moleculen waren opgebouwd.</i></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

terugblikken en vooruitkijken

afzonderlijk

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: afzonderlijk</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: los van iets/iemand anders, apart</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Mijn tante en oom gaan altijd afzonderlijk van elkaar op vakantie.</i></span></div>

6

Kernbegrippen uit de tekst:

• ingrijpend
• de kunststof
• de grondstof
  
• synthetisch
  

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

afbreken

de mijlpaal

chemisch

het scala

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: het scala<br></span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het grote aantal soorten of variaties<br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Hij liet ons een scala aan kleuren zien toen we verf uitzochten voor de muur in de woonkamer.<br></span></span></div>

8

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: chemisch</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: wat met het veranderen, de reacties of de samenstelling van materiaaldeeltjes te maken heeft <br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Als je een pepermuntje in een fles cola gooit, ontstaat er een chemische reactie.</span></span></div>

9

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de mijlpaal<br></span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: de belangrijke gebeurtenis<br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Mijn oma werd 90 en dat was een echte mijlpaal!</span></span></div>

10

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: afbreken<br></span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: zorgen dat iets er niet meer is<br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Bananenschillen kunnen tot wel twee jaar blijven liggen voordat ze goed zijn afgebroken.<br></span></span></div>

11

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

synthetisch

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: synthetisch</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: niet gmaakt van natuurlijke grondstoffen</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Deze trui is gemaakt van synthetisch materiaal.</i></span></div>

7

revolutionair

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: revolutionair<br></span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: nieuw, bijzonder en met grote gevolgen (van ideeën en ontwikkelingen)<br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">De uitvinding van de computer kun je zeker revolutionair noemen.<br></span></span></div>

12

  Spelen met de woorden: domino! Leg de dominostenen op de juiste plek zodat elk woord naast de juiste betekenis staat. Het eerste steentje ligt er al! 

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight: bold; color: rgb(23, 97, 151)">Nee, dit woord ken ik nog niet.</span><br>

<span style="color: rgb(23, 97, 151); font-weight: 700">Ja, dit woord ken ik al.</span>

de mijlpaal

chemisch

het scala

synthetisch

afzonderlijk

de molecuul

de grondstof

de kunststof

ingrijpend

het materiaal

afbreken

revolutionair

terugblikken & vooruitkijken

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

het gebruik van plastic

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 

gaat lezen, gaat over 

de oorsprong van plastic,

de vele soorten plastic en

de problemen rondom

plastic. In de volgende 

slide kun je invullen wat 

je daar al over weet.

het onderwerp van de tekst

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat weet je al over dit onderwerp?

plastic maken, soorten plastic en problemen rond plastic

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Je bent nu

 klaar met deel 1 van deze les. Veel plezier met deel 2!

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken