Verzorgingsstaat H2

H2 Ontstaan verzorgingsstaat
Begin verzorgingsstaat
  • In de 19e eeuw was Nederland volledig gebaseerd op het vrijemarktprincipe (liberale grondslag).
  • Zwakkeren (armen, zieken en ouderen) werden niet door de overheid geholpen, maar door de kerk, liefdadigheidsinstellingen of rijken.
  • Zo’n staat noem je een nachtwakersstaat.

1 / 11
volgende
Slide 1: Tekstslide
MaatschappijleerMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 11 slides, met tekstslides en 2 videos.

time-iconLesduur is: 45 min

Onderdelen in deze les

H2 Ontstaan verzorgingsstaat
Begin verzorgingsstaat
  • In de 19e eeuw was Nederland volledig gebaseerd op het vrijemarktprincipe (liberale grondslag).
  • Zwakkeren (armen, zieken en ouderen) werden niet door de overheid geholpen, maar door de kerk, liefdadigheidsinstellingen of rijken.
  • Zo’n staat noem je een nachtwakersstaat.

Slide 1 - Tekstslide

Slide 2 - Tekstslide

H2 Ontstaan verzorgingsstaat
De vrijemarkteconomie had keerzijden:
  • De lonen waren laag.
  • Mensen moesten vaak 16 uur per dag werken.
  • Er werd ook op zaterdag gewerkt.
  • Kinderen werkten vanaf jonge leeftijd al mee.

Vanaf de tweede helft van de 19e eeuw kwamen 
de eerste sociale wetten (zie ook tijdlijn)

Slide 3 - Tekstslide

H2 Ontstaan verzorgingsstaat
Noodzaak tot verandering
Het inzicht dat de staat moest ingrijpen in de vrijemarkt werd rond 1900 door alle politieke partijen onderschreven, elk vanuit hun eigen overwegingen.

In de twintigste eeuw ontstond er een groeiende behoefte aan collectieve goederen en diensten (bv. goede scholing, een wegennet, waterleidingen en een elektriciteitsnetwerk, riolering en vuilnisophaaldiensten) 

Hierdoor ontstond een gemengde markteconomie.



Slide 4 - Tekstslide

H2 Ontstaan verzorgingsstaat
Crisis en WOII
De crisis (jaren 30) en WOII maakten ingrijpen op 
sociaaleconomisch gebied onvermijdelijk.

Unieke samenwerking tussen socialisten 
(inkomenszekerheid) en katholieken (meer samenwerking werknemers/werkgevers) leidde tot allerlei 
sociale voorzieningen (AOW, bijstand, Arbowet)

Slide 5 - Tekstslide

Slide 6 - Video

H2 Ontstaan verzorgingsstaat
Crisis en WOII
De crisis (jaren 30) en WOII maakten ingrijpen op 
sociaaleconomisch gebied onvermijdelijk.

Unieke samenwerking tussen socialisten 
(inkomenszekerheid) en katholieken (meer samenwerking werknemers/werkgevers) leidde tot allerlei 
sociale voorzieningen (AOW, bijstand, Arbowet)

Slide 7 - Tekstslide

Slide 8 - Video

H2 Ontstaan verzorgingsstaat
In de jaren vijftig en zestig werden op drie terreinen de sociale voorzieningen uitgebreid:
  • Het aantal risico’s dat men liep werd ingeperkt.
  • Het aantal gerechtigden werd uitgebreid (niet alleen premiebetalers).
  • Het aantal sectoren dat gesubsidieerd werd, werd uitgebreid.

Enkele mijlpalen:
Invoering AOW, vaccinaties, anticonceptiepil, bijstandswet, stijging aantal huurwoningen, enorme groei studenten

Slide 9 - Tekstslide

H2 Ontstaan verzorgingsstaat
De invoering van deze regelingen leidde ook tot maatschappelijk veranderingen:
  • Kinderen uit lagere sociale klassen konden makkelijker stijgen op de maatschappelijke ladder.
  • Levensstijlen en denkbeelden over politiek en maatschappij veranderde.
  • Vrouwen werden onafhankelijker.
  • De godsdienstbeleving nam af.
  • De individualisering nam toe.


Slide 10 - Tekstslide

Huiswerk 
Lees zelf over de standpunten van politieke stromingen op blz. 219. 

Maak van hoofdstuk 2 opdracht 6 t/m 8 
(blz. 159-160)

Slide 11 - Tekstslide