Les 9: Vaak gemaakte fouten

• newEditor
• Nederlands
• Secundair onderwijs

Spelling van vaak gemaakte fouten

Lesdoelen

Na deze les kan je …

• vaak voorkomende schrijffouten herkennen en verbeteren

• onderscheid maken tussen spreektaal en schrijftaal

• correcte vormen gebruiken zoals:

  • mijn/men – zijn/zen – wil/wilt – eens/is

  • de/het – die/dat – hen/hun

  • jou/jouw – u/uw

Wat is correct?

A

Ik heb men boek vergeten.

B

Ik heb mijn boek vergeten.

Wat is correct?

A

Hij nam zen jas mee.

B

Hij nam zijn jas mee.

Wat is correct?

A

Ik ga is eens kijken.

B

Ik ga is kijken.

Uitleg

• mijn = bezit | men = de mensen

• zijn = bezit | zen = rust

• eens = af en toe | is = werkwoord zijn

Wat is correct?

A

Hij wilt later verder studeren.

B

Hij wil later verder studeren.

Wat is correct?

A

We wilden graag iemand interviewen.

B

We wouden graag iemand interviewen.

Wat is correct?

A

Moest ik rijk zijn, dan…

B

Mocht ik rijk zijn, dan…

Uitleg

• hij wil (geen -t) = onregelmatig werkwoord

• wilden = standaardtaal | wouden = spreektaal

• mocht = standaardtaal | moesten = spreektaal

Juist of fout

Hij vergist hem.

A

Juist

B

Fout

Juist of fout

Ze denkt altijd aan haar eigen.

A

Juist

B

Fout

Juist of fout

In zijn boekentas zit niets in.

A

Juist

B

Fout

Uitleg

• wederkerend: zich

  • Hij vergist zich, niet hem.

• zichzelf

  • Ze denkt altijd aan zichzelf, niet haar eigen.

• opsplitsbare werkwoorden maar 1 keer schrijven

  • In zijn boekentas zit niets in.

Juist of fout

A

De gsm die kapot is

B

De gsm dat kapot is

Juist of fout

A

De leerlingen die te laat waren

B

De leerlingen dat te laat waren

Juist of fout

A

Het meisje die verward was.

B

Het meisje dat verward was.

Uitleg

• bij het lidwoord de → gebruik verwijswoord die

• bij het lidwoord het → gebruik verwijswoord dat

• bij meervoud → gebruik als verwijswoord altijd die

Vul aan:

Ik gaf ___ het boek.

A

hen

B

hun

Vul aan:

De leraar strafte ___.

A

hen

B

hun

Vul aan:

De tranen sprongen ___ in de ogen.

A

hen

B

hun

Uitleg

• hen: na voorzetsel of lijdend voorwerp

  • aan/voor/om hen

  • wie/wat + o + wwg = LV

• hun: meewerkend voorwerp zonder voorzetsel

  • aan/voor/bij wie/wat? = MV

Spreektaal versus schrijftaal

SPREEKTAAL

Schrijftaal

Verschieten

Schrikken

Kwijtspelen

Kwijtraken

Uitleg

• Spreektaal

  • tussentaal, soms dialect

  • hoort niet thuis in schrijfopdrachten

Waarom een keer met -w en een ander keer zonder?

Ik geef jou jouw agenda terug.

Waarom wordt dit ander geschreven?

Beide leerlingen waren te laat.

Beiden moesten nablijven.

Vul in:

Dat is ___ moeilijke toets.

A

zo'n

B

zulke

C

zulk

Vul in:

____ fouten zie ik vaak in taken.

A

zo'n

B

zulke

C

zulk

Vul in:

____ gedrag hoort niet in de klas.

A

zo'n

B

zulke

C

zulk

Uitleg

• Zo’n = zo een (enkelvoud)

• Zulke = meervoud / de-woorden

• Zulk = het-woord / stofnaam

Maak Bookwidgets

Pagina 53