5.2 Reactievergelijkingen opstellen les 1

• Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 3

§5.2 Reactievergelijkingen opstellen

Deze les 

• Lezen: Systematische naamgeving + vb.opdracht 1 en 2
• Maken een oefenopdracht Deel A en B
• Uitleg
• Maken een oefenopdracht Deel C en D
• Inoefenen 5.2 - 1 tm 7
• Afsluiting

Wat nu doen

• 5 minuten in STILTE 
• Lezen 5.2: Systematische naamgeving + voorbeeldopdracht 1 en 2 
• Klaar?                                                                     
• Even wachten

Wat nu doen

• Tijd: 5 minuten   'Zacht overleggen'
• Opdracht: Maak in tweetallen de oefenopdracht deel A en B
• Klaar?                                                                     
• Maak een begin met deel C
• Hulp: Sla de vraag over als je het niet weet.
• Gebruik tabel 1 en 2 als hulpkaart 
• Je krijgt hier nog uitleg over

Doel van deze les

• Je kunt de systematische naamgeving gebruiken om een naam of molecuulformule van een stof te noteren.

Het periodiek systeem

Wat is een verbinding?

1. Molecuul dat bestaat uit één atoomsoort
2. Molecuul dat bestaat uit verschillende atoomsoorten

Naamgeving verbindingen

Molecuul-formule	Triviale naam	Systematische naam
H 2 O	Water	Diwaterstofmonoxide
NaCl	Keukenzout	Natriumchloride

Systematische naamgeving

Systematische naamgeving

• In een molecuul staan verschillende atomen en hoe vaak ze voorkomen. 
• P₂O₅: difosforpentaoxide 

Systematische naamgeving

• In een molecuul staan verschillende atomen en hoe vaak ze voorkomen. 
• P₂O₅: difosforpentaoxide 
• 1e element (P): gewone naam
• 2e element (O): zie tabel

Er zijn verschillende telwoorden

Getal	Telwoord
1	mono
2	di
3	tri
4	tetra
5	penta

We kennen verschillende uitgangen

Laatste element in de formule	uitgang
O	oxide
Cl	chloride
S	sulfide
F	fluoride
I	jodide
P	fosfide

Systematisch naamgeving

Welke regels gelden er?

• Bij metaaloxiden geef je een naam zonder telwoorden  
  
• Bijvoorbeeld  Na₂O = natriumoxide

Welke regels gelden er?

• Het telwoord komt voor de naam van het element (difosfor en niet fosfordi)
• Het telwoord mono laten we weg voor het eerste element 

Welke regels gelden er?

• CO: koolstofmono-oxide  
• Het telwoord 'mono' hoeft dus niet bij het eerste element 

Systematische naamgeving: CCl4

Stap 1: noteer de cijfers uit de formule met het juiste telwoord  (1 = mono en 4 = tetra)

Stap 2: noteer de symbolen en noteer de naam erachter 

(C = koolstof en Cl = chloride)

Stap 3: zet de telwoorden en de namen in de juiste volgorde achter elkaar

(koolstoftetrachloride)

Voorbeelden

• Koolstofmono-oxide: CO
• Koolstofdioxide: CO2
• Fosfortrifluoride: PF3
• Distikstofmono-oxide: N2O
• Distikstoftetra-oxide: N2O4

Wat nu doen

• Tijd: 6 minuten   'Zacht overleggen'
• Opdracht: Maak in tweetallen de oefenopdracht deel C en D
• Hulp: gebruik tabel 1 en 2 als hulpkaart
• Klaar?        
• Nakijken (haal bij mij de antwoorden op)                                        Maak een begin met 5.2: 1 tm 7

Wat nu doen

• Maak de opgaven bij paragraaf 5.2 1 tm 7

Klaar?
- Lees de rest van de paragraaf

- Maak de vragen 8 en 9

Afsluiting

• Je kunt de systematische naamgeving gebruiken om een naam of molecuulformule van een stof te noteren.

Wat moet je kunnen?

P2O5

difosforpenta-oxide

Volgende les

• Je kunt de reactievergelijking van een verbrandingsreactie opstellen.
• Je kunt een reactievergelijking opstellen op basis van een omschrijving.

• Huiswerk: 5.2 - 1 tm 7

Verbrandingsreacties

Verbrandingsreactie opstellen

-voor een verbrandingsreactie is altijd zuurstof (O₂) nodig

Eindproducten vormen een oxide:

element	naam van het oxide	formule
koolstof
waterstof
zwavel

Verbrandingsreactie opstellen

-voor een verbrandingsreactie is altijd zuurstof (O₂) nodig

Eindproducten:

element	naam van het oxide	formule
koolstof	koolstofdioxide	CO 2
waterstof	water	H 2 O
zwavel	zwaveldioxide	SO 2

Stappenplan verbrandingsreactie

Stap 1: Noteer de beginstof(fen) voor de pijl

Stap 2: Noteer O₂ voor de pijl

Stap 3: Noteer de eindstoffen (oxiden) na de pijl

Stap 4: maak de reactievergelijking kloppend

Reactievergelijkingen kloppend maken

Geef de verbrandingsreactie van CS2

Geef de verbrandingsreactie van C3H8

Voorbeeldopdracht 

Bij de productie van ijzer in een hoogoven reageert ijzeroxide (Fe2O3) met koolstof. De reactieproducten zijn ijzer en koolstofmonoxide.

Wat nu doen

• Maak de verdere opgaven bij paragraaf 5.2
• Klaar? Aan mij laten zien 

Leerdoelen

• Je kunt de systematische naamgeving gebruiken om een naam of molecuulformule van een stof te noteren.
• Je kunt de reactievergelijking van een verbrandingsreactie opstellen.
• Je kunt een reactievergelijking opstellen op basis van een omschrijving.