B-klas; week 3; hartkloppingen en kortademig

Triage DA leerjaar 1      B-klas
Module 2,  les 9 en 10
Onderwerpen: 
`Hartkloppingen en kortademig`


Docenten; Viola Holtrust, Riëtte Koops en Astrid van Werven  
                                                                    
1 / 33
volgende
Slide 1: Tekstslide
TriageMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 33 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 1 video.

Onderdelen in deze les

Triage DA leerjaar 1      B-klas
Module 2,  les 9 en 10
Onderwerpen: 
`Hartkloppingen en kortademig`


Docenten; Viola Holtrust, Riëtte Koops en Astrid van Werven  
                                                                    

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen 
  • Kennis en achtergrondinfo over bovengenoemde onderwerpen.
  • Duiden van urgenties
  • Opdoen van kennis en gespreksvaardigheden 

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Terugblik `Pijn thorax`
Zijn er nog vragen of onduidelijkheden?

  • Wat zijn de klassieke uitingen van een hartinfarct?
  • Wat zijn de uitingen bij een stabiele angina pectoris en wat bij een instabiele angina pectoris?
  • Wat zijn de adviezen bij pijn op de borst?


Slide 3 - Tekstslide

Advies:
Rustig zitten, geen inspanning. Bij gebruik van nitro-preparaten voor deze klachten, dat nu ook doen.


Casus: Dhr. de Wit 68 jaar belt naar de praktijk .
Hij heeft nu 4 uren lang een hele lichte (matige) druk op de borst en heeft daarbij geen andere uitingen.
Hij heeft diabetes.
Wat wordt je beleid?
A
U4. Voor de zekerheid maar even het hart laten luisteren aan het einde van de middag, gezien zijn diabetes
B
U3, gezien zijn diabetes toch beoordeling binnen enkele uren
C
Advies: Even aanzien, als hij andere klachten krijgt als uitstraling , beklemmende pijn, terugbellen
D
U2, dit klinkt niet goed, er moet snel gehandeld worden , dit gezien zijn diabetes

Slide 4 - Quizvraag

Bij een diabeet kan er sprake zijn van een "Stil infarct". Het is van belang om een ECG te maken om te kijken of er iets aan de hand is. 
Hartkloppingen
Wie heeft dit wel een gehad?

Zo ja, kun je daar wat over vertellen?

Slide 5 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn hartkloppingen?

Slide 6 - Woordweb

Thuisarts.nl:
Bij hartkloppingen voel je je eigen hart in uw borstkas of keel kloppen. Het hart kan dan heel snel kloppen, heftig bonzend voelen of een slag overslaan.
Dit kan een heel vervelend gevoel geven. Ook kunnen hartkloppingen je ongerust maken.
Gelukkig betekenen hartkloppingen meestal niet dat er iets mis is met het hart.
Een normale hartslag is tussen de 60 en 90 slagen per minuut, bij rustig zitten.

Bij bewegen of stress:
Wordt de hartslag sneller. Bij sporten kunt je bijvoorbeeld een hartslag van 160 slagen per minuut hebben.
Als je daarna weer rustig zit en ontspant, wordt de hartslag weer langzamer. Dit is normaal.
Wat merk je bij hartkloppingen?
Niet iedereen voelt hetzelfde:
  • Het hart kan heel snel gaan kloppen. Je voelt je daardoor heel onrustig.
  • Het hart kan heftig bonzen.
  • De hartslag kan heel onregelmatig zijn: soms ineens sneller en dan ineens weer langzamer.
  • Je kunt voelen dat het hart soms een slag lijkt over te slaan. Vaak komt daarna een extra harde hartslag die voelt als een bons, bonk of dreun.
  • Het hart kan ook heel snel of onregelmatig kloppen zonder dat u dat   merkt.

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Kunnen hartkloppingen kwaad?

Slide 8 - Woordweb

Hartkloppingen zijn meestal ongevaarlijk.
Je kunt er wel van schrikken als u ze voor het eerst krijgt. Neem dan contact op met de huisarts. De huisarts zal samen zoeken naar de oorzaak van de hartkloppingen.

Soms kunnen hartkloppingen wel gevaarlijk zijn (* zie sheet 33) 
Hoe ontstaan hartkloppingen?

Slide 9 - Woordweb

Hartkloppingen kun je krijgen door:
- Actief bewegen en sporten
- Grote hoogte (bijvoorbeeld in de
   bergen)
- Alcohol drinken
- Roken
- Gebruik van drugs (vooral cocaïne)
   koffie of andere dranken met cafeïne
  (cola, energydrank)
- Een vette maaltijd
- Pijn
- Emoties
- Stress
- Psychische klachten, zoals
  angstklachten zorgen over de   
  hartkloppingen. In deze situaties zijn de
  hartkloppingen vaak een normale
  reactie van uw lichaam.

Hartkloppingen kunnen ook komen door problemen in het lichaam, zoals:
  • Een te snel werkende schildklier
  • Longontsteking
  • Bloedarmoede
  • Een allergie
  • Een hartziekte of hartritmestoornis
  • Hoge bloeddruk
  • Diabetes (suikerziekte)
  • Sommige medicijnen (zoals prednison , medicijnen bij ADHD, sommige medicijnen tegen astma, sommige medicijnen voor de schildklier)


Slide 10 - Tekstslide

Een langzame hartslag kan te maken hebben met:
- Een goede lichamelijke conditie
  (sporthart)
- Sommige medicijnen (bijvoorbeeld bètablokkers)
- Een te langzaam werkende schildklier
- Een hartziekte
Soms kun je bij de hartkloppingen ook andere klachten (erbij) krijgen. Welke kunnen dat zijn?

Slide 11 - Woordweb

- Duizelig of licht in het hoofd.
- Gevoel geen lucht te krijgen of benauwd
   bent
- Tintelingen handen/voeten/mond.
- Droge mond.
- Hoofdpijn.
- Misselijk.
- Slap gevoel.
Wanneer bellen bij hartkloppingen?
 Direct bellen bij;

  • Een pijnlijk, drukkend gevoel in of op de borst. Het gaat niet weg na een paar minuten. (U1)
  • Hart gaat veel te snel ( hart op hol) en vegetatieve verschijnselen (U1)
  • Je bent er erg benauwd bij (U2)
  • hart gaat te snel (hart op hol) en een acuut begin (U2)
  • Je hebt een onrustig gevoel, bent misselijk, bleek en zweterig (U2)
  • Hevig duizelig en/of wegrakingen (U2)


Slide 12 - Tekstslide

Tussentijds advies: 
geen inspanning meer verrichten
Wanneer bellen met hartklopingen?

Minder spoed (U3);

  • Als je voor het eerst hartkloppingen krijgt die niet overgaan als je een paar minuten rustig zit.

  • Als je ineens een heel onregelmatige hartslag krijgt: het hart klopt ineens sneller en dan ineens weer langzamer.

Slide 13 - Tekstslide

Tussentijds advies; niet teveel inspanning verrichten
Wanneer treedt er een levensbedreigende situatie op bij Hartkloppingen?
A
Als de patiënt ook kortademig erbij is.
B
Als het onregelmatig is en snel is ontstaan
C
Bij erge duizeligheid
D
Als het hart op hol is en er vegetieve verschijnselen zijn

Slide 14 - Quizvraag

Bij te snel én vegetatieve verschijnselen U1
De andere genoemde is een U2, wel graag zo snel mogelijk beoordeling door huisarts. 
Kortademig
  • Wie van jullie is er wel eens kortademig geweest?

  • Hoe zou je kortademigheid omschrijven in je eigen woorden?

  • Kun je een aantal aandoeningen/ziektebeelden bedenken waarbij kortademigheid voorkomt?



Slide 15 - Tekstslide

Er zijn verschillende manieren waarop mensen dit gevoel omschrijven:

“Het gevoel niet genoeg adem te krijgen of 
`Sneller te moeten ademen dan anders om voldoende lucht binnen te krijgen”

“Buiten adem” of 
“achter adem”
“Benauwdheid”





Is kortademigheid ernstig/zorgelijk?

Slide 16 - Woordweb

Ja, in principe altijd reden tot zorg – tenzij iemand al bekend is met kortademigheid waarbij de klacht zich niet anders presenteert.


Vanuit de urgentie heb je verschillende maten van kortademigheid.
Welke drie zijn dat?

Slide 17 - Woordweb

Hevig = Kan geen 5 woorden achtereen zeggen zonder naar lucht te happen. Moet rechtop zitten (kan niet liggen door de kortademigheid). Kind: steunende, kreunende ademhaling betekent hevig kortademig.

Matig = Gebruik van hulpademhalingsspieren. Kan niet meer dan een aantal meters lopen zonder op adem te moeten komen.

Gering = (gevoel van) lichte benauwdheid, geen gebruik van hulpademhalingsspieren
Overbruggingsadviezen bij kortademigheid 
  • Laat de patiënt zitten met de benen afhangend – niet liggen
  • Voorkom inspanning
  • Gebruikt de patiënt inhalatiemedicatie of nitroglycerine?
->gebruik dit dan alvast!
  • Laat de patiënt niet alleen!

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Is kortademigheid alleen een probleem bij de luchtwegen?

* Type in-> Ja of Nee en leg uit waarom je dit vindt

Slide 19 - Open vraag

Zuurstof wordt via de neus-keelholte, het strottenhoofd en de luchtpijp naar de longen getransporteerd (luchtwegen) Vanuit de longen gaat het zuurstof via de bloedsomloop naar verschillende organen.

Bij kortademigheid is er dus:
- Een probleem met de luchtwegen
   en/of
- Een probleem met de bloedsomloop

Problemen in de bloedsomloop: 
Hartfalen: (decompensatio cordis) - Verminderde pompfunctie van het hart – minder krachtig.
  Uiting: Tijdens inspanning snel moe en kortademig en vochtophopingen in met name de enkels (oedeem)

Asthma cardiale: Ernstig acuut hartfalen/longoedeem - Acute verergering van hartfalen.
Uiting: meestal ‘s nachts/bij platliggen door vochtophopingen nu ook in de longen waardoor een patiënt ernstig benauwd wordt, het gevoel heeft te stikken, rochelt en cyanotisch kan zijn.

Longembolie: Stolsel in longvaten -  (vaak vanuit trombosebeen)
Uiting: Pijn vastzittend aan de ademhaling, kortademig

Hyperventilatie : opeens veel te diep en snel ademhalen - Het is niet gevaarlijk, maar wel vervelend.
Uiting: benauwd gevoel, duizelig worden, een licht gevoel in het hoofd, hart gaat sneller kloppen (hartkloppingen), tintelingen rond de mond en in de handen, een drukkend gevoel of steken op de borst, kramp in de spieren, een droge mond, hoofdpijn, misselijk worden, buikpijn, wazig zien, moe zijn.

Slide 20 - Tekstslide

Advies (tussentijds) bij Asthma cardiale (ernstig acuut hartfalen. 
Rechtovereind zitten. Geen inspanning verrichten en benen laten afhangen.

Advies bij Hyperventilatie, recidief
Vaak oorzaak door veel stress, spanning of angstig. Je ademt te snel. 
Kan ook een onderliggende oorzaak hebben die ernstiger is. 

Zuurstof en koolzuur niet meer in balans
Adem rustig, 3 seconden in en 6 seconden uit. Zoek afleiding (kniebuigingen maken, hardop voorlezen enzovoort).

Longembolie:
Risicofactoren: operatie, langdurige bedrust, roken, eerdere trombose, kraambed.

Problemen in de luchtwegen
  • Astma
  • COPD
  • Corpus alienum 
  • Epiglottitis
  • Pneumonie
  • Pneumothorax
  • Bronchiolitis en RS virus
  • Pseudokroep






Slide 21 - Tekstslide

Vanuit AFP gaan jullie de klacht/ziekte bij langs. 

Wij als doktersassistenten houden ons bezig met het correcte triëren. Hoe uit een patiënt zich met deze klacht?

Hoe presenteert zich iemand met deze klacht?
Astma en COPD
  • Kortademigheid, piepende ademhaling ( met name bij uitademing) 
Wanneer contact?
Klachten verminderen niet met medicatie (pufjes)
Spoed: 
Benauwdheid ook bij stilzitten – niet meer dan 5 woorden uitspreken – snelle hartslag – uitputting – cyanose (blauw verkleuring van de huid)

Verschil met COPD:
COPD = Chronisch, vaak vanaf 40 jaar – continu klachten van kortademigheid

Slide 22 - Tekstslide

Advies (tussentijds) bij astma/ COPD;

Geen inspanning. Laat patiënt niet alleen. De eigen inhalatiemedicatie volgens voorschrift gebruiken. Of nitro als dit ook wordt gebruikt, ook als er geen sprake is van pijn op de borst.
Corpus alienum en epiglottitis
Allebei hebben ze als uiting een inspiratoire stridor en kwijlen
Wat is een inspiratoire stridor? 

Allebei hebben ze dan ook het probleem dat de luchtweg (verkeer) geblokkeerd wordt.
Corpus alienum: blokkade in de luchtpijp door een vreemd voorwerp
Epiglottitis: door een ontsteking aan het strottenklepje
Welke urgentie zou je hieraan koppelen? 

Slide 23 - Tekstslide

Twee bekende oorzaken voor inspiratoire stridor:
Een inspiratoire stridor geeft een gierend of piepend geluid tijdens de inspiratie (inademing)

Epiglottitis
- Ontsteking strottenklepje
- Ziek / hoge koorts
- Kwijlen
- Typische houding

Corpus alienum
- Luchtweg geblokkeerd door vreemd voorwerp ingeslikt of geaspireerd
Kwijlen

Bronchiolitis en Pneumonie

Bronchiolitis:                      (ontsteking van de lage luchtwegen (longblaasjes)
Alarmsymptomen:
Kortademigheid (neusvleugelen, intrekkingen bij de ribbetjes), piepende uitademing, koorts,
moeizaam drinken, kreunen


Pneumonie                      ( Longontsteking) 
Hoesten, kortademig, moe, zieke indruk, koorts, pijn op de borstkas bij ademen,
slijm ophoesten (soms met bloed)


Slide 24 - Tekstslide

Bronchiolitis = ontsteking van lage luchtwegen (longblaasjes)
Vaak bij kinderen t/m 2 jaar
veroorzaakt door een virus - RS virus
Bij volwassenen en ouderen verloopt dit vaak stukken milder
Wat is een pneumothorax?

Slide 25 - Woordweb

Klaplong
- Plotselinge pijn en kortademigheid
Spontaan of door trauma

Uiting: 
plotselinge pijn op de borst en kortademigheid.
Wat is een pseudokroep?

Slide 26 - Woordweb

Laryngitis subglottica
Virus-  ontsteking strottenhoofd
Typisch beeld:
Kinderen 6 mnd tot 5 jaar
Het komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes.
Vaak ‘s avonds of begin van de nacht
Kind wordt wakker – huilen, benauwd – hoesten (zeehonden blafhoest) – gierend geluid bij inademing – heesheid – soms lichte verhoging (GEEN koorts – dan dus ook andere urgentie inzetten)
Adviezen (U5)
Rustig blijven!
Afleiding – boekje lezen bijvoorbeeld
Soms helpt warme, vochtige lucht om minder te hoesten. Dit noemen we stomen. Ga bijvoorbeeld met uw kind in de badkamer zitten met de deur dicht en zet 10 tot 20 minuten de warme douche aan. Of ga 20 tot 30 minuten met uw kind in bad zitten. Er is geen bewijs dat de warme, vochtige lucht helpt bij pseudokroep, maar het kan al veel rust geven om dit te doen.

Slide 27 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Kortademig en bloed ophoesten
Bloed ophoesten bij kortademigheid is een alarmsymptoom!

 
Wat zou hierbij van belang zijn om de juiste urgentie te kunnen bepalen?
 


Slide 28 - Tekstslide

Van belang is de mate van bloed ophoesten te bepalen.

'Hevig' is ophoesten van puur bloed -> U1 gevaar om te stikken

'Matig' is ophoesten van slijm met overduidelijk bloed -> U2

'Gering' is enkele druppels bloed (bloederig slijmdraadje) bij het hoesten -> urgentie afhankelijk van andere/bijkomende klachten, maar wel goed om even te laten controleren op het spreekuur

Wat is een U2 urgentie bij Kortademigheid?
A
Koorts
B
zieke indruk
C
koorts bij kind
D
hevige kortademigheid

Slide 29 - Quizvraag

Hevige kortademigheid is een U1. U2 is een snel ontstane kortademigheid.

Kortademigheid bij een kind met koorts moet echt binnen een uur gezien worden. 
Wat zijn de adviezen die je geeft bij pseudokroep?
A
Onder de warme douche gaan staan met het kind
B
In een met stoom gevulde badkamer gaan, onderwijl een boekje voorlezend
C
In een menthol-stoomgevulde badkamer gaan, waarbij u een rustige uitstaling heeft en het kind afleid
D
In een stoomgevulde badkamer gaan en zorgen voor afleiding, of een wandeling in de avondlucht.

Slide 30 - Quizvraag

Het gaat met name om de rust die ouders uitstralen, of de afleiding. Dit zorgt vaak voor een rustige ademhaling. Blijft het kind benauwd, dan ouders terug laten bellen en afspraak maken. Kinderen krijgen dan vaak dexamethason (corticosteroid) toegediend en/of worden verneveld.  AB helpt niet, het gaat om een virusinfectie. 
Patiënt is verkouden, hoesten etc. Hij heeft si. 2 dagen wat pijn op de borst die vastzit aan de ademhaling, met daarbij een nare pijnlijke plek de boven in de rug en koorts 38,4. Wat is je beleid?
A
U2, vanwege de snelle kans op verslechtering
B
U5 Het is goed mogelijk dat dit een hevige griep is, dit mag 5 dagen duren, anders terugbellen
C
U4. De volgende dag is er weer ruimte, nu goede adviezen geven, als PCM en een hoestdrank
D
U3 Binnen enige uren laten beoordelen

Slide 31 - Quizvraag

Dit zijn tekenen die kunnen wijzen op een longontsteking, de longen moeten even beluisterd worden. 
Reminder: Volgende week
  • Toets van AFP/TRG  module 2 ( week 5).
  • Zorg dat je je aftekenkaart compleet hebt. 
Niet compleet dan geen deelname aan de toets!


Slide 32 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Tijd over? Casus uitspelen

Slide 33 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies