DE WERELD EN IK! LES 13

• Wereldcampus
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-3

De Wereld en IK!

De Wereld en IK!

Module 2 les 13: 4 en 5 mei: herdenking en viering van vrijheid (MHV) 

Overzicht Periode wereld en ik

• Thema: De wereld en ik!

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Intro-ductieles	Waarden, normen en identiteit	Dominante cultuur en subculturen	Jongerenculturen	Keti Koti	4 en 5 mei	Invloed van migratie	Vrouwenemancipatie	rechten van de LGBTQI+-groep	Eind-opdracht	Eind-opdracht

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Planning en leerdoelen

- Leesmoment actualiteiten.

- Terugblikvraag.

- Uitleg: betekenis 4 en 5 mei.

- Verwerkingsopdracht.

- Afsluiting les. 

Lesdoel: 

- Ik kan uitleggen wat 4 en 5 mei betekenen in Nederland. (T1)

- Ik kan een voorbeeld geven van hoe de herdenking van 4 mei door de tijd heen is veranderd. (T2)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

              Leesmoment actualiteiten

- Lees je artikel. 

- Beantwoord de vragen in je werkboekje over de actualiteiten. (Wat valt op/drie belangrijke dingen/link wereldcampus)

- Optie artikelen: https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2585771-hoop-opluchting-en-terughoudendheid-na-aankondiging-wapenstilstand-gaza of

 https://nos.nl/collectie/13999/artikel/2583515-marokkaanse-nederlanders-blijven-weg-bij-stembus-campagne-moet-dat-veranderen

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Terugblikopdracht: 9 in 5: zoveel mogelijk vragen beantwoorden in vijf minuten (in je schrift)

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Startafbeelding: wat zie je?

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

De Tweede Wereldoorlog (1940-1945)

- Mei 1940: Hitler en zijn nazi's vallen Nederland binnen en bezetten Nederland. 

- Gevolgen Duitse bezetting: 

• Geen democratie maar, maar dictatuur.
• Wegvallen grondrechten, zoals vrijheid van                                          meningsuiting, respect voor eigendom en gelijkheid. 

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Checkvraag samen: wat mochten Nederlanders wel en niet tijdens de oorlog?

Geef bij de volgende zinnen steeds aan: waren ze voor 1940 al strafbaar? Of waren ze alleen strafbaar tussen 1940 en 1945?

1. Je hebt iemand vermoord

2. Je hebt honderd gulden gestolen

3. Je legt je werk neer en gaat staken

4. Je hebt je fiets versierd met Oranje vlaggen

5. Je gaat met je vrienden naar de bioscoop

6. Je luistert naar de Engelse radio

7. Je maakt een grapje over Adolf Hitler

8. Je fietst om tien uur ’s avonds naar je huis

9. Je gaat naar de winkel om brood te kopen

10. Je hebt een huisdier

11. Je luistert naar de Duitse radio

12. Je hebt identiteitspapieren vervalst

13. Je richt je eigen politieke partij op

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Groot aantal slachtoffers tijdens WO II

- Doden in Nederland: schatting tussen 225.000 en 280.000, veel burgers.

- Voorbeelden van groepen slachtoffers: verzetsmensen, soldaten, Joodse bevolking. 

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

4 mei: herdenking van de oorlogsslachtoffers

- 4 mei: da dag waarop Nederland de slachtoffers van De Tweede Wereldoorlog en militaire conflicten daarna herdenkt. Om 20u 's avonds is iedereen twee minuten stil. 

- Herdenken is terugdenken aan iets belangrijks uit het verleden.

- Definitie Nationaal Comité 4 en 5 mei:  'Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord; zowel tijdens de Tweede Wereldoorlog en de koloniale oorlog in Indonesië, als in oorlogssituaties en bij vredesoperaties daarna.' 

https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-herdenken-we-op-4-mei 

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

5 mei: Bevrijdingsdag: vieren van vrijheid

- 5 mei 1945: de dag waarop Nederland werd bevrijd van Duitsland. 

- Ieder jaar op 5 mei: vieren van vrijheid (eigen keuzes maken, geen onderdrukking, geen dictatuur). Vaak zijn er op 5 mei festivals.

Video actualiteiten NOS op 3:

https://www.youtube.com/watch?v=UCNs58Hy-Os

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Wie herdenken we? Verandering 4 mei door de tijd heen

De manier waarop en wie we 4 en 5 mei herdenken en vieren, verandert door de jaren heen. De dominante cultuur bepaalt, maar subculturen kunnen invloed uitoefenen. 

Ontwikkeling wie we herdenken:

- Beginjaren na 1945: vooral Nederlandse soldaten en verzetsstrijders.

- Later toegevoegd: Joodse slachtoffers, Roma en Sinti. 

- Later toegevoegd: militaire slachtoffers bij Nederlandse vredesoperaties.

- Recent toegevoegd: burgers en militairen in Indonesië.

Waarom is herdenken belangrijk? Respect voor de slachtoffers en stilstaan bij de                                                                                          waarde van vrijheid en het feit dat dat niet vanzelfsprekend is. 

Wie nog toevoegen in de toekomst?

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Checkvraag: wie herdenken we niet op 4 mei?

1. Gestorven soldaten tijdens WO II.
2. Gestorven militairen en burgers tijdens vredesmissies.
3. Gestorven burgers tijdens WO II.
4. Doden bij verkeersongelukken tijdens WO II en later.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Wat is de functie van 5 mei in Nederland?

1. Dodenherdenking.
2. Viering van Pasen.
3. Bevrijdingsdag.
4. Koningsdag.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Checkvraag: leg uit waarom er altijd verandering zal zijn wie we herdenken op 4 mei.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Verwerkingsopdracht A: vrijheidsdiamant

In de diamant plaats jij jouw belangrijkste voorwaarden voor vrijheid op de volgende manier: de minst belangrijke voorwaarde plaats je helemaal onderin. Hoe hoger in de diamant je komt, hoe belangrijker de voorwaarde volgens jou is. De belangrijkste voorwaarde komt dus helemaal bovenin de diamant te liggen.

- Leg ook je keuzes uit, geef een argument.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Verwerkingsopdracht B: analyse speech Van Uhm

Bekijk de 4 mei-speech van oud commandant der strijdkrachten Peter van Uhm: https://www.youtube.com/watch?v=liJG_PYgoR0 

Kijkvragen, schrijf op in je schrift:

- Hoe beschrijft Van Uhm oorlog?

- Welke boodschap (advies) wil Van Uhm ons vertellen?

- (Zonder video) hoe zou Van Uhm denken over de 4 mei-herdenking? 

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Verwerkingsopdracht C: Alternatieve Herdenking

Lees het volgende artikel: https://nos.nl/artikel/2565632-alternatieve-herdenking-betwist-maar-4-mei-gaat-voor-velen-niet-per-se-over-nederland

Schrijf een korte reactie op dit artikel, minimaal 100 woorden. Wat vind jij van de Alternatieve Herdenking, waarbij de groep herdachte personen veel breder wordt opgevat? Leg je antwoord uit met argumenten.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Terugkijken 

op de leerdoelen

Lesdoelen:

- Ik kan uitleggen wat 4 en 5 mei betekenen in Nederland. (T1)

- Ik kan een voorbeeld geven van hoe de herdenking van 4 mei door de tijd heen is veranderd. (T2)

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

           Begrippen
           uit deze les

• 4 mei.
• 5 mei.
• Tweede Wereldoorlog.
• Herdenken.
• Vrijheid. 

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Vind jij het belangrijk om te herdenken op 4 mei? Leg kort uit waarom.

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Afsluiting

Ruimte voor een afsluitend woord.