Werken met de waterpas
Waterpas, te lood en de luchtbel lezen
VAK Praktijk (BGV, basis bouw)
FASE observatiefase, opleidingsfase
DUUR 50 minuten
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
Werken met de waterpas
Waterpas, te lood en de luchtbel lezen
VAK Praktijk (BGV, basis bouw)
FASE observatiefase, opleidingsfase
DUUR 50 minuten
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
Conceptles voor BuSO opleidingsvorm 3, studiedomein STEM, basisopleiding basis bouw. Ook bruikbaar in hout, schilderen en behangen, en tegelwerk.
Nodig: per duo een waterpas, een plank, een paar blokjes of wiggen om iets scheef te zetten. Image credit: Graham Horn / Geograph, CC BY-SA 2.0
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
LESDOEL
Na deze les kan ik ...
met een waterpas controleren of iets waterpas of te lood staat.
Een muur die scheef staat, een vensterbank die afloopt: dat moet je opnieuw doen. De waterpas toont het meteen.
Zet een plank scheef op twee blokjes. Vraag: hoe weet je zeker of dit recht ligt?
Waar zie jij een waterpas gebruiken?
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW · OPSTART
Verwacht: muur, tegels, kast ophangen, schilderij, vensterbank. Gebruik de antwoorden in stap 3: horizontaal of verticaal?
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
STAP 1 VAN 5
Waterpas en te lood
Je controleert of iets waterpas ligt: mooi horizontaal.
Of iets te lood staat: mooi verticaal, rechtop.
Waterpas en te lood zijn de twee woorden van deze les. Schrijf ze groot op het bord met een liggende en een staande streep. Image credit: andrewrennie / Flickr, CC BY-SA 2.0
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
STAP 2 VAN 5
Lees de luchtbel
In het buisje (de libel) zit een luchtbel.
Staat de luchtbel precies tussen de twee streepjes? Dan is het waterpas.
De luchtbel loopt altijd naar de hoogste kant.
Doe het voor met een plank op een blokje. Til de linkerkant op en vraag: naar waar gaat de bel? Laat de klas het eerst voorspellen.
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
STAP 3 VAN 5
Liggend en staand
Het buisje in de lengte: voor horizontaal.
Het buisje dwars: voor verticaal, te lood.
Houd de waterpas stil en kijk recht op het buisje.
Laat leerlingen op hun eigen waterpas aanwijzen welk buisje waarvoor dient. Sommige waterpassen hebben ook een buisje voor 45 graden.
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
STAP 4 VAN 5
Klopt je waterpas wel?
Leg de waterpas op een vlak en kijk naar de bel.
Draai hem om op dezelfde plek.
Staat de bel weer even ver? Dan meet je waterpas juist.
OPGELET
Een gevallen waterpas kan scheef meten. Test hem dan altijd opnieuw.
Dit is de omdraaitest. Een waterpas die bij het omdraaien een andere stand geeft, is ontregeld en meet fout.
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
STAP 5 VAN 5
Zorg voor je waterpas
Laat hem niet vallen en gebruik hem niet als hamer.
Maak hem meteen proper na het metselen. Uitgeharde mortel krijg je er niet meer af.
Toon eventueel een oude waterpas met mortel erop. Spreek af waar de waterpassen na de les terug moeten.
De luchtbel ligt tegen het linkse streepje. Wat betekent dat?
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW · CHECK
Het ligt waterpas
De rechterkant ligt te hoog
De waterpas is kapot
De linkerkant ligt te hoog
Goed: de linkerkant ligt te hoog. De bel loopt naar de hoogste kant. Veel leerlingen denken het omgekeerde, net zoals water naar beneden loopt.
Waterpas of te lood?
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW · CHECK
Waterpas (liggend)
Te lood (staand)
Een vensterbank
Een deurstijl
De hoek van een muur
Een tegelvloer
Een plank aan de muur
Een paal van een omheining
Vensterbank, tegelvloer en plank: waterpas. Deurstijl, hoek van een muur en paal: te lood.
Vul aan.
Staat de luchtbel tussen de streepjes, dan ligt het waterpas. De luchtbel loopt altijd naar de hoogste kant.
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW · CHECK
Wie laagste kiest, heeft de stap over de luchtbel nog niet begrepen. Doe de proef opnieuw voor.
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
AAN DE SLAG
Waterpasjacht
1
Zoek drie dingen in het atelier om te meten.
2
Leg of houd de waterpas ertegen.
3
Noteer: waterpas, te lood of scheef?
4
Doe de omdraaitest met je eigen waterpas.
minute
second
IN DUO
Leg vooraf een paar dingen bewust scheef. Wie snel klaar is, zet een plank met wiggen precies waterpas. Bespreek met de namenkiezer.
Waar ga jij de waterpas deze week nog gebruiken?
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW · EXIT
Laat leerlingen een concrete opdracht uit het atelier of de stage noemen.
WERKFICHE 3 · PRAKTIJK BOUW
WOORDEN
Woorden van deze les
waterpas
mooi horizontaal, liggend
te lood
mooi verticaal, rechtop
libel
het buisje met de luchtbel
luchtbel
loopt naar de hoogste kant
omdraaitest
controle of je waterpas juist meet
mortel
specie om stenen te metselen
Deze slide heeft geen instructies