Anatomie Urinestelsel, Nieren en urine productie

• Anatomie
• MBO
• Studiejaar 1

Leerdoelen

Wat weten jullie over de urinewegen?

0

Anatomie

• 2 boonvormige nieren.
• Rugzijde thv de taille/ onderste ribben.
• 2 urineleiders(= Ureters)
• Blaas
• Plasbuis(= Uretra)

Urinewegen

De urinewegen = afvoer van de urine vanuit de beide nierbekkens.

- urineleiders (ureters)

- urineblaas

- urinebuis of plasbuis (urethra)

Blaas

• Is een grote holle spier
• Opslag urine tot 1 liter
  
• 350 ml urine -> mictiedrang
  

• Sterke kringspier aan de kant urethra

Urethra = urinebuis

Verschillen man/ vrouw:

- Urinebuis bij de man is 20 cm lang

- urinebuis bij de vrouw is 2.5 tot 3 cm

- verbinding met de buitenwereld

- rondom plasbuis spierweefsel: actief urine ophouden

Welk deel van de urinewegen verplaatst urine van de nieren naar de blaas?

1. Tubuli
2. Urethra
3. Ureter
4. Kringspier

Plassen

Zenuwstelsel reageert op volle blaas:

• Spier blaaswand trekt samen
  
• Gelijktijdig opent sluitspier om de urethra
  
• Bekkenbodemspieren en de sluitspier

       laten urine via de plasbuis uit de blaas 

Wat weten jullie over nieren? Wat doen ze?

Van buiten naar binnen bestaat de nier uit:

• Nierkapsel
• Nierschors 
  
• Niermerg 
  
• Nierbekken
  
• Urineleider(Ureter)

Bouw van de nieren

Nieren

Bouw van de nier

Nier is opgebouwd uit ongeveer 

1 miljoen nefronen. 

 

Een nefron= kleinste deeltje/

eenheid van de nier bestaat uit: 

• Kapsel van Bowman 
• Glomerulus 
• Nierlichaampje=Kapsel+Glomerulus
• Nierbuisjes=Tubuli

Uit welke 3 onderdelen bestaat een nefron?

NEFRON

Van buiten naar binnen bestaat de nier uit....

1. Nierschors, niermerg, nierbekken
2. Niermerg, nierbekken, nierschors
3. Nierbekken, niermerg, nierschors
4. Nierschors, nierbekken, niermerg

Aanmaak urine

Les 2

Urineproductie

De twee functies van de nieren

1. Urinevorming 
   -> Uitscheiden van afvalstoffen 
   -> Reguleren van de vochthuishouding  
   
   
2. Homeostase (hormonen en mineralen regeling)
   -> Regeling bloeddruk =RR (Hormoon Renine) 
   -> PH  7,4. 
   -> Hormoon Erytropoëtine (EPO) voor aanmaak erytrocyten
   

3 Processen in de nefron

1. Filtratie
   
2. Terugresorptie
3. Excretie

xx

Filtratie & Terugresorptie

Van de voorurine wordt geleidelijk de uiteindelijke urine gemaakt

• Bloedplasma wordt door de glomerulus geperst naar het kapsel van    Bowman= Filtratie -> voorurine
  


• Vervolgens gaat de voorurine door de Lis van Henle  waar de 

       TERUGRESORPTIE: Glucose 100% , Zouten en Water worden vanuit het nefron teruggebracht naar het bloed

• Excretie : actief uitscheiden van afvalstoffen zoals elektrolyten ( na, k) en ( Na, K) Ureum en Kreatinine

 

Waar in de nier vind de terug resorptie plaats?

1. Nierschors
2. Niermerg
3. Nierbekken
4. Nierkapsel

Excretie

• Uitscheiding van afvalstoffen naar voorurine
• K+, H+, Na+, ureum en creatinine

Uit welke 3 onderdelen bestaat een nefron?

Wat zijn de functies van de nieren?

Hormonen van invloed op de bloeddruk en urineproductie

Opdracht maak een Tabel van onderstaande hormonen met daarin:

• Waar het hormoon wordt gemaakt
•  Welke functie het heeft het hormoon
• Waarop het invloed heeft ( bloeddruk of urine vorming)H ADH=Antidiuretisch hormoon

     Renine

     Aldosteron

     Angiotensine 1  en Angiotensine  2

     Adrenaline

Bijnier

In de bijnier 2 hormonen gemaakt:

Aldosteron

* Helpt bij de terugresorptie van natrium

Adrenaline 

* Regelt de bloeddruk (hartslag en RR)

RR = Riva-Rocci=Bloeddruk

Antidiuretisch hormoon=ADH

• Gemaakt door hypothalamus en uitgescheiden door de hypofyse
  

• Terugresorptie van water.
  

• Heb je te weinig van dit hormoon dan zal er teveel urineproductie (polyurie) plaatsvinden
  

Hormonen nieren

• Lage RR -> Renine 

-> verhoogt RR & terugresorptie natrium

• Erythropoetine (EPO) 

-> aanmaak rode bloedcellen

• Vit D3 omzetten naar actief vit. D 

-> Calciumopname botten

ADH aangemaakt in de hypothalamus ( hersenen)

ACE=angiotensine Converterend enzym ( hier werken ACE remmers medicatie hoge bloeddruk)

Raas systeem

Samenstelling van urine

- water

- zouten

- ureum, creatinine

- vitaminen

- galkleurstoffen

- medicijnen

- onbruikbare stoffen/cellen

Bedenk drie ziektebeelden die te maken 

krijgen met nierfunctiestoornissen

- 1 ziektebeeld waarbij de oorzaak voor de nier kan worden gevonden (pre renaal)

- 1 ziektebeeld waarbij de oorzaak in de nier kan worden gevonden (renaal)

- 1 ziektebeeld waarbij de oorzaak na de nier kan worden gevonden (post renaal)

Beschrijf de ziektebeelden aan de hand van de symptomen, onderzoeken en de behandeling.

Evaluatie lesdoelen

Opdracht

1. Maak een tekening van een nier
2. Schrijf alle namen erbij
3. Maak een tekening van een nefron
4. Beschrijf hoe de urine wordt gemaakt ( Filtratie,resorptie en excretie)