Hoofdstuk 9.4 Onveiligheid en criminaliteit bestrijden

• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Hoofdstuk 9.4

Onveiligheid en criminaliteit bestrijden

Maar eerst een korte terugblik...

Noem 3 doelen van straffen die je nog weet...

Cultivatie

hypothese

Opinie

leiders

hypothese

Selectiviteits

hypothese

Media

framing

hypothese

Nugah Shrestha beheert het Instagram-account Politieke Jongeren. Eén van zijn trouwe volgers is Timon: "Ik ben me dankzij het account veel meer bewust van de dingen die belangrijk zijn in de wereld. Ik weet dus al dat ik op Volt ga stemmen de komende verkiezingen!"

Delano kijkt standaard naar SBS6. Zijn favoriete programma's zijn die van Alberto Stegeman en Hart van Nederland. Delano vindt de criminaliteit de laatste tijd ontzettend toegenomen. 

De plaatselijke omroep in Vlissingen doet verslag van de komst van een nieuw azc. "Nieuwe tsunami aan vluchtelingen vraagt om meer opvangplekken" kopt de krant. Inwoners zijn woest en gaan in protest.

Nanja kijkt geen nieuws, althans niet op de tv. Op TikTok en Facebook, daar is de echt kloppende informatie te vinden, zo stelt ze. De criminaliteit in Nederland stijgt al jaren zegt zij. "Ik heb het zelf nog niet meegemaakt, maar ik voel me niet meer veilig op straat". 

Leerdoelen

• Ik ken de visies van de klassieke en de moderne school op criminaliteit en kan deze uitleggen, herkennen en toepassen.
• Ik weet het verschil tussen daadrecht en daderrecht, preventie en repressie.
• Ik weet wat het tweesporenbeleid is, wat de verschillende onderdelen inhouden en kan deze herkennen en toepassen.
• Ik weet wat het dilemma van de rechtsstaat is.
• Ik ken de verschillende visies op het handhaven van openbare orde en veiligheid en kan deze uitleggen, herkennen en toepassen.
• Ik ken de 2 ontwikkelingen binnen het veiligheidsbeleid en weet wat deze inhouden.
  

De aanpak van criminaliteit

Criminaliteit menselijk gedrag waarbij andere personen, dieren of het milieu schade wordt toegebracht als het door de wet strafbaar wordt gesteld. 

Er bestaan twee verklaringen over het ontstaan en daarmee de aanpak van criminaliteit. (school = wetenschappelijke visie)

1. Klassieke school
2. Moderne school

Klassieke school

Verklaring voor crimineel gedrag

Rationele keuzetheorie: de mens is een rationeel wezen, criminaliteit een rationele keuze. Criminaliteit heeft te maken met afwegen van kosten en baten.

Aanpak van criminaliteit

Pakkans en straffen moeten zo hoog zijn dat mensen afzien van het plegen van een misdrijf. Afschrikking en vergelding staan centraal. 

Daadrecht: dezelfde vergrijpen moeten gelijk bestraft worden

Moderne school

Verklaring voor crimineel gedrag

De mens is onvrij in zijn denken en handelen. Er moet rekening worden gehouden met persoonskenmerken en sociale omstandigheden

Beslissingen zijn nooit helemaal rationeel. Mensen als product van nature- en nurturefactoren.

Aanpak van criminaliteit

Daderrecht: aandacht voor de omstandigheden van de dader.

Speciale preventie, resocialisatie en bescherming van de samenleving.

Bij welke school past jouw visie op de aanpak voor criminaliteit?

Aanpak van criminaliteit

https://www.rechtspraak.nl/organisatie-en-contact/organisatie/rechtbanken/rechtbank-noord-holland/nieuws/twee-jaar-gevangenisstraf-voor-ali-b-in-zedenzaak

Is hier vooral sprake van materiële of immateriële gevolgen?

Welke school is in dit filmpje vooral te herkennen?

Is het daderrecht of daadrecht hier meer van toepassing?

Tweesporenbeleid

Het Nederlandse overheidsbeleid is een combinatie van de twee scholen en daarmee een compromis tussen verschillende ideologieën (en dus het resultaat van het Nederlandse poldermodel)

Tweesporenbeleid bestaande uit repressie en preventie

• Repressie het onderdrukken/bestraffen van criminaliteit
• Preventie het voorkomen van criminaliteit

Tweesporenbeleid

Het tweesporenbeleid bestaat uit 3 strategieën. 

1. Rechtshandhaving recht handhaven, verdachten opsporen. 
2. Ondersteuning en hulpverlening risicogroepen worden ondersteund om te voorkomen dat zij het foute pad op gaan. 
3. Beperken van de gelegenheid bouwt voort op de gelegenheidstheorie. Bijv. campagnes om bewustzijn om internetcriminaliteit. 

Dilemma van de rechtsstaat

Rechtshandhaving

Orde en veiligheid creëren door het handhaven van wetten

vs. 

Rechtsbescherming

Beschermen van vrijheden en rechten van burgers

De verdachten worden eerst onherkenbaar getoond. Als zij zich niet melden, gebeurt dat vanaf 23 maart herkenbaar, totdat hun identiteit is vastgesteld. Deze campagne wordt naast opsporing van verdachten ingezet om nieuwe daders te ontmoedigen.

Wat weet je nog van de drie politieke ideologieën?

Sociaaldemocratische ideologie

Stimuleren van gelijke rechten en kansen op macht, bezit en status, want maatschappelijke omstandigheden zoals armoede zijn oorzaken van criminaliteit. Preventie dus!

Criminaliteit moet sterk worden bestreden want de solidariteit kan onder druk komen te staan.

Focus op opvoeding, school, maatschappelijke ondersteuning en opknappen van wijken. Europese aanpak is van belang.

Liberalistische ideologie

Persoonlijke vrijheid en eigen verantwoordelijkheid (om je aan de wetten te houden).

Mensen zijn rationele wezens en kiezen zelf wat het beste is. 

Focus op rechtshandhaving en het verdedigen van de democratische rechtsorde.

• Conservatieve liberalen: focus op rechtshandhaving
  
• Progressieve liberalen: focus op rechtsbescherming
  

Confessionele ideologie

Focus op de sociale cohesie als preventie voor criminaliteit, zoals het gezin, school en het maatschappelijk middenveld.

Normen en waarden zijn belangrijk. Ondersteunen van gezinnen die het moeilijk hebben

De wet handhaven en rechtvaardigheid nastreven, nadruk op rechtshandhaving. Past bij de religieuze waarden.

Ontwikkeling veiligheidsbeleid

2 ontwikkelingen op het gebied van veiligheidsbeleid

Integraal veiligheidsbeleid samenhangende aanpak van politie, justitie, overheidsinstellingen, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven om criminaliteit te bestrijden.

Steeds meer aandacht voor de slachtoffers van criminaliteit

Checkvraag

Hier wil ik nog graag meer uitleg over/dit snap ik nog niet helemaal

Voor de volgende les

Hier wil ik nog graag meer uitleg over of dit snap ik nog niet helemaal:

Aan de slag!

Maak opdracht 12 en 13 van paragraaf 9.3