Масштаб және карта арқылы қашықтықты есептеу

• newEditor
• География
• Primary Education
• Age 8

Масштаб және карта арқылы қашықтықты есептеу

Пәндер: Математика + География

Жасағандар:

БПП - 311

Абылқасым Іңкар

Берікқызы Медина

Самешева Арайлым

Кіріспе

Мұғалім сұрақтары:

• Сіздер карта немесе GPS қолданасыздар ма?

• Саяхат кезінде карта не үшін маңызды?

• Неге картадағы қашықтық шынайы өмірдегіден кішкентай болып көрінеді?

💡 Мотивация:
Карта – бұл тек сурет емес, ол нақты әлемді математикалық түрде кішірейтіп көрсететін құрал.

Сабақ мақсаты

Бүгінгі сабақта оқушылар:

• Масштаб ұғымын толық түсінеді және анықтай алады

• Карта мен нақты қашықтық арасындағы байланысты ажыратады

• Масштабты қолданып есептер шығарады

• Географиялық нысандардың орналасуын карта арқылы талдайды

• Математика мен географияның байланысын түсінеді

Жаңа білім (теория)

📌 Масштаб дегеніміз:
Картадағы кез келген қашықтықтың жер бетіндегі нақты қашықтыққа қанша есе кішірейтілгенін көрсететін қатынас.

📌 Негізгі түсінік:
Картадағы 1 см – шынайы өмірде бірнеше км болуы мүмкін.

Формула:
Масштаб = Картадағы қашықтық : Нақты қашықтық

💡 Мысал:
Егер 1 см = 1 км болса, карта өте ірі масштабты болып саналады.

Масштаб түрлері

📌 1. Сандық масштаб
Мысалы: 1:100 000
→ 1 см картада = 100 000 см (немесе 1 км)

📌 2. Сызықтық масштаб
Графикалық түрде көрсетіледі (сызық бойымен бөлінген шкала)

📌 3. Сөздік масштаб
Мысалы: 1 см – 1 км

🌍 Географияда маңызы:
Масштаб арқылы біз қалалар, өзендер, таулар арасындағы нақты арақашықтықты анықтай аламыз.

Масштаб дегеніміз не?

Карта не үшін қажет?

1:100 000 масштабы нені білдіреді?

🧩 Дұрыс жұпты тап:

жерді, табиғатты зерттейтін ғылым

карта мен жер арасындағы қатынас

есептеу, өлшеу ғылымы

жер бетінің кішірейтілген бейнесі

Масштаб

Карта

География

Математика

Иә / Жоқ тесті

1

Масштаб тек математикада қолданылады

2

Карта нақты қашықтықты дәл көрсетеді

3

1:1000 дегеніміз 1 см = 1000 см

4

Масштаб географияда маңызды рөл атқарады

5

Карта жердің нақты көлемімен бірдей

Рефлексия

🧠 Оқушылар жауап береді:

• Мен бүгін білдім…

• Маған ең қызықты болғаны…

• Мен үшін қиын болғаны…

• Мен әлі үйренгім келеді…

смайлик арқылы бағалау:

Қорытынды

📌 Бүгінгі сабақта:

• Масштаб ұғымын үйрендік

• География мен математиканы байланыстырдық

• Есептер шығардық

• Карта арқылы қашықтықты анықтауды меңгердік

💡 Негізгі ой:
Карта – бұл математикалық есеп пен географиялық білімнің байланысы