Participatie lesweek 5, les 1

• Beroepsorientatie
• MBO
• Studiejaar 1

Participatie -fase 2 

Introductie module (MZ RSS) - 2026

Lesweek 5

Les 1: Week van 6 april 

Aanwezigheidsregistratie

Aanwezigheid zal door de docent geregistreerd worden. Aanwezigheid kan meerdere malen tijdens de les worden gedaan. Bij vroegtijdig verlaten van de les, zonder geldige reden, zal je op 'ongeoorloofd afwezig' staan. 

Ben je te laat? Geef dit dan door aan het einde van de les aan de docent. Dit is jouw verantwoordelijkheid. 

Programma- vandaag 
Deel 1 (45 min)

• Welkom, AWR
• Terugblik
• Lesdoelen
  

Theorie:

• Begeleidingsstijlen

Deel 2 (45 min)

• Opdracht casus Pim
• Nabespreking

Lesuren: 2 (1.5 uur) 
Lesweken : 11  

Boeken: Methodisch begeleiden, Mensen, Professional in de Maatschappelijk zorg 
Afsluiting: Eindopdracht (BPV & school) 

Maak zelf een goede verdeling van de tijd. De les is zo geschreven dat deze in 3x45 min te doen is. Het kan zijn dat je net even iets langer bezig bent met deel 1. qua uitleg omdat een klas dit lastig vindt bijv. 60 min. 
Gebruik dan minder tijd voor deel 2. 

Maak dus zelf even een verdeling van de tijd op je klas en rooster. 

Deel 1 

Welkom en AWR 5  

lesdoelen 2

Programma doornemen 3 
Begrip participatie (voorkennis) 10 min 
-------------------------------------------20 min 
Module + doelen module  10 min
Koppeling examens 10 min 
Eindopdracht 15 min 
Deadlines 5 min
Check opgelet  5 min 
------------------------------------------60 min 
Deel 1- 60-70 min 

Deel 2: 
Beginsituatie ontwikkelingsgebieden herhaling ------------15 min
Opdracht 2 - beginsituatie---------30 min 
Nabespreken 10 min 
Check lesdoelen en afsluiting 15 min 
-----------------------------------------------
70 minuten 

Terugblik vorige les 

Maak de zinnen af;

Dagbesteding is..................................................................

Een goede dag besteding zorgt voor/ draagt bij aan..............................................

De volgende activiteiten vallen onder dagbesteding..............................................

Dagbesteding is een verzamelbegrip voor de activiteiten die je in de loop van een dag allemaal kunt doen. 
 

Een goede dag besteding zorgt voor/ draagt bij aan:

- Zorgt voor structuur in de dag

- Zingeving

- Draagt bij aan zelfstandig leven / regie 

De volgende activiteiten vallen onder dagbesteding: Werk, scholing, vrije tijd, dagelijkse activiteiten.

Lesdoelen

Aan het einde van deze les kun jij:

• Omschrijven wat een begeleidingsstijl is.
  
• Aangeven wat het verschil is tussen de autoritaire, autoritatieve, permissieve en laisserfaire begeleidingsstijl.
  
• Beschrijven welk stijl passend is bij casus Pim.

Waarom zou dit belangrijk zijn om te weten??

aan welk woord denk je bij begeleidingsstijlen?

Alle begeleiders moeten op dezelfde manier kunnen begeleiden

Theoretische gedeelte

Begeleidingsstijlen

Een begeleidingsstijl is een vast en herkenbaar patroon in het gedrag dat je als begeleider laat zien. 

Je kunt begeleidingsstijlen indelen aan de hand van twee vragen:

- In hoeverre is er aandacht voor de taak?

- In hoeverre is er aandacht voor de relatie?

De 'taak' staat hier voor de doelen die jij als begeleider hebt.

De 'relatie' staat voor het contact met de cliënt(en).

Methodisch begeleiden

Thema 10

4 Begeleidingsstijlen

Er zijn 4 begeleidingsstijlen, binnen de maatschappelijke zorg gebruik je laisser-faire eigenlijk niet. We gaan het hebben over de autoritaire, autoritatieve en permissieve begeleidingsstijlen.

Autoritaire begeleidingsstijl (sturen)

Bij de autoritaire begeleidingsstijl is er veel aandacht voor de taak en weinig aandacht voor de relatie. Als begeleider treed je sturend op. Bijvoorbeeld: Je bepaalt wat moet gebeuren,

geeft instructie of aanwijzingen, stelt grenzen, controleert, neemt een leidende rol, verwacht gehoorzaamheid.

Natuurlijk houd je daarbij rekening met het niveau van de cliënt. (Begrip, overvragen of onderschatten cliënt).

In welke situaties? Risicovolle situaties, overtreden regels, behoefte aan structuur.

Niet de voorkeur binnen MZ i.v.m. ontnemen regie (geen eigen keuzes/ meedenken)

Permissieve begeleidingsstijl (toelaten)

Bij de permissieve begeleidingsstijl gaat alle aandacht naar de relatie. Het doel of de taak is ondergeschikt. De cliënt bepaalt zelf wat hij doet op welke manier. 

Door bijvoorbeeld: Je stelt weinig eisen en regels, controleert niet of nauwelijks, bent terughoudend, afwachtend

reageert op behoeften, verlangens en wensen van de cliënt.

Bij permissief begeleiden geef je vrijheid en stel je vertrouwen in de cliënt en de mensen om hem heen. Je zorgt dat de omgeving warm en vertrouwd is. Overzichtelijk, uitnodigend en veilig. Het respect voor de eigen keuzes en de eigen aanpak past bij de kernwaarde 'respect voor menselijke waardigheid en autonomie' uit de beroepscode.

Situaties: als er niet echt iets moet gebeuren, zelfstandigheid - taak al (deels) beheersen, veilig en vertrouwde plaatsen.

Autoritatieve begeleidingsstijl (samenwerken)

Bij een autoritatieve begeleidingsstijl geef je aandacht aan de taak én aan de relatie. Je stelt regels én hebt oog voor wat de cliënt ervaart. Bijvoorbeeld doordat je: reageert op wensen, behoeften, verlangens en initiatieven van de cliënt

stelt vragen en luistert, beantwoordt vragen, geeft uitleg, overlegt met de cliënt, neemt beslissingen samen met de cliënt.

De autoritatieve stijl wordt ook wel 'democratische stijl' genoemd, omdat je samen beslist. Samen onderzoek je de wensen, en behoeften en ideeën van de cliënt. Dat gebeurt op basis van gelijkwaardigheid.

Autoritatief begeleiden heeft de voorkeur binnen de maatschappelijke zorg. Het sluit aan bij doelen als eigen regie en participatie. Je draagt ermee bij aan de ontwikkeling van de cliënten en aan een goede samenwerking en sfeer. Je kunt het bijvoorbeeld gebruiken:

• als je een cliënt iets wilt leren
  
• als een cliënt wensen of behoeften kenbaar maakt
  
• als je overlegt met een groep, bijvoorbeeld om de regels samen op te stellen
• als je met een cliënt en zijn naasten een handelingsplan opstelt

Laisser-faire (verwaarlozend)

De begeleidingsstijl van laisser-faire is verwaarlozend. Je laat de taak én de relatie helemaal los. Je haalt alle aandacht weg: je negeert de cliënt en voert je taak niet meer uit. 'Zoek het zelf maar uit.' Dat is kwetsend en schadelijk voor cliënten en past niet bij maatschappelijke zorg. 

De begeleider:

• stelt weinig eisen of regels
• Stelt zich terughoudend op en wacht af met welke behoefte de client komt
• Controleert niet of nauwelijks of er aan eisen en regels wordt voldaan

Omdat deze begeleidingsstijl niet passend is, behandelen we deze verder niet in deze module.

 

Deel 2 

Welke stijl herken je bij jouw opvoeder(s)?

Welke stijl past bij jou?

Wat doe je als jouw begeleidingsstijl niet matcht met de cliënt?

 Opdracht: Casus Pim

1. Maak een groepje van 3.

2. Pak casus Pim erbij.

3. Je krijgt een vragenblad van je docent

4. Bespreek met elkaar de vragen en geef 

antwoord op de 4 vragen over begeleidingsstijlen.

Klaar? Doe iets in stilte voor jezelf

We bespreken de antwoorden klassikaal