Thema 4 - Ordening
Thema 4 Ordening
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Thema 4 Ordening
Deze slide heeft geen instructies
Thema 4 Ordening
Basisstof 1: Ontwikkeling van het leven op aarde
Basisstof 2: Organismen ordenen
Basisstof 3: Bacteriën en schimmels
Basisstof 4: Planten en dieren
Basisstof 5: Geleedpotigen en gewervelden
Basisstof 6: Organismen determineren
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
* Je kunt een tijdbalk van het leven op aarde
en een stamboom van organismen aflezen.
Deze slide heeft geen instructies
Tijdbalk van de geschiedenis van de aarde
Deze slide heeft geen instructies
Geologische tijdschaal
Deze is onderverdeeld in tijdperken.
De tijdperken zijn weer onderverdeeld in perioden.
Deze slide heeft geen instructies
Soorten die een gemeenschappelijke voorouder hebben, vertonen verwantschap
Hoe dichterbij de gemeenschappelijke voorouder in een stamboom zit, hoe meer verwant groepen zijn.
Stambomen en verwantschap
Deze slide heeft geen instructies
De stamboom van het leven
Bredere lijnen zijn grotere aantallen (bloeitijd)
Deze slide heeft geen instructies
De mens stamt niet af van de apen, maar apen en mensen hebben dezelfde gemeenschappelijke voorouder
Deze slide heeft geen instructies
Hoe herken je in een stamboom een bloeiperiode van een groep organismen (dat er heel veel van zijn)?
De lijnen worden dikker.
De lijnen worden dunner.
De lijnen veranderen van kleur.
Deze slide heeft geen instructies
Welke soort is het meest recent ontstaan: A of C?
A
C
Deze slide heeft geen instructies
Met welke soort toont soort B het meeste verwantschap?
Soort A.
Soort C.
Soort D.
Soort E.
Deze slide heeft geen instructies
Er worden twee uitspraken gedaan 1- De lippenbeer is meer verwant aan de bruine beer dan aan de brilbeer. 2- De voorouders van de reuzenpanda begonnen hun ontwikkeling als aparte groep meer dan 24 miljoen jaar geleden. zijn deze uitspraken juist?
Beide uitspraken zijn onjuist.
Beide uitspraken zijn juist.
Alleen de eerste uitspraak is juist.
Alleen de tweede uitspraak is juist.
Deze slide heeft geen instructies
Thema 4 Ordening
Basisstof 1: Ontwikkeling van het leven op aarde
Basisstof 2: Organismen ordenen
Basisstof 3: Bacteriën en schimmels
Basisstof 4: Planten en dieren
Basisstof 5: Geleedpotigen en gewervelden
Basisstof 6: Organismen determineren
Deze slide heeft geen instructies
Organismen ordenen
Deze slide heeft geen instructies
Celkenmerken
Celkenmerken:
celkern
celwand
bladgroenkorrels
aantal cellen
relatieve grootte
Deze slide heeft geen instructies
Prokaryoot en eukaryoot
Prokaryoot: hebben geen celkern
Eukaryoot: hebben een celkern
Hoofdgroepen: prokaryoot en eukaryoot
Rijken: bacteriën, schimmels, planten en dieren
Deze slide heeft geen instructies
Thema 4 Ordening
Basisstof 1: Ontwikkeling van het leven op aarde
Basisstof 2: Organismen ordenen
Basisstof 3: Bacteriën en schimmels
Basisstof 4: Planten en dieren
Basisstof 5: Geleedpotigen en gewervelden
Basisstof 6: Organismen determineren
Deze slide heeft geen instructies
Bacteriën
- Bacteriën: zijn eencellige organismen
- Bacteriën hebben een celwand.
- Bacteriën hebben geen celkern
- Bacteriën delen zich door mitose, (gewone celdeling)
Deze slide heeft geen instructies
Reducenten
Bacteriën en schimmels ruimen dode organismen op. --> reducenten
Hierbij komen voedingsstoffen vrij
Deze slide heeft geen instructies
Schimmels
Schimmels bestaan uit lange schimmeldraden.
Ze planten zich voort met sporen die groeien aan het einde van een schimmeldraad of in een speciaal voortplantingsorgaan: de !paddestoel!
Deze slide heeft geen instructies
Klassieke biotechnologie:
gebruik van micro-organismen bij voedselbereiding
Biotechnologie
Deze slide heeft geen instructies
Moderne biotechnologie:
een deel, het DNA, van een organisme wordt gebruikt
genetische modificatie
of klonen
Klassieke biotechnologie:
het hele organisme wordt gebruikt
Deze slide heeft geen instructies
Thema 4 Ordening
Basisstof 1: Ontwikkeling van het leven op aarde
Basisstof 2: Organismen ordenen
Basisstof 3: Bacteriën en schimmels
Basisstof 4: Planten en dieren
Basisstof 5: Geleedpotigen en gewervelden
Basisstof 6: Organismen determineren
Deze slide heeft geen instructies
Planten ordenen
Manier van voortplanting:
Zaadplanten
Sporenplanten
Deze slide heeft geen instructies
Planten ordenen
Meercellige planten worden ingedeeld bij vaatplanten.
Uitzondering
Mossen hebben geen vaten
Deze slide heeft geen instructies
Wieren (algen)
Wieren kunnen eencellig of meercellig zijn.
Wieren hebben geen wortels, stengels en bladeren.
Eencellige wieren planten zich voort door deling. Meercellige wieren planten zich voort met sporen.
Boomalg en zeesla zijn voorbeelden van wieren
Deze slide heeft geen instructies
Dieren ordenen
Dieren worden ingedeeld a.d.h.v. symmetrie en skelet.
Symmetrie: niet, tweezijdig of veelzijdig
Skelet: geen, inwendig of uitwendig
Deze slide heeft geen instructies
Dieren ordenen: Skelet
-Inwendig skelet: Bv. mens of spons
-Uitwendig skelet: Bv. mossel of lieveheersbeestje
-Geen skelet: Bv. kwal of naaktslak
Deze slide heeft geen instructies
Dieren ordenen
Symmetrie
Tweezijdig symmetrisch
Veelzijdig symmetrisch
Niet symmetrisch
Het skelet
Geen
Inwendig of uitwendig
Been, kalk of chitine
Wel of geen wervelkolom
Deze slide heeft geen instructies
Indeling dierenrijk
Sponsdieren (sponzen)
Neteldieren (holtedieren)
Wormen
Weekdieren
Geleedpotigen
Stekelhuidigen
Gewervelden
Deze slide heeft geen instructies
Thema 4 Ordening
Basisstof 1: Ontwikkeling van het leven op aarde
Basisstof 2: Organismen ordenen
Basisstof 3: Bacteriën en schimmels
Basisstof 4: Planten en dieren
Basisstof 5: Geleedpotigen en gewervelden
Basisstof 6: Organismen determineren
Deze slide heeft geen instructies
Geleedpotigen.
Insecten
kreeftachtigen
spinachtigen
veelpotigen
geleed=verdeeld in stukjes
* uitwendig skelet dat niet
mee kan groeien
Deze slide heeft geen instructies
Veelpotigen
- Het hele lijf bestaat uit segmenten
- Aan elk segment poten
Deze slide heeft geen instructies
Kreeftachtigen
- Deel van het (achter)lijf bestaat uit segmenten
- 10 poten of meer
Deze slide heeft geen instructies
Spinachtigen (gifkakigen)
* 8 poten
* kopborststuk +
achterlijf
Deze slide heeft geen instructies
Insecten
* 6 poten
* lijf bestaat uit kop, borststuk
en achterlijf
Deze slide heeft geen instructies
Gewervelden
Gewervelden hebben WEL een inwendig skelet
Deze slide heeft geen instructies
Gewervelde dieren en niet gewervelde dieren
Deze slide heeft geen instructies
Warmbloedig vs koudbloedig
Warmbloedig:
lichaamstemperatuur altijd hetzelfde (vogels, zoogdieren -wij!)
Koudbloedig: lichaamstemperatuur past zich aan de omgeving (amfibiën, reptielen en vissen)
Deze slide heeft geen instructies
Gewervelden
Deze slide heeft geen instructies
Thema 4 Ordening
Basisstof 1: Ontwikkeling van het leven op aarde
Basisstof 2: Organismen ordenen
Basisstof 3: Bacteriën en schimmels
Basisstof 4: Planten en dieren
Basisstof 5: Geleedpotigen en gewervelden
Basisstof 6: Organismen determineren
Deze slide heeft geen instructies
Determineren
* Organismen die je niet kent kunt je in een rijk of groep plaatsen door naar de kenmerken te kijken, dat heet determineren.
Met behulp van een determineertabel kun je determineren. Hierbij volg je de vragen en kom je uiteindelijk bij de naam/ rijk van het organisme uit.
Deze slide heeft geen instructies
Determineren
Deze slide heeft geen instructies
Determineren
Deze slide heeft geen instructies
Determineren
Deze slide heeft geen instructies
