Les 5: Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

• newEditor
• Scheikunde
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 4

H7 Stoffen en deeltjes

Deze les

• 7.4 Ontleedbare stoffen: samegestelde ionen

• nakijken 7.3 opdr 6 t/m 13 (TEAMS)

• maken 7.4 opdr 1 t/m 12

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

Een samengesteld ion bestaat uit 

2 of meer verschillende atoomsoorten

NH₄⁺ 

^{is het enige samengestelde ion dat positief geladen is.}

^{Deze namen moet je kennen (boek p. 37)}

Samengestelde ionen

Verhoudingsformule zouten

Een verbinding van ionen = een zout

Verhouding:

1. Schrijf de naam van het zout op

2. Zet de symbolen van de ionen tussen haakjes achter elkaar

3. Maak de + en - lading kloppend

4. Vereenvoudig (lading weg, haakjes weg waar mogelijk)

Voorbeeld

1. Kaliumbromide

2. (K⁺) (Br^-)

3. (K⁺) (Br^-)

4. KBr

Voorbeeld

1.     Natriumoxide

2.     (Na⁺)  (O^2-)

3.     (Na⁺)₂  (O^2-)

4.     Na₂O

Voorbeeld

1. Ammoniumfosfaat

2. (NH₄⁺) (PO₄^3-)

3. (NH₄⁺)₃ (PO₄^3-)

4. (NH₄)₃PO₄
   

De verhoudingsformule geeft aan: 

de verhouding 

tussen de verschillende ionen 

in een zout

Let op:

In een zout 

positieve lading = negatieve lading

Verhoudingsformule

CaCl₂

Keukenzout is natriumchloride

 Ionen: Na+ en Cl-.

verhouding 1:1 (1+ : 1-) 

dus is de verhoudingsformule NaCl 

Verhoudingsformule

Stappenplan

• Noteer de naam van het zout                                             

• Schrijf daaronder de ionen tussen haakjes               

• Bepaal de verhoudingen (totale lading 0)

• Verhoudingscijfer = index    

• Verwijder de overtollige haakjes en de lading (als de index bij samengestelde ionen 2 of meer is, dan haakjes laten staan)                                   

Verhoudingsformule 

Wat is de verhoudingsformule van calciumchloride?

• Naam: Calciumchloride

• Ionen:  (Ca²⁺) en (Cl^-)

• Verhouding (totale lading 0): 1x Ca²⁺ dus 2x Cl^- nodig 

• Verhoudingsformule (Ca²⁺)(Cl^-)₂
  

• CaCl₂
  

Verhoudingsformule 

voorbeeld calciumchloride

Bepaal de formule van natriumoxide.

Wat gebeurt er dan bij een zout met meer ionen?

Natriumoxide: Na⁺ en O^2-

^{Verhoudingsformule Na}₂^O

^{Zuurstofatoom heeft van 2 natrium atomen elk 1 elektron gekregen}

Verhoudingsformule (enkelvoudig) 

Wat is de verhoudingsformule van deze zouten met enkelvoudige ionen:

• natriumfluoride : NaF
  

• zinkbromide: ZnBr₂
  

• magnesiumchloride: MgCl₂ 

• kwiksulfide: HgS 
  

• aluminiumjodide AlI₃
  

• zilveroxide: Ag₂O 

Nu eerst even zelf oefenen

Wat is de verhoudingsformule van zinkhydroxide?

• Naam: zinkhydroxide

• Ionen:  (Zn²⁺) en (OH^-)

• Verhouding (totale lading 0): 1x Zn²⁺ dus 2x OH^- nodig 

• Verhoudingsformule (Zn²⁺)(OH^-)₂
  

• Zn(OH)₂
  

Verhoudingsformule samengestelde ionen

voorbeeld zinkhydroxide

Wat is de verhoudingsformule van deze zouten met samengestelde ionen:

Zilvernitraat AgNO₃

Ijzer(III)nitraat: Fe(NO₃)₃

• ijzernitraat

• ionen (Fe³⁺) en (NO₃^-)

• Lading 0 dus 3x (NO₃^-)

• Verhoudingsformule Fe(NO₃)₃

Aluminiumfosfaat AlPO₄

Lood(III)fosfaat PbPO₄

Extra: zelf oefenen

Samengestelde ionen

De verhoudingsformule van soda is Na₂CO₃.

• Positieve ion is Na⁺, negatieve ion is CO₃^2-.

• In het negatieve ion zijn de atoomsoorten koolstof en zuurstof aanwezig. 

• Omdat het negatieve ion een geladen deeltje is dat uit meer dan één atoomsoort bestaat, noem je het een samengesteld ion.

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

Verhoudingsformules van samengestelde ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

Wat is de verhoudingsformule van het zout zilvernitraat?

Verhoudingsformules van samengestelde ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

Wat is de verhoudingsformule van het zout bariumsulfaat?

Verhoudingsformules van samengestelde ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

Wat is de verhoudingsformule van het zout ammoniumchloride?

Verhoudingsformules van samengestelde ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

Wat is de verhoudingsformule van het zout ijzer(III)hydroxide?

Verhoudingsformules van samengestelde ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

Het zout fluorapatiet is een fosfaatzout dat menselijke tanden hard maakt. 

Formule fluorapatiet = Ca₅(PO₄)_nF

• Uit hoeveel fosfaat ionen (n) bestaat fluorapatiet?

Samengestelde ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

Samengestelde ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

AAN DE SLAG en HUISWERK

• nakijken 7.3 opdracht 6 t/m 13 (TEAMS)
  

• maken 7.4 opdr 1 t/m 12

• Lezen 7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen

• Leren 7.1 Het periodiek systeem

• Leren 7.2 Het atoommodel

• Leren 7.3 Ontleedbare stoffen: enkelvoudige ionen

7.4 Ontleedbare stoffen: samengestelde ionen