Stoffen
Hoofdstuk 2
Stoffen
Hoofdstuk 2
Stoffen thuis en op school
§1
Leerdoelen BK
1. Je kunt beschrijven wat een stof is.
2. Je kunt voorbeelden noemen van stoffen
3. Je kunt beschrijven wat voorwerpen en materialen zijn
4. Je kunt voorbeelden noemen van materialen
5. Je kunt uitleggen waarom metalen veel gebruikt worden
Stof / materiaal ?
Wij gebruiken dagelijks veel voorwerpen.
Een stof waarvan iets gemaakt is.
Een materiaal is de stof waarvan je een voorwerp kan maken.
We kijken eerst waar we het voorwerp voor nodig hebben. Dan kiezen we het juiste materiaal.
Voorwerpen en materialen
Er zijn heel veel verschillende voorwerpen en die zijn gemaakt van materialen.
Een aantal voorbeelden van voorwerpen zijn: Boeken, pennen, potloden, flessen en muren etc. *
Deze zijn gemaakt van: papier, kunststof, hout, glas, baksteen etc.
Een voorbeeldje
Welke metaal is dit?
Waarom wordt dit metaal
gebruikt?
Metalen
Wat zijn voorbeelden van metalen?
Welke stofeigenschappen ?
Stevig
Vervormbaar
Waarom worden metalen veel gebruikt?
Een voorbeeldje
Welke metaal is dit?
Waarom wordt dit metaal
gebruikt?
Eigenschappen van stoffen
§2
Stoffen herkennen
Eigenschap waaraan je een stof kan herkennen = stofeigenschap.
Geur
Kleur
Smaak (nooit tijdens practicum) *
Brandbaarheid
Verschillende fasen
Verschillende fasen
Als een stof veranderd van fase noemen we dit
een fase-overgang*
Een stof verandert van fase bij bepaalde
temperaturen,
Verschillende fasen
Het kookpunt is de temperatuur waar een stof gaat koken.
Hierbij gaat een stof van een vloeibare stof naar een gas..
Het smeltput is de temperatuur waar een stof gaat smelten.
Hierbij gaat een stof van een vaste stof naar een vloeibare stof.
Het stolpunt is de temperatuur waar een stof gaat stollen.*
Hierbij gaat een stof van een vloeibare stof naar een vaste stof,
Dichtheid
Wat is het volume van een stof?
Wat is de massa van een stof?
Zijn alle stoffen even zwaar?
De massa van 1 cm3 stof noemen we de dichtheid
De dichtheid van een stof heeft de eenheid g/cm3
Gram per kubieke centimeter
Leerdoelen
1. Je kunt uitleggen wat een stofeigenschap is.
2. Je kunt voorbeelden geven van stofeigenschappen.
3. Je kunt uitleggen wat je moet doen om stoffen te kunnen herkennen.
4. Je kunt de verschillende fasen van water noemen.
5. Je kunt de fase-overgangen beschrijven.
6. Je kunt uitleggen wat het smeltpunt, stolpunt en kookpunt van een stof zijn.
7. Je kunt uitleggen wat de dichtheid van een stof is.
Paragraaf 3
Metalen
Metalen herkennen
Een hoogspanningsmast is gemaakt van staal.
Een waterleiding is van koper.
Een dakgoot is van zink.
Siervoorwerpen zijn van tin. *
Een kerkklok is van brons.
Eigenschappen metalen
Metalen zijn sterk.
Metalen kun je goed bewerken.
Metalen kun je buigen.*
Metalen kun je smelten.
Smeltpunt van metalen
Metalen smelten op verschillende temperaturen.*
Het smeltpunt is een stofeigenschap en je kunt een stof daar dus aan herkennen.
Metalen als warmtegeleiders
Alle metalen zijn goede warmtegeleiders. *
Er is per metaal wel een verschil in hoe goed ze warmte geleiden.
Roesten en oxideren
Door vocht en zuurstof gaat ijzer en staal roesten.
Bij andere metalen gaan de metalen oxideren. *
Roest maakt het metaal kapot oxideren niet.
metalen beschermen tegen roesten en oxideren.
je kunt het metaal verven.
bedekken met een dun laagje tin → Vertinnen
Bedekken met een dun laagje zink → verzinken *
bedekken met een dun laagje chroom → verchromen
Edelmetalen
Goud en zilver.
Edelmetalen kunnen niet oxideren.
Ze blijven glanzen en er komt geen dof laagje op. *
Geschikt voor sieraden.
Magnetisme
Sommige metalen worden aangetrokken door magneten.
Ijzer en Nikkel zijn voorbeelden hiervan. *
Deze metalen noem je Magnetisch.
Leerdoelen BK
2.3.1 Je kunt enkele veelgebruikte metalen herkennen
2.3.2 Je kunt een aantal eigenschappen van metalen noemen
2.3.3 Je kunt metalen onderscheiden door hun smeltpunt
2.3.4 Je kunt beschrijven dat metalen goede warmtegeleiders zijn.
2.3.5 Je kunt roesten en oxideren beschrijven
2.3.6 Je kunt beschrijven hoe je metalen kunt beschermen tegen roesten en oxideren.
2.3.7 Je kunt een aantal eigenschapen van edelmetalen noemen.
2.3.8 je kunt twee edelmetalen noemen
2.3.9 Je kunt metalen noemen die aangetrokken worden door een magneet
Van welk metaal is een dakgoot gemaakt?
Metaal
Ijzer
Koper
Zink
Van welk metaal is een kerkklok gemaakt?
Koper
Brons
Tin
Staal
Van welk metaal is een hoogspanningsmast gemaakt?
Ijzer
Metaal
Staal
Zink
Wat is geen eigenschap van een metaal?
Metalen zijn sterk.
Metalen kun je buigen.
Metalen kun je smelten.
Metalen zijn goede isolatoren.
Goud met een temperatuur van 1080 graden celcius is....
Vast
Vloeibaar
Messing met een temperatuur van 895 graden celcius is...
Vast
Vloeibaar
Metalen zijn goede warmtegeleiders
Juist
Onjuist
Welke stelling is juist? 1. Door vocht en zuurstof gaat ijzer oxideren 2. Oxideren maakt metalen kapot.
Beide stellingen zijn juist
Beide stellingen zijn onjuist
Alleen stelling 1 is waar.
Alleen stelling 2 is waar.
Welk van de onderstaande methodes wordt NIET gebruikt om metalen te beschermen tegen roesten of oxideren?
Verven
Vertinnen
Verchromen
Verstalen
Een paar bekende edelmetalen zijn...
Goud en zilver
Zilver en zink
Zink en goud
Goud en diamant
Lezen en maken met potlood
Blz 108 t/m 117
Opdrachten:
1 t/m 16
§2.4 Glas, hout en keramiek
Glas, Hout en Keramiek
2.4.1 Je kunt een aantal eigenschappen van glas noemen.
2.4.2 Je kunt recyclen beschrijven.
2.4.3 Je kunt uitleggen waarom recyclen goed is voor het milieu.
2.4.4 Je kunt eigenschappen en toepassingen van glaswol noemen.
2.4.5 Je kunt eigenschappen en toepassingen van hout noemen.
2.4.6 Je kunt eigenschappen en toepassingen van keramiek noemen.
2.4.7 Je kunt beschrijven wat glazuur is en wat de voordelen ervan zijn.
Wat weet je al
Je weet wat stoffen zijn
Je weet wat materialen zijn
Je weet wat eigenschappen zijn van stoffen
Je weet waarvoor metalen worden gebruikt en waarom
Vandaag over glas, hout en keramiek
Glas:
Veel voorwerpen zijn van glas gemaakt
Glas:
Makkelijk in vormen te krijgen
Makkelijk schoon te maken
In kleuren en transparant te verkrijgen
Is BREEKBAAR
Glaswol
Product gemaakt van gerecycled glas en zand
Isoleert goed doordat het lucht vast houdt
Is niet brandbaar
=> goed te gebruiken in de bouw van huizen e.d.
Hout
Hout is een materiaalgroep.
Hout is gemakkelijk te bewerken. (verspanen)
Voorwerpen die van hout gemaakt zijn, moeten wel beschermd worden tegen vocht en tegen aantasting door schimmels.
Hout is een goede isolator voor elektriciteit.
Hout is brandbaar.
Keramiek
Voorbeelden van keramische voorwerpen zijn bakstenen, dakpannen en porselein.
De voorwerpen zijn gemaakt van klei.
Nadat de klei in de juiste vorm is gebracht, wordt de klei verhit, waardoor de klei hard wordt.
Keramiek is niet buigzaam, maar wel breekbaar.
Keramiek is doorgaans goed bestand tegen hoge temperaturen en tegen bijtende stoffen.
Keramiek
Dakpannen en porselein.
Keramiek is water doorlatend
Daarom worden keramische voorwerpen ondoorlatend gemaakt door ze te glazuren
Vragen?
Maken Huiswerk Paragraaf 4
kunstoffen
H2.5
Terugblik
2.4.1 Je kunt een aantal eigenschappen van glas noemen.
2.4.2 Je kunt recyclen beschrijven.
2.4.3 Je kunt uitleggen waarom recyclen goed is voor het milieu.
2.4.4 Je kunt eigenschappen en toepassingen van glaswol noemen.
2.4.5 Je kunt eigenschappen en toepassingen van hout noemen.
2.4.6 Je kunt eigenschappen en toepassingen van keramiek noemen.
2.4.7 Je kunt beschrijven wat glazuur is en wat de voordelen ervan zijn.
Wat betekent recyclen?
hergebruiken van stoffen
minder grondstoffen gebruiken
smelten van glas
twee keer bakken
Wat zijn eigenschappen van glas?
Doorzichtig, stevig, duur
Kan goed tegen vloeistoffen, breekbaar, doorzichtig
lichtgewicht, ondoorzichtig, goede warmtegeleider
Hard, breekbaar, roest snel
In glaswol zitten wel/niet dunne draden van glas.
wel
niet
Wat is géén eigenschap van hout?
Stevig
Het geleid stroom
Kun je goed bewerken
Brandbaar
Wat is het verschil tussen gebakken klei en keramiek?
Gebakken klei is veel lichter dan keramiek
Gebakken klei is veel zachter dan keramiek
Gebakken klei is brandt sneller dan keramiek
Gebakken klei en keramiek zijn hetzelfde
Keramiek is vaak met glazuur bedekt. Wat is glazuur?
een laag glas die keramiek beschermt en waterdicht maakt
een laag kunst-stof die keramiek beschermt en mooier maakt
een laag verf die twee keer gebakken is en keramiek beschermt
een laag zuur die keramiek beschermt tegen vocht
Leerdoelen
2.5.1 Je kunt beschrijven waarvan kunststof gemaakt wordt.
2.5.2 Je kunt voordelen en nadelen noemen van kunststof.
2.5.3 Je kunt beschrijven wat piepschuim is.
2.5.4 Je kunt voordelen en toepassingen noemen van piepschuim.
2.5.5 Je kunt beschrijven van welke kunststof een petfles gemaakt wordt.
2.5.6 Je kunt beschrijven van welke kunststof een plastic tas en een shampoofles gemaakt worden.
2.5.7 Je kunt uitleggen hoe kunststoffen hergebruikt kunnen worden.
2.5.8 Je kunt uitleggen wat afbreekbare kunststoffen zijn en wat composteren betekent.
Maken van kunststof
Kunststof of plastic wordt gemaakt uit aardolie.
Dat gebeurt in speciale, grote fabrieken.
Verschillende toepassingen van kunststof.
Er zijn honderden verschillende soorten kunststof.
Voordelen kunststof
Licht (gewicht)
Roest niet
Laat slecht warmte door (isolatie)
Geleidt elektriciteit slecht (isolator)
Kan sterk gemaakt worden ( breekt moeilijk)
Goedkoop
Gaat erg lang mee
Nadelen kunststof
Soorten kunststof
Piepschuim
PET
Polyetheen
Piepschuim
Bestaat uit kleine bolletjes aan elkaar geplakt
Piepschuim
Bestaat uit kleine bolletjes aan elkaar geplakt
Voordelen;
- licht
- Laat weinig warmte door
- Laat geen water door
- Kan je goed recyclen
PET
Poly Ethyleen Tereftalaat
PET
Poly Ethyleen Tereftalaat
Voordelen;
- Een petfles is veel lichter dan een fles van glas.
- Een petfles breekt niet als je hem laat vallen.
Polyetheen
Veelgebruikte kunststof voor tasjes of shampooflessen
Polyetheen
Veelgebruikte kunststof voor tasjes of shampooflessen
Voordelen;
- Zachte kunststof
- Goed te recyclen
Stoffen en veiligheid
§6
Leerdoelen BK
1. Je kunt uitleggen hoe een stof gevaarlijk kan zijn.
2. Je kunt de gevarensymbolen herkennen
3. Je kunt uitleggen in welke gevallen een stof gevaarlijk kan zijn.
4. Je kunt beschrijven welke informatie op het etiket van schoonmaakmiddelen staat.
5. Je kunt Beschrijven wanneer een kindveilige dop gebruikt wordt.
Gevaarlijke stoffen
Op welke manieren kunnen stoffen gevaarlijk zijn?
Giftig
Brandbaar
Kunnen ontploffen
Deze zijn te herkennen aan Gevarensymbolen
Wanneer is dit gevaarlijk?
Als je de stof ruikt
Als je de stof inslikt
Als het in je ogen of op je huid komt
Als de stof op je kleren valt
Als je de stof bij een vlam houdt
Als je de stof mengt met een andere stof
Gevarensymbolen
Schoonmaakmiddelen in huis
Schoonmaakmiddelen kunnen gevaarlijke stoffen bevatten
Deze hebben dan ook een of meerdere gevearensymbolen.
Kindveilige dop
Op sommige flessen met gevaarlijke stoffen zit een Kindveilige dop.
Deze moet je indrukken voordat je hem kan ronddraaien om open te maken.
Zo kunnen kleine kinderen niet aan de gevaarlijke stof.
Leerdoelen BK
1. Je kunt uitleggen hoe een stof gevaarlijk kan zijn.
2. Je kunt de gevarensymbolen herkennen
3. Je kunt uitleggen in welke gevallen een stof gevaarlijk kan zijn.
4. Je kunt beschrijven welke informatie op het etiket van schoonmaakmiddelen staat.
5. Je kunt Beschrijven wanneer een kindveilige dop gebruikt wordt.
Lezen en maken met potlood
Blz 60 t/m 125
Alle blauwe opdrachten!
Opdrachten nakijken
Ga naar: lms.ursa-major.be
Log in → Gebruikersnaam = leerlingnummer, Wachtwoord = Farming2025!
Maak een eigen wachtwoord (als je dat nog niet eerder gedaan hebt)
Ga naar mijn cursussen
Ga naar natuurkunde BK2
Ga naar de antwoorden van H2 (BLZ 63 - 125) en kijk de opdrachten in je boek na.