Het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel
Leerdoelen
Ik kan
de indeling, bouw en functie van het zenuwstelsel uitleggen
de indeling, bouw en functie van de hersenen uitleggen
de bouw van zenuwcellen en steuncellen beschrijven
uitleggen hoe een bewuste beweging tot stand komt
uitleggen hoe de impulsgeleiding verloopt
succescriteria
je kunt de definitie van de volgende begrippen uitleggen: animaal en autonoom zenuwstelsel, zenuwen, senosorische-/ motorische-/ schakelcellen, ortho- en parasympatisch, grote/ kleine hersenen, hersenstam, hersenschors, centrale en perifere zenuwstelsel, sensorische en motorisch centrum, primair en secundair centra, dendriet, axon, cellen van Schwann, sprongsgewijze geleiding, synaps, neurotransmitter, witte stof reflexboog, aangeleerde en aangeboren reflex, meyline(schede).
je kunt de de leerdoelen aan een ander uitleggen
Leerdoel
Ik kan de indeling, bouw en functie van het zenuwstelsel uitleggen
Het zenuwstelsel
Zenuwstelsel: Centraal zenuwstelsel en perifeer zenuwstelsel
Centraal zenuwstelsel: Hersenen en ruggenmerg
Perifeer zenuwstelsel: Alle zenuwen buiten je schedel en wervelkolom
Centrale zenuwstelsel
Grote hersenen
Tussenhersenen
Hersenstam
Kleine hersenen
Ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel
Hersenzenuwen
Ruggenmergzenuwen
Grensstreng
Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel
ANATOMISCHE INDELING
Het perifere zenuwstelsel
Bevind zich buiten de schedel en wervelkolom.
Dit zijn alle zenuwen die door je lichaam lopen.
Deze zenuwen komen overal en vangen signalen op om deze door te geven aan de hersenen.
Willekeurig en onwillekeurig zenuwstelsel
Het willekeurig zenuwstelsel onderneemt willekeurige handelingen. Dit kan bijvoorbeeld het sturen van een bericht naar een vriend zijn.
Het onwillekeurig zenuwstelsel voert acties buiten je wil om uit, deze stuur jij niet aan. Een voorbeeld hiervan is je hartslag die verhoogt als je naar de bus rent.
FYSIOLOGISCHE INDELING
-1.Vegetatief / autonoom (onwillekeurig)
-Sympatische zenuwstelsel
- Parasympatisch zenuwstelsel
-2.Animaal (willekeurig)
De pupilreflex wordt aangestuurd door het
animale zenuwstelsel
autonome zenuwstelsel
Je beweegt je ogen naar links. Dit wordt aangestuurd door..
animale zenuwstelsel
autonome zenuwstelsel
Na een tennisgame van een uur zit Leon uitgeput op de bank. Welk zenuwstelsel is nu actief?
parasympatische zenuwstelsel
orthosympatische zenuwstelsel
Wat betekent het voor de longen en het hart wanneer het parasympatische zenuwstelsel actief is?
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat de bouw en de functies zijn van de hersenen
De hersenen
De grote hersenen bevatten hersencellen met specifieke functies.
De kleine hersenen sturen bewegingen aan, dit noemen we de coordinatie.
De hersenstam regelt alles wat je niet bewust doet, zoals je ademhaling en bloeddruk.
Het ruggenmerg
Het rugenmerg ligt in de wervelkolom. Ruggenmerg heeft twee delen.
Deel 1 vangt boodschappen op en stuurt deze naar de hersenen
Deel 2 krijgt een boodschap van de hersenen en stuurt deze naar de spieren.
Dit noem je een gemengde zenuw!
Grote hersenen (cerebrum)
Gedachten, gevoelens, bewuste functies, geheugen....
2 hersenhelften
Bestaan uit grijze stof
Per hersenhelft 4 kwabben:
Voorhoofdskwab
Wandbeenkwab
Slaapbeenkwab
Achterhoofdskwab
Tussenhersenen
Tussen de grote hersenen en de hersenstam.
Drie onderdelen:
- pijnappelklier (epifyse) : hormoonklier
- thalamus: sensorische informatie
- hypothalamus: reg temp, zoutconcentratie, glucosegehalte,emoties
Witte en grijze stof
Grijze stof: met name buitenkant, schorsgëbieden
Witte stof: binnekant
Hersenstam
(truncus cerebri)
Tussen de tussenhersenen en het ruggenmerg
Reguleert bloedsomloop en ah
4 delen:
middenhersenen
pons
verlengde merg
reticulaire formatie
Kleine hersenen
(cerebellum)
Boven en achter de hersenstam
Coördineren lichaamshouding en beweging
Leerdoel
Ik kan de bouw van zenuwcellen en steuncellen beschrijven
Een ander woord voor een zenuwcel is?
Dendriet
Impulsen
Neuron
Axon
Wat zien we hier?
Neuron
Neuroglia
Neuroff
Neuroblastoom
welke soorten neuronen zijn er? (meerdere antwoorden mogelijk)
sensibele neuron
motorische neuron
schakel neuron ,i
Zenuwcellen
Aanvoerende (afferent) zenuwen (sensorisch of sensibele)
Afvoerende (efferent) zenuwen (motorische)
Schakelzenuw
Een axon is?
Witte mergschede
Een lange uitloper van een neuron
Grijze stof
Een korte uitloper van een neuron
Zenuwcel
(neuron)
Zenuwcel bestaat uit:
1.
2.
3.
4.
5. ?
6.
Zenuwcel
(neuron)
Zenuwcel bestaat uit:
1. Dendriet
2. Cellichaam
3. Celkern
4. Axon
5. Myelineschede
6. Synaps
Neuron
Om de uitlopers heen zit een isolerende laag. Hoe heet deze laag?
Celwand
Impulslaag
Myeline
Neuron
Leerdoel
Ik kan uitleggen hoe de impulsgeleiding verloopt
Ruggenmerg
(medulla spinalis)
geleidingsweg voor motorische en sensorische impulsen
leerdoel
Ik kan uitleggen hoe een bewuste beweging tot stand komt
leerdoel
Ik kan uitleggen hoe een reflex werkt
reflex
een verkorte route van een impuls om
1. je lichaam te beschermen
2. processen automatisch te laten verlopen
succescriteria
je kunt de definitie van de volgende begrippen uitleggen: animaal en autonoom zenuwstelsel, zenuwen, senosorische-/ motorische-/ schakelcellen, ortho- en parasympatisch, grote/ kleine hersenen, hersenstam, hersenschors, centrale en perifere zenuwstelsel, sensorische en motorisch centrum, primair en secundair centra, dendriet, axon, cellen van Schwann, sprongsgewijze geleiding, synaps, neurotransmitter, reflexboog, aangeleerde en aangeboren reflex, meyline(schede).
je kunt de de leerdoelen aan een ander uitleggen
je kunt de (examen)vragen over dit onderwerp goed (bijna foutloos) maken
Autonoom betekent onafhankelijk. Waarvan is het autonoom zenuwstelsel onafhankelijk?
Zenuwweefsel
zenuwweefsel bestaat uit +/- evenveel zenuwcellen als steuncellen
- zenuwcellen ontvangen, geleiden en geven impulsen door
- steuncellen vervoeren geen impulsen maar hun taak is onderhoud en bescherming
cellen van schwann
astrocyten
oligodendrocyten
microglyocyten