H1 Inkomen en welvaart
1.4 Help, de prijzen stijgen!
H1 Inkomen en welvaart
1.4 Help, de prijzen stijgen!
economie boek op tafel;
schrift op tafel;
pen op tafel;
rekenmachine op tafel;
Laptop in de tas;
tas op de grond.
Goededag
Agenda vandaag
Terugblik werkweek
1.4. help de prijzen stijgen!
opgaven klassikaal
Aan de slag
afsluiting
1.4 Help, de prijzen stijgen!
Lesdoelen
Wat oorzaken van inflatie zijn
Hoe je het CPI en de inflatie berekent
Wat gevolgen van inflatie zijn.
Hoe lonen en prijzen elkaar beïnvloeden
Checkvragen lesdoelen
Bij de checkvragen in de les checken we hoe ver we zijn met het behalen van de leerdoelen.
Geef antwoord met je hand:
A = 1 vinger
B = 2 vingers
C = 3 vingers
D = 4 vingers
Wat is inflatie?
Stijging van de prijzen
Daling van de prijzen
Stijging van de koopkracht
Het geld wordt meer waard
Door de inflatie kan ik ...
meer besteden
minder besteden
1.4 Help, de prijzen stijgen!
Oorzaken inflatie
stijging prijs grondstoffen (bv. wereldwijd tekort aan bouwmaterialen). Hogere kosten bedrijven. Bv. vervoerskosten
vraag naar het product stijgt meer dan het aanbod
hogere belastingen (bijvoorbeeld 9 % naar 21%)
blz. 22
1.4 Help, de prijzen stijgen!
Koopkracht en inflatie
Koopkracht is de hoeveelheid goederen en diensten die je met je inkomen kan kopen.
Inflatie is een algemene prijsstijging van goederen en diensten.
Deflatie is een algemene prijsdaling van goederen en diensten.
Bij inflatie kan ik met dezelfde hoeveelheid geld minder goederen en diensten kopen. Als mijn inkomen hetzelfde blijft daalt mijn koopkracht.
blz. 22
Opdracht 1 klassikaal
Blz. 22
minute
second
1.4 Help, de prijzen stijgen!
Nominaal en reëel inkomen
Met nominaal inkomen bedoelen we het inkomen dat je in euro's verdient.
Stijgt je nominaal inkomen procentueel meer dan de inflatie, dan stijgt je koopkracht.
voorbeeld Mijn nominaal inkomen stijgt met 3 %. De inflatie bedraagt 2%. Mijn koopkracht stijgt met 1%.
Stijgt je nominaal inkomen procentueel minder dan de inflatie, dan daalt je koopkracht.
voorbeeld
Mijn nominaal inkomen stijgt met 1%. De inflatie bedraagt 2%. Mijn koopkracht daalt met 1%.
Voorbeeld
Ik krijg € 10 zakgeld.
Een drankje in de kantine kost € 2,50.
Een frietje in de snackbar kost € 2,-.
Een ijsje in het ijssalon kost € 3,-.
Ik kan dus 2 drankjes, een frietje en een ijsje kopen met mijn zakgeld!
Koopkracht
De hoeveelheid goederen en diensten die je met je inkomen kan kopen.
Inflatie
Een algemene prijsstijging van goederen en diensten.
Het gevolg is dat ik minder kan kopen met mijn geld. Mijn koopkracht daalt.
Voorbeeld
Ik krijg € 10 zakgeld.
Een drankje in de kantine wordt € 3,00.
Een frietje in de snackbar kost € 2,50.
Een ijsje in het ijssalon kost € 3,50.
De prijzen zijn gestegen:
Een drankje kost nu 20% meer!
Een frietje kost nu 25% meer!
Een ijsje kost nu 16,7% meer!
Gemiddeld zijn de prijzen met 20,5% gestegen.
Nominaal inkomen
Het inkomen dat je in euro's verdient.
stijging in procenten > inflatie
-> koopkracht stijgt
stijging in procenten < inflatie
-> koopkracht daalt
Reëel inkomen
Inkomen waarbij je rekening houdt met de inflatie:
= stijging in % nominaal inkomen - inflatie in %
Voorbeeld
Ik krijg vanaf nu € 15,00 ipv € 10,00 zakgeld.
Een drankje in de kantine wordt € 3,00.
Een frietje in de snackbar kost € 2,50.
Een ijsje in het ijssalon kost € 3,50.
Gemiddeld zijn de prijzen met 20,5% gestegen.
Mijn zakgeld is met 50% gestegen.
1.4 Help, de prijzen stijgen!
Nominaal en reëel inkomen
Bij het reëel inkomen hou je wel rekening met de gevolgen van inflatie voor je inkomen.
reëel inkomen = stijging in % nominaal inkomen - inflatie in %
voorbeeld
Je inkomen stijgt met 2,5%. De inflatie is 2%. De reële stijging van je inkomen is 0,5%.
Je inkomen stijgt met 1,8%. De inflatie is 2%. De reële daling van je inkomen is - 0,2%.
1.4 Help, de prijzen stijgen!
Prijscompensatie
Als je inkomen er procentueel evenveel op vooruit gaat als de hoogte van de inflatie, blijft je reële inkomen gelijk. Er is sprake van prijscompensatie.
ter verduidelijking
Je inkomen gaat er 2% op vooruit. De inflatie is ook 2%. Je verdient dus wel meer geld, maar je kan exact evenveel kopen als daarvoor. Je koopkracht blijft dus gelijk.
Hoe wordt de inflatie berekend?
Het CBS onderzoekt de prijsstijging en berekent daarmee het CPI= ( consumentenprijsindex).
Het CPI laat zien hoeveel de prijzen gestegen zijn ten opzichte van het basisjaar.
1.4 Help, de prijzen stijgen!
CPI - berekenen
Het CPI is het samengesteld gewogen indexcijfer.
Vermenigvuldig het indexcijfer van iedere artikelgroep met de bijbehorende wegingsfactor.
Tel alle uitkomsten van stap 1 bij elkaar op.
Deel je uitkomst van stap 2 door het totaal van alle wegingen.
Je uitkomst is het consumentenprijsindexcijfer.
Opdracht 3 en 4 klassikaal
Blz. 23 ( grbruik stappenplan blz 23)
minute
second
Gebruik het stappenplan op blz. 23
minute
second
Prijscompensatie en de loonprijspiraal
Prijscompensatie: Als de lonen net zo veel stijgen als de prijzen.
Hogere lonen --> voor bedrijven hogere kosten --> kosten doorberekend in verkoopprijs producten --> prijzen stijgen --> werknemers willen loonverhoging....
Dit is de loon-prijsspiraal en die zorgt voor voortdurende inflatie
Loon-prijsspiraal
Aan de slag ( 10 min)
wat ?Opgaven 5 t/m 9 vanaf bladzijde 24
Hoe? Eerste 5 minuten stil, geen vragen, Daarna werken op fluistertoon.
Klaar? Laat mij zien. Mag je nakijken.
minute
second
1.3 De prijzen rijzen de pan uit
Lesdoelen Check
Ik kan het verband uitleggen tussen inflatie en koopkracht.
Ik kan het verschil tussen nominaal en reëel inkomen uitleggen.
Ik kan oorzaken van inflatie opsommen.
Ik kan het CPI berekenen.
1.4 Help, de prijzen stijgen!
Lesdoelen
Wat oorzaken van inflatie zijn
Hoe je het CPI en de inflatie berekent
Wat gevolgen van inflatie zijn.
Hoe lonen en prijzen elkaar beïnvloeden
economie boek op tafel;
schrift op tafel;
pen op tafel;
rekenmachine op tafel;
Laptop in de tas;
tas op de grond.
Goededag
Agenda vandaag
Terugblik vorige les
Huiswerk opgaven 5 t/m 9 ( vanaf bladzijde 24)
Maken rekenopgaven 32 en 33
2e lesuur
Maken bladzijde 26 ( samenvatting)
Lesson up
Aan de slag ( 30 min)
wat ?maak de rekenopgaven 1 t/m 17 bladzijde 32 en 33
Tijd? 30 minuten
Hoe? Eerste 10 minuten stilte, geen vragen, Daarna werken op fluistertoon.
Klaar? Laat mij zien. Mag je nakijken. Ga verder
Met de samenvatting op bladzijde 26
minute
second
Aan de slag ( 15 min)
wat ?maak de samenvatting op bladzijde 26
Tijd? 10 minuten
Hoe? Eerste 5 minuten stilte, geen vragen, Daarna werken op fluistertoon.
Klaar? Laat mij zien. Dan mag je nakijken
minute
second
Ga naar lesson up
Wanneer je geen account hebt, moet je deze aanmaken.
Voer de klassencode in: zbybi
Je kunt dan de lessen zien die ik heb gemaakt.