Thema 3
De bloedsomloop
Thema 3
De bloedsomloop
leerdoel basisstof 1: bloed
- Je kunt de bestanddelen van bloed noemen met hun kenmerken en functies.
De samenstelling van bloed
- Bloed bestaat uit de
vloeistof: bloedplasma, met
bloedcellen en bloedplaatjes.
Bloedplasma
- Bloedplasma vervoert stoffen zoals: voedingsstoffen, koolstofdioxide en andere afvalstoffen.
• 7% eiwitten
• 91% water
• 2% opgeloste stoffen
Rode bloedcellen
- Kleine ronde schijfjes
- Hebben geen celkern
- Bevat hemoglobine: stof met een
rode kleur.
- Vervoert zuurstof door je lichaam.
Witte bloedcellen
- Hebben een celkern
- Hebben geen vaste vorm
- Witte bloedcellen maken
ziekte verwekkers onschadelijk.
Bloedplaatjes
- Zijn geen cellen.
- Hebben geen celkern.
- Zorgen voor het stollen van bloed
als je een wondje hebt.
Aan de slag!
Thema 3 De bloedsomloop
Basisstof 1 bloed
Maken opdracht 1, 2, 3, 5 en 6
Bladzijde 158 t/m 164
minute
second
Waaruit bestaat bloed?
Alleen uit bloedplasma
Bloedcellen, bloedplaatjes en bloedplasma
Alleen bloedplaatjes
Alleen bloedcellen
Hoeveel procent van het bloed bestaat uit bloedplasma
45%
91%
55%
7%
Wat is de kleur van bloedplasma?
Rood
Blauw
Geel
Groen
Wat is de functie van bloed?
Het maakt je spieren sterker
Het vervoert voedingsstoffen en zuurstof
Het slaat vet op
Het maakt je huid glad
Waaruit bestaat bloedplasma voor het grootste deel?
Water
Eiwitten
Mineralen
Rode bloedcellen
Wat vervoeren rode bloedcellen?
Koolstofdioxide
Mineralen
Zuurstof
Afvalstoffen
Waarom hebben rode bloedcellen een rode kleur?
Door hemoglobine
Door de celkern
Door het bloedplasma
Door eiwitten
Welke bloedcellen kunnen door kleine openingen in de bloedvaten gaan?
Rode bloedcellen
Witte bloedcellen
Bloedplaatjes
Geen van deze
Wat doen witte bloedcellen?
Ze veroveren zuurstof
Bloed stollen
Maken bacteriën dood
Worden opgeslagen in je lichaam
Wat doen bloedplaatjes
Ze vervoeren zuurstof
Ze helpen bij bloed stollen
Ze maken bloed schoon
Ze geven energie
Volgende les
Basisstof 2
De bloedsomloop
Het bloedvatenstelsel
- Het bloedvatenstelsel van de mens
bestaat uit het hart en de bloedvaten.
- Het hart pompt het bloed
door het lichaam.
- De weg die het bloed aflegt
door het lichaam heet de bloedsomloop
De 3 type bloedvaten
- Slagaders
- Haarvaten
- Aders
Slagader
- Het hart pompt het bloed door de slag aders.
- De slagaders pompen het bloed door heel het lichaam.
Haarvaten
- Vertakkingen van de slagaders
- De kleinste bloedvaten in je lichaam
Aders
- De haarvaten komen samen in de aders.
- Door de aders stroomt het bloed weer terug naar de hart.
De namen van bloedvaten
- Slagaders hebben meestal de naam van het orgaan waar het naartoe loopt.
Welke aders zijn vernoemd naar een orgaan?
Schrijf het op in je map
Je hebt 2 minuten de tijd.
minute
second
Uitzondering van naam is de poortader.
Poortader: Vervoert bloed van de darmwand naar de lever.
Leerdoel deze les
Aan het einde van de les kan je de dubbele bloedsomloop beschrijven.
Wat is de bloedsomloop?
- Bij de bloedsomloop gaat het bloed telkens twee keer achter elkaar door het hart.
Het bloed gaat twee keer door het hart.
Dit heet de dubbele bloedsomloop!
De bloedsomloop is opgedeeld in:
- De kleine bloedsomloop
- De grote bloedsomloop
Het hart bestaat uit twee helften.
- Rechterhelft
- Linkerhelft
De kleine bloedsomloop
- De rechter helft van het hart pompt het bloed naar de longen.
- Van de longen stroomt het bloed weer terug naar de linker helft van het hart.
Belangrijke aders bij de kleine bloedsomloop
- Longslagader: bloedvat waardoor
zuurstofarm bloed van het hart naar de
longen stroomt.
- Longader: bloedvat waardoor
zuurstofrijk bloed van de longen
naar het hart stroomt.
Grote bloedsomloop
Bij de grote bloedsomloop stroomt het bloed
van het hart naar de rest van het lichaam
en weer terug naar het hart.
Het maakt een rondje door heel je lichaam!
Opdracht
Wat gaan we doen?
- Je gaat in een groepje een poster maken van de bloedsomloop.
- Je beantwoordt de vragen samen met je groepje.
- Je presenteert de volgende les je poster aan elkaar.
- Je krijgt hier een cijfer voor.
Opdracht
Wat heb je nodig?
- Poster papier (deelt de docent uit)
- Kleurpotloden, stiften, pen
- Je boek: basisstof 3 de bloedsomloop, bladzijde 166 t/m 170
Kijk goed naar de afbeeldingen!
- Uitleg op papier met de vragen die je ook op je poster zet.
Opdracht
Hoe ga je aan de slag met de opdracht?
- Je gaat in groepjes van 3 of 4 een poster maken van de bloedsomloop.
- Je tekent de kleine bloedsomloop en de grote bloedsomloop.
- Je benoemt de volgende onderdelen: rechterhelft, linkerhelft, longslagader, longader, haarvaten, waar stroomt zuurstofrijk bloed en zuurstofarm bloed. Geef dit ook aan met kleurtjes.
- Ga in je groepje zitten.
- OP JE BLAD STAAT ALLES! Lees het goed door!
- Heb je vragen? Steek je vinger op!
- Je hebt 20 minuten de tijd
minute
second
Bassisstof 3
Het hart
Planning
1. Terugblik vorige les
2. Uitleg basisstof 3 het hart
3. Klassikale opdracht
4. Huiswerk controle
5. Opdracht poster inleveren
6. Les afsluiten
Terugblik afgelopen les
Log in met je laptop op lesson up!
Je hebt twee minuten de tijd!
minute
second
Waarom wordt de bloedsomloop een dubbele bloedsomloop genoemd?
Omdat het bloed door twee longen stroomt.
Omdat het bloed twee keer door het hart gaat.
Omdat het bloed zuurstof en koolstofdioxide bevat.
Omdat er tweet soort bloed zijn: rood en blauw
Wat gebeurt er in de kleine bloedsomloop?
Het bloed neemt zuurstof op en geef koolstofdioxide af.
Het bloed transporteert zuurstof naar de lichaamscellen.
Het bloed stroomt van de longen naar het lichaam.
Het bloed geeft koolstofdioxide af aan de lichaamscelen.
Welke slagader bevat bloed met weinig zuurstof?
Aorta
Longslagader
Kransslagader
Halsslagder
Wat gebeurt er met zuurstofrijk bloed in de grote bloedsomloop.
Het geeft zuurstof af aan de lichaamscellen.
Het neemt zuurstof op ui de longen.
Het vervoert koolstofdioxide naar de longen.
Het stroomt terug naar de rechterhelft van het hart.
Wat ontstaat er in de lichaamscellen bij verbranding?
Zuurstof
Waterstof
Koolstofdioxide
Stikstof
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les kan je ...
1. De delen van het hart benoemen.
2. De bloedvaten van het hart benoemen.
3. De functie van het hart en bloedvaten benoemen.
Wat weet je over het hart?
Laptop dicht!
Sla je boek open op blz 176
Je hebt 1 minuut de tijd.
minute
second
Basisstof 3; het hart
Het hart ligt in de borstholte,
net onder het borstbeen.
Je hart is ongeveer net zo groot als
je vuist.
- Het hart is orgaan.
Het hart
- Het hart is een holle spier.
- Over het hart lopen er verschillende aders en slagaders.
- Het hart is opgedeeld in twee helften:
linker en rechter helft.
- Elk helft bestaat uit een boezem en
een kamer.
Belangrijke aders over het hart.
- Kransslagader: hierdoor stroomt bloed met
veel zuurstof naar de hartspier.
- Aorta: Aftakking van de kransslagader.
- Kransader: Stroomt bloed met veel
koolstofdioxide van het hart weg.
Het hart is opgedeeld in twee helften.
Harttussenwand: scheiding tussen
de linker en rechter helft van het hart.
Belangrijke aders binnen in het hart.
Verschil: bovenste en onderste holle ader.
- Bovenste holle ader: stroomt
zuurstofarm bloed van je hoofd en
armen terug naar het hart.
- Onderste holle ader: stroomt
zuurstofarm bloed van je benen
en romp terug naar het hart.
Het hart is opgedeeld in 4 ruimtes: boezem en kamer.
Rechterboezem: Zuurstofarm bloed
uit de bovenste -en onderste holle ader
en kansader stroomt naar de rechterkamer.
Rechterkamer: Pompt bloed uit de
rechterboezem met zuurstofarm
bloed naar de longslagader.
Linkerboezem: stroomt
zuurstofrijk bloed uit de longader
naar de linkerboezem.
Linkerkamer: Pompt
zuurstofrijk bloed naar de aorta,
naar de rest van het lichaam.
Hartkleppen
- Kleppen tussen de boezem en de kamer.
Halvemaanvormige kleppen
- Kleppen aan het begin van de longslagader en de aorta.
- Voorkomt dat het bloed terug stroomt naar de kamers.
Opdracht werkblad
1. Vorm tweetallen
2. Lees eerst de opdracht.
3. Bespreek wat het antwoord is.
4. Schrijf het antwoord op.
5. Gebruik je boek: basisstof 4, bladzijde 157 t/m 162
6. Je hebt 10 minuten.
minute
second
Opdracht bespreken
1. In een groepje van 4 bespreek je de antwoorden met elkaar.
2. Vergelijk de antwoorden. Hebben jullie het zelfde? Zijn jullie het met elkaar eens. Verbeter als dat nodig is.
3. Je hebt 5 minuten.
minute
second
Opdracht klassikaal bespreken
Aan de slag
- Huiswerk controle basisstof 3
- Inleveren poster opdracht de bloedsomloop
Huiswerk!
Basisstof 3 Het hart
Maken opdracht 1, 2, 3, 4 , 6, 7
Bladzijde 176 t/m 181
minute
second
Les afsluiten
Aan het einde van de les kan je ...
1. De onderdelen van het hart benoemen.
2. Kan je uitleggen hoe het bloed door het
hart pompt.
Basisstof 4
De nieren
Leerdoelen deze les
Aan het einde van deze les kan je ...
1. uitleggen hoe je nieren werken
Log in met je laptop op lesson up!
Je hebt twee minuten de tijd!
minute
second
Wat denk je dat nieren doen?
Nieren?
Bloed dat van de organen wegstroomt bevat veel koolstofdioxide en andere afvalstoffen.
Dat moet uit je lichaam!
Wat is uitscheiding?
- Uitscheiding: afvalstoffen moeten
uit het bloed worden gehaald.
Uitscheiding vindt plaats in de nieren!
Nieren: halen afvalstoffen uit het bloed
en maken er urine van.
Urine plas je uit.
Nieren
Nieren: organen die afvalstoffen uit het bloed halen.
- De nieren zitten links en rechts in
de buikholte bij je rug.
- Nierslagader: hierdoor stroomt
zuurstofrijkbloed met afvalstoffen
- Nierader: stroomt schoon bloed van
de nieren weg.
Urine
Een nier bestaat uit drie onderdelen:
1. Nierschors
2. Niermerg
3. Nierbekken
In de Nierschors en Niermerg: water, zout en afvalstoffen worden hier uit het bloed gehaald. Hiervan wordt urine gemaakt.
Nierbekken: Hier wordt urine
opgeslagen.
Urine: naam voor alle afvalstoffen
uit het bloed.
Urineleiders: Buizen die urine afgeven
van de nieren naar de blaas.
Urineblaas: Hier wordt urine
opgeslagen tot je moet plassen.
Aan de slag!
Basisstof 4 de nieren
Maken opdracht 1, 2, 3 en 4
Bladzijde 184
minute
second
Thema 3
De bloedsomloop
Test jezelf
- Pak je laptop
- Ga naar biologie voor jou via studie materiaal op somtoday.
- Ga naar Thema 3 De bloedsomloop
- Helemaal onderaan heb je: AFSLUITING.
- Start met de diagnostische toets.