Hoofdstuk 4 - Japan - ah brugklas

Hoofdstuk 4

Japan
Natuurrampen

1 / 41
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 1

In deze les zitten 41 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoofdstuk 4

Japan
Natuurrampen

B97: Endogene en exogene krachten

Opbouw aarde

Binnenkern

IJzer en Nikkel (metalen)

Hoge druk

Meer dan 5000 graden

Vaste metalen bol


Buitenkern

IJzer en Nikkel (metalen)

Lagere druk

Rond de 3000 graden

Vloeibaar

Aardmantel

Stroperig gesteente

Magma

Langzame beweging: convectiestromen

Aardkorst

Bestaat uit platen

Vast gesteente

Continentaal

Oceanisch

B100: Platentektoniek

De aardkorst bestaat uit verschillende platen / schollen.

  • breuken: barsten / scheuren tussen die platen

  • De stukken aardkorst bewegen ten opzichte van elkaar

Aardkorst

Oceanische korst

Relatief dun (8 km)

Gesteente: basalt

Zwaar

Continentale korst

Relatief dik (30-40 km)

Gesteente: graniet

Licht

B101: 3 hoofdbewegingen

Ring van Vuur

Ring van Vuur - gebied rond de Grote Oceaan, in de vorm van een boog, met veel vulkanisme en aardbevingen.

Japan

Japan ligt op het grensgebied van 3 platen: Euraziatische (continentaal) , Pacifische (oceanisch) en de Filipijnse (oceanisch)


  1. De platen bewegen naar elkaar toe (convergentie)

  2. De oceanische plaat buigt onder de continentale korst omdat deze zwaarder is

  3. De oceanische korst smelt (gesteente wordt magma)  er vormt zich druk

  4. Er ontstaan stratovulkanen





Vulkanisme Japan

Een trog is een smalle en erg diepe kloof in de zeebodem

B106: Aardbevingen

Convergentie

Platen bewegen naar elkaar toe

Spanning bouwt op

Energie komt vrij

Platen schieten los: aardbeving

Hoe dieper, hoe zwaarder!


Transform

Platen bewegen langs elkaar

Veel wrijving

Beweging met horten en stoten

Energie komt vrij

Veel lichte aardbevingen

B106: Aardbevingen

Momentmagnitudeschaal

Schaal die de energie van de aardbeving laat zien

Magnitude: vrijgekomen energie

Magnitude + beweging plaat + lengte breuk

We meten de kracht van een aardbevingen niet meer met de schaal van Richter (B107 hoef je niet te leren!)

B109: Tsunami’s

Tsunami is een hoge golf die wordt veroorzaakt door een beving in de zee: zeebeving


Voorwaarde voor het ontstaan van een tsunami is een ondiepe kust







Hoe was de situatie ook weer in Japan?

B102: Vulkanisme

Vulkanisme ontstaat bij twee plaatbewegingen:


1. Subductie  vaak hevige uitbarstingen zoals bij Japan


2. Divergentie  mid-oceanische ruggen zoals tussen Noord-Amerika en West-Europa






B102: Vulkanisme

Bij subductie:


  1. De oceanische plaat schuift onder de continentale plaat, er ontstaat een trog;

  2. De oceanische plaat smelt - magma  gaat druk opbouwen

  3. Magma zoekt zich een weg naar boven  Ontstaan vulkanisme






B103: Soorten vulkanen

Stratovulkaan
- bij subductie
- dik, stroperig magma
- explosieve uitbarstingen

Grote pyroclastische stroom (gloedwolk)

B103: Soorten vulkanen

Calderavulkaan (Caldeiravulkaan)

- oude vulkaan
- brede krater doordat magmakamer snel leeggelopen is
- vaak met een kratermeer

B102: Vulkanisme

Bij divergentie:


  1. Twee platen schuiven uit elkaar;

  2. Er ontstaat een opening. Door deze opening kan magma zich makkelijk naar boven verplaatsen

  3. Er ontstaat een onderwatergebergte: mid-oceanische rug met vulkanen.






B103: Soorten vulkanen

Schildvulkaan
- bij divergentie
- dun, vloeibaar magma
- rustige uitbarstingen

Waarom bewegen aardplaten nu?

Push ridge: duwkracht

Slab Pull: trekkracht

Juist of onjuist?

1. Japan ligt in een gebied met veel natuurrampen.

2. Endogene krachten komen van buiten de aarde.

3. Exogene krachten komen van buiten de aarde.

4. De binnenkern van de aarde is vloeibaar.

5. De buitenkern bestaat uit gesmolten metaal.

6. De aardmantel bestaat uit stilstaand gesteente.

7. De aardkorst bestaat uit grote platen.

8. Platentektoniek betekent dat de aardplaten stil liggen.

9. De oceanische korst is dikker dan de continentale korst.

10. Oceanische korst bestaat vooral uit basalt.

11. Continentale korst bestaat vooral uit graniet.

12. De Ring van Vuur ligt rond de Atlantische Oceaan.

13. In de Ring van Vuur komen veel aardbevingen en vulkanen voor.



Juist of onjuist?

14. Japan ligt op de grens van meerdere aardplaten.

15. In Japan bewegen de platen uit elkaar.

16. Bij Japan duikt een oceanische plaat onder een andere plaat.

17. Magma ontstaat doordat gesteente smelt.

18. Stratovulkanen ontstaan vaak bij subductie.

19. Een trog is een diepe kloof in de zee.

20. Aardbevingen ontstaan doordat spanning plots vrijkomt.

21. Bij convergentie bewegen platen van elkaar af.

22. Transforme plaatgrenzen zorgen alleen voor zware aardbevingen.

23. De kracht van aardbevingen wordt gemeten met de momentmagnitudeschaal.

24. De schaal van Richter wordt tegenwoordig altijd nog gebruikt.

25. Een tsunami kan alleen ontstaan bij een diepe kust.


Voordelen vulkanisme

Hazard Management

Maatregelen om de schade van natuurrampen zo veel mogelijk te voorkomen

Drie onderdelen:
1. de aanleg van waarschuwingssystemen
2. het nemen van bouwtechnische
maatregelen
3. het opstellen van rampenplannen






Aardbevingen voorspellen

Seismologen maken kaarten met de kans op een aardbeving


Maken van evacuatieplannen


Aardbevingsbestendig maken van gebouwen

Beveiligen van gasleidingen






En bij een tsunami?

En bij een vulkaan?