Les 2 voortplanting bij dieren
Les 2 voortplanting bij dieren
Hoe heet het mannelijk deel van de bloem?
Meeldraad
Stamper
Hoe heet het vrouwelijke deel van de bloem?
Meeldraden
Stamper
Welke vorm van bestuiving zie je bij A?
Kruisbestuiving
Zelfbestuiving
Welke soort bloem zie je op deze foto?
Insectenbloem
Windbloem
Dieren op vrijersvoet
In het dierenrijk leven mannetjes en vrouwtjes zelden gans het jaar samen. Maar als ze willen voortplanten, moeten ze elkaar toch even dulden. Op allerlei manieren proberen ze elkaar te verleiden en uit te nodigen om te paren. Hiervoor gebruiken ze allerhande signalen: schitterende kleuren, een sexy geurtje, een eerbiedige dans, een uitputtend gevecht, een klaaglijk lied,...
Dieren op vrijersvoet
Haan zoekt hen!
De pauwhaan verleidt zijn toekomstige bruid met zijn sleepstaart. Een prachtige waaier van meer dan 1m. Eerst voert hij enkele danspasjes uit met zijn rug naar zijn liefje. Dan draait hij zich plots om en pronkt met zijn staart vol kleurrijke ogen. Onweerstaanbaar!
Dieren op vrijersvoet
Mag ik even ruiken?
Het dominante mannetje van de sabelantilope kijkt rond in zijn kudde. Is daar een gewillig vrouwtje?
Hij snuffelt en likt aan het achterste van de vrouwtjes op zoek naar urinesporen. Dit vrouwtje ruikt goed, zij wordt zijn volgende bruid.
Dieren op vrijersvoet
Een spannend gevecht
Mannetjesherten hebben een mooi gewei. Hoe ouder het mannetje, hoe imposanter het gewei. In de paartijd gebruiken ze dit ook in een gevecht om een vrouwtje. De sterkste mag de baas zijn over de vrouwtjes.
Dieren op vrijersvoet
Mag ik deze dans?
De mannelijke fuut vraagt het vrouwtje ten dans. Ze draaien om elkaar heen, walsen, volledig op maat. Alsof ze het waterballet al tientallen keren hebben geoefend. Ze dansen urenlang en plots duiken ze naar de bodem en verrassen elkaar met een lekker stukje wier.
Dieren op vrijersvoet
Nachtelijk gekrijs
Vleermuizen zijn echte nachtdieren. Hoe moeten ze elkaar vinden? Ook tijdens hun liefdesspel gebruiken ze ultrasone geluiden om elkaar te vinden. Gelukkig kunnen wij hen niet horen. Wie het hardste en meeste geluid maakt, wint de strijd. Hij heeft het meeste succes bij de vrouwtjes. Dan beginnen ze samen aan hun dans.
Verbind elk dier met zijn signaal. Opgelet! Sommige dieren gebruiken meerdere signalen.
Dieren zorgen voor nakomelingen
Mensen zorgen goed voor hun baby's. Negen maanden zitten ze veilig en warm in de baarmoeder van mama. Daarna worden ze nog jaren verzorgd tot ze op hun eigen benen kunnen staan. Dat is niet zo bij alle dieren.
Dieren zorgen voor nakomelingen
Insecten
Veel insecten zoals vlinders, kevers, libellen,... leggen hun eieren wel op een beschermde plaats, maar laten ze daar achter. Dat is zo bij heel wat ongewervelde dieren.
Dieren zorgen voor nakomelingen
Reptielen
Anders is het met de reptielen. De meeste slangen leggen eieren met een lederachtige schaal. Daardoor drogen de eieren op het land niet uit. Vele bewaken hun eieren. Pythons broeden hun eieren zelfs uit.
Schildpadden leggen hun eieren en bedekken ze daarna met zand. Meer dan dat doen ze niet.
Dieren zorgen voor nakomelingen
Vissen
Sommige vissen leggen miljoenen eitjes. Zij trekken zich weinig aan van hun nageslacht. Maar er zijn ook vissen waarbij de jongen ontwikkelen in het moederlichaam (guppy's). Anderen bewaken het nest (stekelbaars).
Dieren zorgen voor nakomelingen
Vogels
Vogels leggen hun eieren (met kalkschaal) meestal in een nest. Eén of beide ouders broeden het legsel uit. Hiervoor gebruiken ze hun lichaamswarmte. Als de jonge vogels uitkomen, verlaten sommigen het nest, het zijn nestvlieders. Denk maar aan de jonge eendjes die hun moeder volgen. Anderen blijven nog wat bij hun ouders tot ze zelfstandiger zijn, het zijn nestblijvers.
Dieren zorgen voor nakomelingen
Zoogdieren
Zoogdieren hebben in hun lichaam een speciale plaats voor de ontwikkeling van hun jongen, de baarmoeder. De bevruchte eitjes ontwikkelen zich gedurende een tijd in deze baarmoeder totdat de jongen worden geboren. De meeste zoogdieren zijn levendbarend. De tijd dat een moeder haar jongen draagt noemen we de draagtijd. Na de geboorte geeft de moeder haar jongen nog een tijdje eten, zij zoogt haar jongen.
Dieren zorgen voor nakomelingen
Amfibieën
Amfibieën zoals kikkers en padden leggen hun eitjes in het water. Ze zijn dikwijls omgeven door een geleiachtige massa. Het mannetje en het vrouwtje broeden de eitjes niet uit.
Juist of fout? Enkel vogels broeden hun eieren uit.
Juist
Fout
Juist of fout? Reptielen en vogels zorgen ervoor dat hun eieren niet kunnen uitdrogen. Ze omgeven het ei met een schaal.
Juist
Fout
Juist of fout? Dieren die niet voor hun eitjes zorgen, leggen er heel veel.
Juist
Fout
Juist of fout? Zowel bij vogels als bij zoogdieren zijn er jongen die hun nest meteen verlaten, nestvlieders
Juist
Fout
Besluit
Mensen zorgen jarenlang goed voor hun baby's. Dat is niet zo bij alle dieren. Veel insecten zoals vlinders leggen hun eieren op een beschermde plaats. Ook bij vele vissen gebeurt dit zo.
Amfibieën, zoals kikkers en padden, leggen hun eieren in het water. Ook zij dragen weinig zorg voor hun broedsel. De eieren van slangen en andere reptielen hebben een lederachtige schaal. Dit voorkomt uitdroging op het land. Sommige slangen broeden hun eieren uit, de meeste reptielen doen dat niet.
Vogels leggen eieren met een kalkschaal meestal in een nest. Eén of beide ouders zorgen voor de eieren. Hiervoor gebruiken ze hun lichaamswarmte. Vrouwelijke zoogdieren hebben een aparte kamer, de baarmoeder, waarin hun jongen kunnen ontwikkelen. Ze zijn levendbarend. Na de geboorte zogen ze hun jongen.
Werkboek pagina 4
Vul de leerstof die we op de vorige slides zagen in in je werkboek.
Heb jij de les goed begrepen?
Inoefening toets
Als herten op vrijersvoet zijn burlen ze. Dit betekent dat:
mannetjesherten met elkaar vechten voor een vrouwtje.
vrouwtjesherten schreeuwen om de mannetjes aan te trekken.
de mannetjes met hun geschreeuw stoer willen doen om een vrouwtje te lokken.
de mannetjes met hun geschreeuw andere mannetjes aan het schrikken brengen.
Mannetjes-en vrouwtjesdieren moeten op vrijersvoet gaan om zich te kunnen voortplanten omdat ze:
tijdens de rest van het jaar afzonderlijk leven en elkaar niet kennen.
aan elkaar moeten wennen en bereid moeten zijn om te paren
ze moeten nagaan of ze wel bij elkaar passen.
ze anders niet verliefd kunnen worden.
Broedzorg betekent dat:
dieren zich met zorg voorbereiden op het broeden van hun eieren.
dieren zorgen voor hun nakomelingen.
dieren hun eieren uitbroeden.
dieren door broeden zorg dragen voor de eieren die ze gelegd hebben.
De draagtijd:
is de periode dat ouders hun hulpeloze jongen dragen.
komt zowel voor bij reptielen, vogels als zoogdieren.
de periode tussen de bevruchting en de geboorte.
is een tijdstip in het jaar dat het vrouwtje jongen kan dragen.
Kies uit volgende dieren: (Tussen haakjes staat hoeveel dieren je moet kiezen.) wurgslang –vroedmeesterpad –vlinder –varken –koolmees –schildpad –kip –adder –bruine kikker –goudvis –olifant –monniksgier –hamster –honingbij Welke dieren zogen hun jongen? (3)
Kies uit volgende dieren: (Tussen haakjes staat hoeveel dieren je moet kiezen.) wurgslang –vroedmeesterpad –vlinder –varken –koolmees –schildpad –kip –adder –bruine kikker –goudvis –olifant –monniksgier –hamster –honingbij Welke dieren leggen hun eieren in het water? (3)
Kies uit volgende dieren: (Tussen haakjes staat hoeveel dieren je moet kiezen.) wurgslang –vroedmeesterpad –vlinder –varken –koolmees –schildpad –kip –adder –bruine kikker –goudvis –olifant –monniksgier –hamster –honingbij Welke dieren leggen hun eieren op een beschutte plaats? (4)
Kies uit volgende dieren: (Tussen haakjes staat hoeveel dieren je moet kiezen.) wurgslang –vroedmeesterpad –vlinder –varken –koolmees –schildpad –kip –adder –bruine kikker –goudvis –olifant –monniksgier –hamster –honingbij Welke dieren broeden hun eieren uit? (4)
Kies uit volgende dieren: (Tussen haakjes staat hoeveel dieren je moet kiezen.) wurgslang –vroedmeesterpad –vlinder –varken –koolmees –schildpad –kip –adder –bruine kikker –goudvis –olifant –monniksgier –hamster –honingbij Welke dieren leggen eieren met een kalkschaal? (3)
Kies uit volgende dieren: (Tussen haakjes staat hoeveel dieren je moet kiezen.) wurgslang –vroedmeesterpad –vlinder –varken –koolmees –schildpad –kip –adder –bruine kikker –goudvis –olifant –monniksgier –hamster –honingbij Welke dieren leggen eieren met een lederachtige schaal? (3)
Kies uit volgende dieren: (Tussen haakjes staat hoeveel dieren je moet kiezen.) wurgslang –vroedmeesterpad –vlinder –varken –koolmees –schildpad –kip –adder –bruine kikker –goudvis –olifant –monniksgier –hamster –honingbij Welke dieren beschikken over een baarmoeder? (3)