TRAJECT SCHRIJVEN
TRAJECT SCHRIJVEN
Hoofdstuk 2: Informatie verzamelen en bronnen gebruiken
Je leert …
... een geschikt onderwerp kiezen;
... een onderwerp gericht afbakenen;
... het tekstdoel van een tekst bepalen;
... een duidelijke, afgebakende, gerichte en neutrale schrijfvraag formuleren;
... het verschil tussen creatief en inhoudelijk brainstormen herkennen;
... je voorkennis activeren met een brainstorm en de 5W+1H-methode;
... bepalen welke informatie je nog moet opzoeken.
Welke vijf vragen kun je stellen om een bron te beoordelen?
Wat is het verschil tussen betrouwbaar en bruikbaar?
Bronnen gevonden? Dan zijn we nog niet klaar.
Tijdens het zoeken vind je vaak veel meer informatie dan je nodig hebt.
Een sterke schrijver selecteert.
Niet: “Is dit interessant?”
Wel: “Heb ik dit nodig om mijn schrijfvraag te beantwoorden?”
Relevante informatie
Wanneer je informatie leest, vraag je:
Beantwoordt deze informatie mijn schrijfvraag?
Kan ik deze informatie gebruiken in mijn tekst?
Is deze informatie actueel?
Is dit een feit of een mening?
Alleen informatie die een functie heeft in jouw tekst, neem je mee.
VOORBEELD
Schrijfvraag: Welke invloed heeft het gebruik van generatieve AI op de schrijfvaardigheid van leerlingen?
We vinden in een betrouwbare bron:
A. Leerlingen gebruiken generatieve AI onder andere om ideeën te genereren en teksten te herformuleren.
B. De term artificiële intelligentie werd al in de jaren vijftig gebruikt.
C. De manier waarop leerlingen AI inzetten, kan invloed hebben op hoeveel ze zelf formuleren.
D. Generatieve AI wordt ook gebruikt om afbeeldingen te maken.
VOORBEELD
Welke informatie is relevant?
A. Leerlingen gebruiken generatieve AI onder andere om ideeën te genereren en teksten te herformuleren.
B. De term artificiële intelligentie werd al in de jaren vijftig gebruikt.
C. De manier waarop leerlingen AI inzetten, kan invloed hebben op hoeveel ze zelf formuleren.
D. Generatieve AI wordt ook gebruikt om afbeeldingen te maken.
B en D kunnen interessante informatie zijn.
Maar: Ze helpen ons niet rechtstreeks onze schrijfvraag te beantwoorden.
Hoofdzaak of bijzaak
Hoofdzaak
Bevat de belangrijkste informatie die je nodig hebt om je schrijfvraag te beantwoorden.
Bijzaak
Geeft:
extra uitleg;
een voorbeeld;
een detail.
Een bijzaak kan je tekst verrijken, maar is niet altijd noodzakelijk.
Feit of mening
Feit
Een feit is controleerbaar en kan bewezen worden.
Mening
Een mening geeft weer wat iemand denkt, voelt of vindt.
Bij een informatieve tekst gebruik je vooral feiten.
Bij een argumenterende tekst kunnen ook meningen voorkomen, maar je maakt duidelijk van wie de mening afkomstig is en onderbouwt ze.
VOORBEELD
Leerlingen konden eenvoudige AI-feedback gemakkelijker beoordelen dan complexere feedback. Bij complexere suggesties herkenden ze niet altijd of de voorgestelde aanpassing correct was. In enkele gevallen leidde het volgen van AI-feedback zelfs tot fouten of een verandering van de oorspronkelijke betekenis.
Hoofdzaak: Leerlingen kunnen AI-feedback niet altijd correct beoordelen.
Bijzaak:
Eenvoudige verbeteringen waren gemakkelijker te beoordelen dan complexe
Sommige AI-suggesties leidden tot fouten.
Soms veranderde door een suggestie zelfs de betekenis.
OEFENING BLZ 12
a) Kies één van je bronnen:
b) Noteer drie gegevens die je zeker wilt gebruiken.
c) Noteer vervolgens één gegeven dat je niet zult gebruiken.
d) Waarom is deze informatie minder relevant voor jouw schrijfvraag?
e) Herhaal voor de andere bron.