5.2 Kraakbeenweefsel en beenweefsel
5.2 Kraakbeenweefsel en beenweefsel
Wat gaan we doen?
-Herhaling 5.1
-Uitleg basisstof 5.2
-Aan het werk
-Afsluiting
Nu volgen 8 vragen
Beantwoord de vragen voor jezelf!g
Uit welke delen bestaat het skelet?
Schedel en ledematen en armen
Romp, ledematen en armen en benen
Schedel, romp, ledematen
Schedel, romp, ledematen en armen en benen
Sleep de nummers naar de juiste naam
Beenderen van de hand
vingerkootje
ellepijp
handwortel-
beentje
spaakbeen
middenhands-
beentje
1
2
3
4
5
Wat wordt er beschermd door onze borstkas?
Maag en nieren
Hart en longen
Hersenen
Darmen en maag
Sleep de nummers naar de juiste naam
Beenderen van het been
dijbeen
voetwortelbeentjes
scheenbeen
middenvoetsbeentjes
knieschijf
kuitbeen
1
2
3
4
5
6
Is de volgende zin juist of onjuist: "Alle organismen hebben een inwendig skelet."
Juist
Onjuist
Rode bloedcellen aanmaken
Vetopslag
Rood beenmerg
Geel beenmerg
Kies het juist antwoord: "Hoe heet het bot dat aan de kant van de pink zit in de arm?"
Opperarmbeen
Spaakbeen
Ellepijp
Hoe heten de groen gekleurde botten?
Halswervels
Borstwervels
Lendewervels
Heiligbeen
5.2 Kraakbeenweefsel en beenweefsel
LEERDOELEN
5.2.1 Je kunt kenmerken van kraakbeenweefsel en beenweefsel benoemen en de delen ervan benoemen in een afbeelding.
5.2.2 Je kunt beschrijven hoe de samenstelling van botten verandert tijdens het leven.
Kalk en lijmstof
Botten bestaan uit lijmstof en kalkzouten.
Lijmstof is te vergelijken met een gum, heel erg buigbaar maar niet echt stevig. Kalkzout is te vergelijken meet een bord krijtje: heel erg hard maar makkelijk te breken. De combinatie zorgt ervoor dat botten een beetje buigzaam zijn maar ook erg stevig.
Weefsel
Een weefsel is een groep cellen met dezelfde vorm en functie. Twee weefsels voor stevigheid zijn beenweefsel en kraakbeenweefsel. De meeste botten bestaan voor het grootste deel uit beenweefsel
Beenweefsel
Beenweefsel is hard, heel stevig en bijna niet buigzaam. Bij beenweefsel liggen de cellen in kringen om buisjes heen. Door die buisjes lopen de bloedvaten. De cellen zijn met elkaar verbonden door uitlopers. De tussencelstof van beenweefsel is harder dan van kraakbeen. Er zitten zitten veel kalkzouten en weinig lijmstof.
Kraakbeenweefsel
In kraakbeenweefsel liggen kraakbeencellen in groepjes bij elkaar met daartussen de tussencelstof. De tussencelstof wordt gemaakt door de cellen. Door de tussencelstof is het kraakbeen stevig maar toch elastisch. Daardoor kan kraakbeen buigen. De botten van een baby bestaan vooral uit kraakbeenweefsel.
Veranderingen in het skelet
Als een baby ouder wordt, verdwijnt veel van het kraakbeen. Er komt dan steeds meer beenweefsel voor in de plaats. Dus de lijmstof wordt langzaam vervangen door kalkzouten. Hoe ouder je bent hoe minder kalkzouten. Daarom hebben oude mensen meer kans op het breken van botten.
Plekken waar altijd kraakbeen is
In de neus.
Tussen borstbeen en ribben.
Tussen de wervels van de wervelkolom.
In de oorschelp.
Kraakbeen en been
Kraakbeenweefsel bestaat uit kraakbeencellen. Tussencelstof met veel lijmstof en weinig kalk.
Beenweefsel bestaat uit beencellen. Tussencelstof met veel kalk en weinig lijmstof.
Bejaarden
Hebben veel kalk en weinig lijmstof in hun botten. Als ze vallen, breken ze snel hun botten.
Baby's
Hebben veel lijmstof en weinig kalk in hun botten. Ze breken bijna nooit een bot. Ze zijn ook erg soepel en lenig.
Aan de slag
Thema 5
Basisstof 2
Opdrachten 1 t/m 5
Heb je nog tijd voor een wat vragen?
Welke stof zorgt voor de soepelheid/beweegbaarheid van de botten?
Kalkstof
lijmstof
welke stof beschermt onze botten tegen slijtage?
lijmstof
kalk
kraakbeen
De beenderen van een kind bevatten meer kalk dan de beenderen van een oudere
ja
nee
Het skelet van een volwassen mens bestaat uit:
500 botten
206 botten
350 botten
150 botten
Met welke stof kun je kalk uit het bot halen?
zoutzuur
azijn
chloor
terpentine
Waar ging het ook alweer over?
botten
een bot bestaat uit kalk en lijmstof
kalk zorgt voor de stevigheid
lijmstof zorgt voor de buigzaamheid
kraakbeen
kraakbeen werkt iets anders dan botten.
waarbij botten veel kalk hebben en weinig lijmstof is het bij kraakbeen andersom
het is nogsteeds stevig maar ook buigzaam
samenstelling
als je ouder wordt veranderd de samenstelling van botten.
lijmstof is bij kinderen nog erg hoog maar neemt naarmate je ouder wordt steeds meer af.
kalk neemt juist toe.