Leerdoelen
Aan het einde van deze les kan je…..
beschrijven welke bestuursvorm de Republiek had
beschrijven hoe de gewesten werden bestuurd
beschrijven welke twee machtige mannen een belangrijke rol speelde in de Republiek
uitleggen wat de reden was om van Oldenbarnevelt te laten onthoofden
beschrijven wat er gebeurde in de Republiek toen er geen stadhouder meer was
beschrijven welke gebeurtenissen er plaatsvonden tijdens het Rampjaar
beschrijven welke vorm van staatsinrichting wij nu hebben en hierbij de begrippen Eerste en Tweede kamer aan koppelen
Leerdoelen
Aan het einde van deze les kan je…..
beschrijven welke bestuursvorm de Republiek had
beschrijven hoe de gewesten werden bestuurd
beschrijven welke twee machtige mannen een belangrijke rol speelde in de Republiek
uitleggen wat de reden was om van Oldenbarnevelt te laten onthoofden
beschrijven wat er gebeurde in de Republiek toen er geen stadhouder meer was
beschrijven welke gebeurtenissen er plaatsvonden tijdens het Rampjaar
beschrijven welke vorm van staatsinrichting wij nu hebben en hierbij de begrippen Eerste en Tweede kamer aan koppelen
Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
Elk gewest had een eigen bestuur: de staten
Belangrijke beslissingen voor hun eigen gewest
Bestond uit regenten: rijke burger en bestuurder in een gewest of stad
Voor zaken die voor alle staten belangrijk waren had je de Staten-Generaal & de raadspensionaris
Buitenlandse politiek & leger
Stadhouder was leider van leger & vloot
regenten
notarissen & advocaten
ambachtslieden
het gewone volk
Groepen in de samenleving van de Republiek
Stadhouder VS raadspensionaris
Johan van Oldenbarneveld
Maurits van Oranje
Het rampjaar 1672
Vanaf 1650 gaat de republiek verder zonder stadhouder raadspensionaris werden machtiger (Johan de Witt)
Onder Johan de Witt kreeg de republiek een sterke vloot en onder leiding van Michiel de Ruyter werd de oorlog met de Engelsen gewonnen!
In 1672 vielen de Engelsen, Fransen en Duitsers tegelijk aan Johan de Witt werd vermoord en er kwam weer een nieuwe stadhouder
Hoe gaat dat nu?
De Staten-Generaal bestaat uit de Eerste & Tweede Kamer samen
Tweede Kamer: controleren ministers & maken wetten
Eerste Kamer: controleert wetten uit de Tweede Kamer
Weet je het nog?
Leerdoelen
Aan het einde van deze les kan je…..
Je kunt beschrijven hoe de Republiek handelde binnen Europa.
Je kunt beschrijven wie de weg naar Indië heeft gevonden voor de Republiek.
Je kunt beschrijven hoe de reis van de Houtman verliep.
Je kunt beschrijven wat handelskapitalisme is en hoe dit werkt.
Je kunt uitleggen wat de VOC is en wanneer deze is opgericht.
Je kunt beschrijven welke rechten de VOC had.
Je kunt uitleggen wat de WIC is en wanneer deze is opgericht.
Je kunt beschrijven wat de WIC deed.
Nederland = handelsland
Oprichting VOC
In 1595 vertrok Cornelis de Houtman als eerste Nederlander naar Indië.
Handelaren gingen geld investeren in de handel met Indië handelskapitalisme
Ook gingen ze samenwerken in compagnieën
Voordeel: winst en verlies werd samen gedeeld
Nadeel: er was veel concurrentie waardoor de prijzen daalden
Oplossing oprichting Verenigde Oost-Indische Compagnie in 1602
Aandelen, contracten sluiten & oorlog voeren
Oprichting WIC
In 1621 werd de West-Indische Compagnie opgericht
Driehoekshandel tussen Europa, West-Afrika & Amerika
Kaapvaart: Piraterij met toestemming van de regering om schepen van de vijand aan te vallen.
Weet je het nog?
Leerdoelen 1.3 & 1.4
Paragraaf 1.3
Je kan uitleggen waarom Amsterdam een goede plek was voor handel.
Je kan uitleggen waarom Amsterdam in de zeventiende eeuw een wereldstad werd.
Je kan uitleggen waarom de grachtengordel werd aangelegd.
Je kan uitleggen hoe de Beemster werd drooggelegd en waarom dat nodig was.
Paragraaf 1.4
Je kunt uitleggen welke in welke groepen de samenleving was verdeeld in de Republiek.
Je kunt uitleggen wat armenzorg inhield en hier voorbeelden bij geven.
Je kunt uitleggen wat bruikbaarheid van bronnen inhoudt en deze toepassen op verschillende voorbeelden.
Amsterdam in de Gouden Eeuw
Door de goede ligging werden in Amsterdam & Antwerpen pakhuizen gebouwd. Graan, vis, wijn en specerijen werden opgeslagen om het met meer winst te verkopen = stapelmarkt
Door de oorlog met Spanje sloot Nederland de Schelde af veel rijke handelaren verhuisde naar Amsterdam en Amsterdam werd een echte wereldstad
Amsterdam werd groter & de grachtengordel werd uitgebreid
Niet iedereen was rijk
Groepen in de republiek:
Regenten: kleine groep rijke mensen uit belangrijke families.
Rijke kooplieden, notarissen en advocaten: welgestelde mensen die niet bij de regenten hoorden:
Ambachtslieden en winkeliers.
De rest: mensen zonder vaste baan of mensen die afhankelijk waren van armenzorg (10 tot 15% van de bevolking)
Waar kon je armenzorg krijgen:
Kerk (alleen voor leden)
Gilden (alleen voor leden)
Organisaties van rijke mensen
De stadsoverheid
Weet je het nog?
Leerdoelen
Aan het einde van deze les kan je…..
Je kunt uitleggen waarom mensen juist in de Republiek bepaalde ideeën en gewoontes met elkaar deelden.
Je kunt enkele wetenschappers en filosofen benoemen en daarbij uitleggen waar zij bekend om zijn geworden.
Je kunt uitleggen wat de rol van kaarten waren ten tijde van de Republiek.
Je kunt uitleggen wie Hugo de Groot was en waardoor hij bekend is geworden.
Wetenschappers in de republiek
Veel kooplieden en geleerde vluchtten naar de Republiek hier mochten ze onderzoeken en schrijven wat ze wilde (Spinoza)
Op de uni leerde ze wetenschappelijk onderzoek te doen, beroemde studenten zijn Hugo de Groot
Boeken over rechten op zee en in oorlog
Zijn ideeën worden nog steeds gebruikt bij de VN
Christiaan Huygens
Slingeruurwerk & sterrenkijkers