Welkom
Nederlands
Welkom
Nederlands
Welkom
Nederlands
Stop! Even lezen voor je begint...
Welkom bij deze LessonUp!
Ik ben er vandaag niet, maar deze les is te belangrijk om over te slaan.
Waarom?
Deze les staat voor je klaar, zodat je volgend jaar tijdens het examen niet in de stress schiet.
We gaan aan de slag met Taalverzorging - Verwijswoorden & Meervouden.
Succes!
Groetjes,
Mevrouw Nuis
Wat moet je hiermee?
De harde waarheid:
Volgend jaar in klas 4 zit je bij je examen Nederlands achter een computer waar de spellingcontrole uit staat.
Rode golflijntjes onder je woorden? Die bestaan niet tijdens het examen!
Als je de regels nu kent en kunt toepassen, dan hoef je je daar volgend jaar geen zorgen over te maken.
Wat ga je doen?
Warm-up: Herhaling van wat je al kunt + opdrachten in je digitale boek. -> dia 6 t/m 18
Level up: Je leert de regels voor meervoud + opdrachten in je digitale boek -> dia 19 t/m 37
Lees de theorie aandachtig.
Als je de regels snapt, maak je minder fouten en ben je sneller klaar.
Aan het werk:
Laat de invaller zien dat je dit zelfstandig kunt fixen.
Succes!
Bezittelijke voornaamwoorden
Persoonlijke voornaamwoorden
Ik heb een fiets -> het is MIJN fiets -> het is m'n fiets
Jij hebt een fiets -> het is JOUW fiets
Hij heeft een fiets -> het is ZIJN fiets
Zij heeft een fiets -> het is HAAR fiets
Wij hebben een fiets -> het is ONZE fiets
Wij hebben een huis -> het is ONS huis
Jullie hebben een fiets -> het is JULLIE fiets
Zij hebben een fiets -> het is HUN fiets
U hebt een fiets -> het is UW fiets
Trucje:
JOUW - JOU ???
UW - U ??
Vul het woord MIJ/MIJN in
MIJN = UW / JOUW
Het woordje HUN
Het woordje HUN kan NOOIT een onderwerp zijn!
Je gebruikt het woordje HUN als een BEZITTELIJK VOORNAAMWOORD of als MEEWERKEND VOORWERP.
Hun zeggen = FOUT
ZIJ geven HUN geld
ZIJ maken HUN fiets
Je gebruikt 'hun' als je 'AAN HEN' of 'VOOR HEN' bedoelt, zonder dat het woordje 'aan' of 'voor' er echt staat.
Ik geef HUN een cadeau. (Ik geef aan hen een cadeau).
Ik wens HUN veel succes. (Ik wens aan hen veel succes).
Let op: Zodra je het woordje 'aan' of 'voor' wél opschrijft, verandert 'hun' in 'hen'.
De docent heeft ... werk nagekeken.
jou
jouw
De jongens hebben ..... huiswerk niet gemaakt.
hen
ze
zijn
hun
Leg uit hoe je erachter komt of je JOUW/JOU moet invullen in de volgende zin: Morgen moet jij JOU/JOUW huiswerk afhebben.
Verwijswoorden die/deze/dit/dat
DezE / diE -> verwijzen naar DE-woorden
DiT/ daT-> verwijzen naar HET-woorden
Check het woord, waarnaar je verwijst.
Welk lidwoord hoort erbij? DE of HET?
Het meisje dat achterop de fiets zat.
De jongen die/dat in klas drie zit, neemt
dat/die meisje mee achterop zijn fiets.
dat, dat
die, die
dat, die
die, dat
De stoel dat/die daar staat, heeft mijn moeder
gevonden bij die/dat leuke bedrijf.
dat, dat
die, die
dat, die
die, dat
Met wie/waarmee
WIE gebruik je voor mensen
WAARMEE gebruik je voor dingen/dieren
De jongen MET WIE ik naar het feest ging.
Het meisje BIJ WIE ik achterop de fiets stapte.
De Lego WAARMEE ik speelde.
De cadeautjes WAARMEE ik naar het feest ging.
Het konijn WAARMEE ik fijn kon knuffelen.
De kinderen MET WIE ik speelde.
Het meisje waarmee/met wie ik naar school fietste,
kreeg onderweg een ongeluk
waarmee
met wie
Vorige week ging mijn zusje wandelen met
het hondje van de buren, waarmee/met wie ze
daarna nog heerlijk heeft gespeeld in de tuin.
waarmee
met wie
Gisteren ging ik met mijn zusje, waarmee/met wie
ik die dag nog knallende ruzie had, naar het
dorp om een ijsje te kopen.
waarmee
met wie
Tijd voor actie: Aan de slag in je e-boek!
Je hebt de theorie nu herhaald, tijd om te checken of het is blijven hangen.
Pak je laptop erbij en open je digitale boek.
Laptop -> Nieuw Nederlands -> e-book -> Blz. 108 en 109. -> Maak opdracht 1 t/m 4.
Klaar?
Ga verder -> dia 19 t/m 36
Meervouden
In dit deel van de LessonUp leer je:
verschillende manieren waarop woorden in het meervoud kunnen worden gevormd.
de regels voor het vormen van meervouden.
Meervouden: Het is meer dan alleen een 's'.
Je denkt waarschijnlijk:
"Meervoud? Dat is toch makkelijk?"
Maar wist je dat er in het Nederlands veel verschillende manieren zijn om een woord in het meervoud te zetten?
Kijk en leer
Op de volgende slide staat een samenvattingsfilmpje.
Hierin komen alle regels voorbij. Kijk en luister goed.
Tip: Let goed op de uitzonderingen.
Meervouden 'S
Je krijgt 'S als het enkelvoud eindigt op één
van de volgende letters: I,O,U,A,Y
Ezelsbruggetje:
Ik hOU vAn Ys
De E telt NIET
mEE
Welk woord is fout geschreven?
lades
aortaas
aroma's
ijsco's
Welk woord is juist geschreven
cameraas
skies
dicté's
ski's
Schrijf het meervoud op van de volgende woorden: 1. tobbe 2. baby 3. piano 4. dame 5. lama 6. accu 7. radio 8. drama
-ën of -n
Valt de klemtoon valt op -ie?
Er komt -ËN bij
Fan|ta|sie -> fantasieËN
Fo|bie -> fobieËN
Valt de klemtoon NIET op -ie?
Er komt -N bij
De klemtoon komt op de E die er al stond
Po|rie -> poriëN
Bac|te|rie -> bacteriëN
Spreek het woord in gedachten uit. Verdeel het woord in lettergrepen en spreek steeds een andere lettergreep met meer nadruk uit.
Op welke manier klinkt het woord het best? Dan weet je op welke lettergreep de klemtoon valt.
MElodie / meLOdie / melodDIE
Achter welk woord zet je -ën in het meervoud?
bacterie
porie
fobie
Als je 's in het meervoud achter een woord zet. Op welke letters mag zo'n woord dan eindigen? Je mag het trucje ook noteren.
Waarom schrijf je 'bacteriën' op deze manier?
woorden op -ici
Als een zelfstandig naamwoord eindigt op -ICUS?
Wat doe je dan in het meervoud?
Haal -icus eraf en plak -ICI erachter.
Eén politicus, één technicus, één musicus
Twee politici, twee technici, twee musici
Wat is het meervoud van 'criticus'?
Leg uit waarom je melodieën schrijft en geen melodiën.
gevallen
Sommige zelfstandige naamwoorden hebben GEEN meervoud.
Vb. regen, sinas, koffie, onweer, melk
Sommige zelfstandige naamwoorden hebben een BIJZONDER meervoud
Vb. zeeman - zeelui
Sommige naamwoorden hebben TWEE meervoudsvormen.
Vb. datum - datums/data / centrum - centra/centrums
Maak meervouden van de volgende woorden. Zet de nummers ervoor. 1. melk 2. onweer 3. politicus 4. baby 5. foto 6. café
Hoe maak je het meervoud van woorden die op -ICUS eindigen? Bijv. politicus / technicus
Tijd voor actie: Aan de slag in je e-boek!
Je hebt de theorie nu gezien, tijd om te checken of het is blijven hangen.
Pak je laptop erbij en open je digitale boek.
Laptop -> Nieuw Nederlands -> e-book -> Blz. 110 en 111. -> Maak opdracht 1 t/m 5.
Klaar?
Ga door met de opdrachten via het linkje op de volgende slide van deze
LessonUp om extra te oefenen.
Oefenen
Open de link en maak de opdracht in je schrift.
Welkom
Nederlands
Stop! Even lezen voor je begint...
Welkom bij deze LessonUp!
Ik ben er vandaag niet, maar deze les is te belangrijk om over te slaan.
Waarom?
Deze les staat voor je klaar, zodat je volgend jaar tijdens het examen niet in de stress schiet.
We gaan aan de slag met Taalverzorging - verkleinwoorden, afkortingen en tussenletters.
Succes!
Groetjes,
Mevrouw Nuis
Wat ga je doen?
Warm-up: Herhaling van wat je al kunt + opdrachten in je digitale boek. -> dia 42 en 43
Level up: Je leert de regels voor meervoud + opdrachten in je digitale boek -> dia 44 t/m 60
Lees de theorie die vorige week is behandeld (dia 19 t/m 33) nog eens aandachtig.
Maak daarna de herhalingsopdrachten (dia 41 en 42).
Daarna start je met iets nieuws!
Lees nauwkeurig: Als je de regels snapt, maak je minder fouten en ben je sneller klaar.
Aan het werk:
Laat de invaller zien dat je dit zelfstandig kunt fixen.
Heb je vragen? Stuur mevrouw Nuis een berichtje via Teams - Ze helpt je waarschijnlijk direct!
Welkom
Nederlands
Noteer de meervouden van de volgende woorden. Zet ze onder elkaar en nummer de woorden. 1. kamer 2. horloge 3. computer 4. kind 5. menu 6. baby 7. kaas 8. video 9. bacterie 10. glas
Noteer de meervouden van de volgende woorden. Zet ze onder elkaar en nummer de woorden. 1. knie 2. alpaca 3. melk 4. boerenkool 5. paraplu 6. lens 7. schip 8. melodie 9. zeeman 10. politicus
Afkortingen
• Afkortingen van namen van bedrijven, organisaties en landen schrijf je met hoofdletters:
BMW, VVD, GB, PSV, RTL, VN
• Afkortingen waarvan je de woorden altijd volledig uitspreekt, schrijf je met punten:
a.u.b., bijv., e.d., i.c.m., m.a.w., o.a., t.w.v., z.o.z.
• De meeste andere afkortingen schrijf je met kleine letters, zonder punten:
vmbo, bh, cv, ov, pin, sms
Afkortingen
Een afkorting die je als losse letters uitspreekt, krijgt in het meervoud altijd -’s.
Bijvoorbeeld:
cd → cd’s
BMW → BMW’s
Welke afkorting is juist?
bmw
CD
maw
a.u.b.
Welke afkorting is juist?
dwz
dvd
a.u.b
B.M.W.
Verkleinwoorden
Je kunt van zelfstandige naamwoorden verkleinwoorden maken door er
-je, -kje, -pje, -tje of -etje achter te zetten.
Voorbeeld:
hand – handje; woning – woninkje; pluim – pluimpje; broer – broertje; ring – ringetje.
Verkleinwoorden
Let op bij woorden die op één lange klinker eindigen:
pyjama – pyjamaatje
café – cafeetje
auto – autootje
paraplu – parapluutje
tosti – tostietje
baby – baby’tje
Korte klanken worden in het verkleinwoord soms lang: blad – blaadje.
Geef het juiste verkleinwoord
koning - koningkje
baby - babietje
cola - colaatje
pink - pinketje
Geef het juiste verkleinwoord
stem - stempje
dop - doppetje
menu - menu'tje
pasta - pastaatje
Tijd voor actie: Aan de slag in je e-boek!
Je hebt de theorie nu gezien, tijd om te checken of het is blijven hangen.
Pak je laptop erbij en open je digitale boek.
Laptop -> Nieuw Nederlands -> e-book -> Blz. 134 en 135 . -> Maak opdracht 1 t/m 5 in je schrift
Vraag 2 is moeilijk - zo'n soort vraag kun je ook op de toets verwachten!
Klaar?
Ga door met de volgende slides van deze LessonUp om naar het volgende onderdeel te gaan.
Welkom
Nederlands
Je schrijft
-en- als tussenletter
Als het eerste deel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord is met een meervoud op -en
Voorbeelden:
krantenbak
krentenbrood
paardenbit
muizenval
Tussenletters
Je schrijft -e- als tussenletter
Als het eerste deel van de samenstelling GEEN zelfstandig naamwoord is met een meervoud op -en
Het eerste deel heeft een meervoud op -en en -s
Voorbeelden: secondes/seconden -> secondEwijzer
Het eerste deel heeft geen meervoud op -en
Voorbeelden: horloges -> horlogemaker rijst -> rijstepap benzine -> benzinepomp
Het eerste deel heeft een versterkende betekenis
Voorbeelden: beren, maar: berEsterk / steken, maar: stekEblind
Je schrijft -e- als tussenletter
Als het eerste deel van de samenstelling GEEN zelfstandig naamwoord is met een meervoud op -en
Het eerste deel GEEN zelfstandig naamwoord is
Voorbeelden: lachen (werkwoord) dus: lachEbek
Het eerste deel gaat over iets waar er maar ÉÉN van is
Voorbeelden: zon - zonnen, maar: zonnEschijn
Op de volgende 2 slides zie je de uitlegfilmpjes!
Kijk en luister goed.
Wanneer nu een -s- als tussenletter?
Soms begint het tweede deel van de samenstelling met een S.
Wat moet je dan doen?
Is het liefdeSScéne of liefdeScène?
Je twijfelt, omdat het tweede woord met een S-klank begint.
Zet er een ander woord voor in de plaats, dat niet met een S begint. -> vb. verdriet
liefdeSverdriet -> je hoort hier wel een S, dus je schrijft ook een extra S bij jouw woord.
liefdeSScène
Maak de samenstellingen
handel + stad _______________________ zon + schijn ____________________________
boek + plank ________________________ ster + hemel ____________________________
spin + web __________________________ groente + soep _________________________
beer + goed _________________________ reus + leuk _____________________________
beer + hol ___________________________ paard + bloem __________________________
jam + pot ____________________________ rijst + brij ______________________________
station + chef ________________________ pan + koek ____________________________
Tijd voor actie:
Aan de slag in de online omgeving
Je hebt de theorie nu gezien, tijd om te checken of het is blijven hangen.
Pak je laptop erbij en ga naar de online omgeving
Hoofdstuk 5
Taalverzorging 2
Tussenletters