Domela Nieuwenhuis en socialisme
Domela Nieuwenhuis en socialisme
Standbeeld Domela Nieuwenhuis Amsterdam
´Tegen onderdrukking´
Lesdoel 1:
Aan het einde van de les kan de leerling in 3–4 zinnen uitleggen waarom Ferdinand Domela Nieuwenhuis zijn vertrouwen in de parlementaire democratie verloor en de overstap maakte naar het anarchisme, waarbij minimaal twee oorzaken correct worden benoemd.
Lesdoel 2:
Aan het einde van de les kan de leerling uitleggen wat pacifisme betekent en dit begrip toepassen op de ideeën van Ferdinand Domela Nieuwenhuis, door in een korte uitleg minimaal één concreet voorbeeld te geven van zijn antimilitaristische standpunt.
Pacifisme
´Gebroken geweer´, symbool pacifistische beweging
Pacifisme is een levensbeschouwing of politieke filosofie die geweldloosheid centraal stelt en oorlog en iedere andere vorm van gewapende strijd principieel afwijst. Ferdinand Domela Nieuwenhuis was een pacifist en pleitte voor ontwapening (het afschaffen van legers).
Ferdinand Domela Nieuwenhuis
1846-1919
Zoon van dominee.
Begon als Lutherse predikant in Harlingen.
Verliet het geloof, werd atheist en socialist.
Oprichter socialistisch tijdschrift ´Recht voor allen´.
Verkozen voor FVP (Friese volkspartij) in de tweede kamer in 1888.
Enige socialist in het parlement; hij wordt door anderen met de nek aangekeken en genegeerd.
Raakt teleurgesteld in de politiek: vindt de tweede kamer een ´praatbarak´. Veel zaken worden besproken maar niet opgelost, zoals slechte leefomstandigheden van de arbeiders.
Anarchisme
Breekt ook met de socialisten in 1894, gaat zelfstandig verder, de socialisten onder Troelstra richtten de SDAP (Sociaal-Democratische-Arbeiderspartij) op.
Nieuwenhuis wordt anarchist: iemand die streeft naar een samenleving zonder hierachie, staat, dwang en kapitaal. Landen moeten zichzelf opheffen volgens hem.
Symbool Anarchisme