T11 Zintuigen
11.1
Het zintuigenstelsel
11.2
Tien zintuigen van de mens
T11 Zintuigen
11.1
Het zintuigenstelsel
11.2
Tien zintuigen van de mens
Omschrijf in je eigen woorden wat een hormoon is.
Welk orgaan maakt insuline aan?
Eilandjes van Langerhans
Bijnieren
Hypofyse
Schildklier
Welk deel van de hersenen stuurt de hormoonklieren aan?
Wat doet insuline?
Glucose omzetten in glycogeen
Glycogeen omzetten in glucose
Heel veel glycogeen omzetten in glucose
Versnellen van de stofwisseling
Hoe noemen we dit orgaan?
Bijnieren
Schildklier
Eilandjes van Langerhans
Hypofyse
Zintuigen
Organen die reageren op prikkels uit de omgeving.
Alle zintuigen samen noemen we het zintuigenstelsel
Ieder zintuig heeft een drempelwaarde
De zwakste prikkel die een impuls veroorzaakt
Zintuigen zijn gevoelig voor bepaalde prikkels
De prikkel die bij het zintuig past --> adequate prikkel
Past het niet? Niet-adequate prikkel
Andere eigenschappen
Gewenning --> je went aan een prikkel als die langere tijd duurt
Motivatie --> je doet je best om een prikkel waar te nemen
Wat gebeurt er bij gewenning & motivatie met de drempelwaarde?
De tien zintuigen (1/3)
Gezichtszintuig
Gehoorszintuig
Evenwichtszintuig
De tien zintuigen (2/3)
Tastzintuigen --> dichtbij opperhuid
Drukzintuigen --> dieper in lederhuid
Warmtezintuigen
Koudezintuigen
Pijnpunten --> vrije uiteinden van gevoelszenuwen
Reukzintuig
De tien zintuigen (3/3)
Smaakzintuig
Huiswerk voor volgende week donderdag
10.6
Opdracht 1, 2, 3, 5, 6, 7 (en test jezelf)
11.1
Opdracht 1, 2 (en test jezelf)
11.2
Opdracht 1, 2, 3 (en test jezelf)
Wat is de adequate prikkel voor je ogen?
Als je een prikkel net wel kunt waarnemen, noemen we dat ...
Gewenning
Motivatie
de Drempelwaarde
Geleiding
Welke twee zintuigen zitten in je oor?
T11 Zintuigen
11.3
De ogen
Deze les
Onderdelen van de buitenkant van het oog (en hun functies)
Onderdelen van de binnenkant van het oog (en hun functies)
Uitwendige bouw (1/3)
Ogen zitten in oogkassen, beschermd door de schedel.
Oogspieren laten je oog alle richtingen op bewegen.
Uitwendige bouw (2/3)
Onderdelen in de buurt van het oog:
Wenkbrouwen
Beschermen tegen zweet/vocht
Wimpers
Beschermen tegen stof/fel licht
Traanklieren
Houden het oog vochtig en schoon
Traanbuis
Afvoer van traanvocht naar de neusholte
Uitwendige bouw (3/3)
Onderdelen van het oog:
Harde oogvlies
Stevig vlies dat het oog beschermt
Iris (regenboogvlies)
Gekleurde deel van het oog
Pupil
Opening in het oog
Hoornvlies
Doorzichtige stukje van het harde oogvlies
Inwendige bouw (1/2)
3 lagen aan de binnenkant:
Harde oogvlies
Hoornvlies
Vaatvlies
Iris
Netvlies
Laag met zintuigcellen die impulsen afgeeft bij lichtprikkel
Gele vlek
Plek met de meeste zintuigcellen
Blinde vlek
Plek zonder zintuigcellen, oogzenuw verlaat hier het oog
Inwendige bouw (2/2)
Lens
Doorzichtige lens omringd met spieren om scherp te stellen
Glasachtig lichaam
Doorzichtige 'gel' die het oog vult
Houdt het netvlies op zijn plaats met 'oogdruk'
Huiswerk voor volgende week donderdag
11.3
Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)
11.4
Opdracht 1, 2 3, 8 (en test jezelf)
11.5
Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)
T11 Zintuigen
11.4 & 11.5
De iris, ooglens en het netvlies
Deze les
Hoe werkt de pupilreflex?
Hoe ontstaat er een scherp beeld op het netvlies?
Pupilreflex
De pupil laat licht binnen in het oog.
Bij weinig licht --> pupil groter
Bij veel licht --> pupil kleiner
Lengtespieren spannen aan bij grotere pupil
Kringspieren spannen aan bij kleinere pupil
Werking van de lens (1/2)
Als licht door je lens schijnt, wordt het beeld op je netvlies omgedraaid.
Lens heeft een bolle vorm --> buigt lichtstralen naar elkaar toe
Werking van de lens (2/2)
Als je veraf wil zien --> platte lens
Als je dichtbij wil zien --> bolle lens
Het scherpstellen van de lens wordt ook wel de accomodatiereflex genoemd
Netvlies
Binnenste 'laag' in de ogen waar de zintuigcellen zitten.
2 typen zintuigcellen:
Kegeltjes --> waarnemen van kleur
Staafjes --> waarnemen van contrast
Kleurenblindheid
Kegeltjes werken niet goed --> sommige kleuren kun je niet goed zien
Huiswerk voor volgende week donderdag
11.3
Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)
11.4
Opdracht 1, 2 3, 8 (en test jezelf)
11.5
Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)
Waar in je oog zitten de meeste bloedvaten?
Vaatvlies
Hoornvlies
Netvlies
Harde oogvlies
Je regenboogvlies (iris) is onderdeel van je ...
Vaatvlies
Hoornvlies
Netvlies
Harde oogvlies
Oog
Het scherpstellen met je lens noem je ...
de pupilreflex
de accomodatiereflex
kringspieren aanspannen
Answer D
Welk type zintuigcel kan kleuren waarnemen?
Waar in je oog bevinden zich de meeste kegeltjes?
H11 Zintuigen
11.6 De oren
Geluid
Trillingen in lucht:
Hoge geluiden: snelle trillingen, hoge frequentie
Lage geluiden: langzame trillingen, lage frequentie
Harde geluiden: hoge amplitude
Zachte geluiden: lage amplitude
Volume
Hoe 'hard' het geluid staat --> de geluidssterkte (in dB)
Onthoud:
10dB betekent 10 keer zo sterk,
20 dB betekent 100 keer zo sterk etc.
Buitenkant oor
Geluid wordt opgevangen door de gehoorschelp
Trillingen bewegen door de gehoorgang naar het trommelvlies
Kliertjes in de gehoorgang maken oorsmeer aan om het trommelvlies soepel te houden
Middenoor
Trommelvlies zit vast aan gehoorbeentjes (hamer, aambeeld, stijgbeugel)
Trillingen worden doorgegeven aan het ovale venster
Buis van Eustachius verbonden met mondholte om drukverschillen te regelen
Binnenoor
Slakkenhuis krijgt trillingen door van gehoorsbeentjes
Vloeistof gaat trillen en kleine trilhaartjes vangen trillingen op
Impuls via gehoorszenuw naar hersenen
Evenwichtsorgaan stuurt informatie over de positie van je hoofd naar je hersenen
Huiswerk
11.6
Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)
Werken aan boekje T2, 3, 4