T11 Zintuigen

T11 Zintuigen

11.1

Het zintuigenstelsel


11.2

Tien zintuigen van de mens

1 / 45
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

In deze les zitten 45 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

T11 Zintuigen

11.1

Het zintuigenstelsel


11.2

Tien zintuigen van de mens

Omschrijf in je eigen woorden wat een hormoon is.

Welk orgaan maakt insuline aan?

A

Eilandjes van Langerhans

B

Bijnieren

C

Hypofyse

D

Schildklier

Welk deel van de hersenen stuurt de hormoonklieren aan?

Wat doet insuline?

A

Glucose omzetten in glycogeen

B

Glycogeen omzetten in glucose

C

Heel veel glycogeen omzetten in glucose

D

Versnellen van de stofwisseling

Hoe noemen we dit orgaan?

A

Bijnieren

B

Schildklier

C

Eilandjes van Langerhans

D

Hypofyse

Zintuigen

Organen die reageren op prikkels uit de omgeving.


Alle zintuigen samen noemen we het zintuigenstelsel


Ieder zintuig heeft een drempelwaarde

  • De zwakste prikkel die een impuls veroorzaakt


Zintuigen zijn gevoelig voor bepaalde prikkels

De prikkel die bij het zintuig past --> adequate prikkel

  • Past het niet? Niet-adequate prikkel

Andere eigenschappen

Gewenning --> je went aan een prikkel als die langere tijd duurt


Motivatie --> je doet je best om een prikkel waar te nemen


Wat gebeurt er bij gewenning & motivatie met de drempelwaarde?

De tien zintuigen (1/3)

Gezichtszintuig






Gehoorszintuig

Evenwichtszintuig

De tien zintuigen (2/3)

Tastzintuigen --> dichtbij opperhuid

Drukzintuigen --> dieper in lederhuid

Warmtezintuigen

Koudezintuigen

Pijnpunten --> vrije uiteinden van gevoelszenuwen



Reukzintuig



De tien zintuigen (3/3)

Smaakzintuig

Huiswerk voor volgende week donderdag

10.6

Opdracht 1, 2, 3, 5, 6, 7 (en test jezelf)


11.1

Opdracht 1, 2 (en test jezelf)


11.2

Opdracht 1, 2, 3 (en test jezelf)

Wat is de adequate prikkel voor je ogen?

Als je een prikkel net wel kunt waarnemen, noemen we dat ...

A

Gewenning

B

Motivatie

C

de Drempelwaarde

D

Geleiding

Welke twee zintuigen zitten in je oor?

T11 Zintuigen

11.3

De ogen

Deze les

  • Onderdelen van de buitenkant van het oog (en hun functies)

  • Onderdelen van de binnenkant van het oog (en hun functies)


Uitwendige bouw (1/3)

Ogen zitten in oogkassen, beschermd door de schedel.

Oogspieren laten je oog alle richtingen op bewegen.

Uitwendige bouw (2/3)

Onderdelen in de buurt van het oog:

  • Wenkbrouwen

    • Beschermen tegen zweet/vocht

  • Wimpers

    • Beschermen tegen stof/fel licht

  • Traanklieren

    • Houden het oog vochtig en schoon

  • Traanbuis

    • Afvoer van traanvocht naar de neusholte

Uitwendige bouw (3/3)

Onderdelen van het oog:


  • Harde oogvlies

    • Stevig vlies dat het oog beschermt

  • Iris (regenboogvlies)

    • Gekleurde deel van het oog

  • Pupil

    • Opening in het oog

  • Hoornvlies

    • Doorzichtige stukje van het harde oogvlies

Inwendige bouw (1/2)

3 lagen aan de binnenkant:

  • Harde oogvlies

    • Hoornvlies

  • Vaatvlies

    • Iris

  • Netvlies

    • Laag met zintuigcellen die impulsen afgeeft bij lichtprikkel

      • Gele vlek

        • Plek met de meeste zintuigcellen

      • Blinde vlek

        • Plek zonder zintuigcellen, oogzenuw verlaat hier het oog



Inwendige bouw (2/2)

  • Lens

    • Doorzichtige lens omringd met spieren om scherp te stellen

  • Glasachtig lichaam

    • Doorzichtige 'gel' die het oog vult

    • Houdt het netvlies op zijn plaats met 'oogdruk'

Huiswerk voor volgende week donderdag

11.3

Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)


11.4

Opdracht 1, 2 3, 8 (en test jezelf)


11.5

Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)

T11 Zintuigen

11.4 & 11.5

De iris, ooglens en het netvlies

Deze les

  • Hoe werkt de pupilreflex?

  • Hoe ontstaat er een scherp beeld op het netvlies?

Pupilreflex

De pupil laat licht binnen in het oog.


Bij weinig licht --> pupil groter

Bij veel licht --> pupil kleiner


Lengtespieren spannen aan bij grotere pupil

Kringspieren spannen aan bij kleinere pupil

Werking van de lens (1/2)

Als licht door je lens schijnt, wordt het beeld op je netvlies omgedraaid.


Lens heeft een bolle vorm --> buigt lichtstralen naar elkaar toe

Werking van de lens (2/2)

Als je veraf wil zien --> platte lens

Als je dichtbij wil zien --> bolle lens


Het scherpstellen van de lens wordt ook wel de accomodatiereflex genoemd

Netvlies

Binnenste 'laag' in de ogen waar de zintuigcellen zitten.


2 typen zintuigcellen:

  • Kegeltjes --> waarnemen van kleur

  • Staafjes --> waarnemen van contrast

Kleurenblindheid

Kegeltjes werken niet goed --> sommige kleuren kun je niet goed zien

Huiswerk voor volgende week donderdag

11.3

Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)


11.4

Opdracht 1, 2 3, 8 (en test jezelf)


11.5

Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)

Waar in je oog zitten de meeste bloedvaten?

A

Vaatvlies

B

Hoornvlies

C

Netvlies

D

Harde oogvlies

Je regenboogvlies (iris) is onderdeel van je ...

A

Vaatvlies

B

Hoornvlies

C

Netvlies

D

Harde oogvlies

Oog

Het scherpstellen met je lens noem je ...

A

de pupilreflex

B

de accomodatiereflex

C

kringspieren aanspannen

D

Answer D

Welk type zintuigcel kan kleuren waarnemen?

Waar in je oog bevinden zich de meeste kegeltjes?

H11 Zintuigen

11.6 De oren

Geluid

Trillingen in lucht:


  • Hoge geluiden: snelle trillingen, hoge frequentie

  • Lage geluiden: langzame trillingen, lage frequentie


  • Harde geluiden: hoge amplitude

  • Zachte geluiden: lage amplitude

Volume

Hoe 'hard' het geluid staat --> de geluidssterkte (in dB)


Onthoud:

10dB betekent 10 keer zo sterk,

20 dB betekent 100 keer zo sterk etc.

Buitenkant oor

Geluid wordt opgevangen door de gehoorschelp


Trillingen bewegen door de gehoorgang naar het trommelvlies


Kliertjes in de gehoorgang maken oorsmeer aan om het trommelvlies soepel te houden

Middenoor

Trommelvlies zit vast aan gehoorbeentjes (hamer, aambeeld, stijgbeugel)


Trillingen worden doorgegeven aan het ovale venster


Buis van Eustachius verbonden met mondholte om drukverschillen te regelen

Binnenoor

Slakkenhuis krijgt trillingen door van gehoorsbeentjes


Vloeistof gaat trillen en kleine trilhaartjes vangen trillingen op

  • Impuls via gehoorszenuw naar hersenen


Evenwichtsorgaan stuurt informatie over de positie van je hoofd naar je hersenen

Huiswerk

11.6

Opdracht 1, 2, 3, 5 (en test jezelf)



Werken aan boekje T2, 3, 4