H5.3 Adsorberen en chromatografie
H5.3 Adsorberen en chromatografie
Adsorptie
Bij adsorptie hechten sommige stoffen zich wel en andere stoffen zich niet aan het oppervlak van een adsorptiemiddel. De scheiding berust op een verschil in aanhechtingsvermogen.
Bijvoorbeeld met het gebruik van actieve kool kunnen afvalstoffen gebonden worden en zo wordt voorkomen dat deze in het milieu terecht komen.
Adsorptie
Actieve kool is een speciaal bewerkte vorm van koolstof.
Deze koolstofvorm bevat veel scheuren en poriën, waardoor hij een groot oppervlakte heeft.
In deze scheuren en poriën kunnen andere stoffen gemakkelijk vasthechten.
Adsorptie en Absorptie
LET OP!
Er is een verschil tussen adsorptie en absorptie. Bij adsorptie hechten de
moleculen zich aan de buitenkant van het adsorptiemateriaal.
Bij absorptiedringen de moleculen het materiaal binnen.
Keukenpapier absorbeert dus water
terwijl Norit kleurstoffen in water kan adsorberen.
Chromatografie
Om te testen of een bepaald product zuiver genoeg is, kun je gebruikmaken van de scheidingsmethode chromatografie.
Er zijn verschillende vormen van
chromatografie, zoals papierchromatografie en gaschromatografie.
Chromatografie
Scheiden van mengsel van vaste stoffen of vloeistoffen
Scheiden op basis van oplosbaarheid en aanhechting.
Resultaat noem je een chromatogram.
Voorbeeld: kleurstoffen scheiden uit viltstift.
Papierchromatografie
Breng beetje mengsel aan onderop papier
Zet papier rechtop in loopvloeistof
Loopvloeistof 'loopt' door papier omhoog en neemt sommige stoffen uit mengsel mee omhoog
mobiele fase = vloeistof
stationaire fase = papier
Papierchromatografie
Chromatografie
De stof die beste oplost in de loopvloeistof en het minst goed hecht aan het papier, eindigt het hoogst.
"Wedstrijd" tussen oplosbaarheid in loopvloeistof en hechting aan papier.
Rf-waarde
Elke stof heeft bij een bepaalde
temperatuur en een bepaalde stationaire fase en loopvloeistof, een Rf-waarde. Daaraan kun je een stof herkennen.
Om de Rf-waarde van een stof te bepalen, meet je op een chromatogram twee afstanden, hiernaast aangegeven met A en B.
Rf-waarde
Meet de afstand van het punt
waar je de kleurstof(fen) hebt opgebracht tot het midden van het punt waar een kleurstof is blijven steken. (A)
Meet de afstand van het punt
waar je de kleurstof(fen) hebt opgebracht tot waar de
loopvloeistof is opgetrokken. (B)
De Rf-waarde is A : B.
Is een kopje thee een zuivere stof? (H1.3)
Ja
Nee, hangt van de thee af
Nee
Wanneer is iets een zuivere stof? (H1.3)
Als er 1 soort atoom in voorkomt
Als er 1 soort molecuul in voorkomt
Als 1 soort molecuul is opgelost in water
Wat voor soort mengsel is koffie? (H2.1)
Suspensie
Emulsie
Oplossing
Welke scheidingsmethode zie je in de afbeelding?(H2.3)
Filtreren
Indampen
Destilleren
Extraheren
Welke scheidingsmethode heb je nodig om van theeblaadjes thee te maken? (H2.2)
Filtreren
Extraheren
Bezinken
Destilleren
Door het verschil in welke stofeigenschap kun je een mengsel scheiden met bezinken? (H2.2)
Deeltjesgrootte
Dichtheid
Kookpunt
Oplosbaarheid
Wat is geen scheidingsmethode?
Destilleren
Chromatografie
Elektrolyse
Adsorbtie
Hoe scheid je een mengsel van zand en zout?
Bezinken, filtreren en indampen
Extraheren en filtreren
Extraheren, filtreren en indampen
Indampen en filtreren
Lucht zuiveren met een afzuigkap is een voorbeeld van
filtreren
adsorberen
absorberen
destilleren
Als je een suspensie wilt scheiden, dan moet je
extraheren
filtreren
destilleren
adsorberen
Welke scheidingsmethode gebruik je bij een mengsel van opgeloste kleurstof in vloeistof?
Destilleren
Extraheren
Indampen
Adsorberen
Waarop is papierchromatografie gebaseerd?
Verschil in kookpunt van de componenten
Verschil in absorptievermogen van het papier
Verschil in de oplosbaarheid van het mengsel in de loopvloeistof
Zowel B als C
We willen een mengsel van 2 stoffen A en B scheiden dmv papier chromatografie. Stof A lost beter op in de loopvloeistof dan stof B. Stof B adsorbeert beter dan stof A. Welke stof komt hoger in het chromatogram ? Leg je antwoord uit.
De scheidingsmethode adsorberen maakt gebruik van de stofeigenschap:
Aanhechting
Oplosbaarheid
Aanhechting + oplosbaarheid
Kookpunt
De scheidingsmethode chromatografie maakt gebruik van de stofeigenschap:
Aanhechting
Oplosbaarheid
Aanhechting + oplosbaarheid
Kookpunt
Welke kleurstof loste het best op in de loopvloeistof? Zie chromatogram.
Bruin
Oranje
Geel
Rood