5.1 Handel en de opkomst van steden
5.1 Handel en de opkomst van steden
Lesduur is: 80 minOnderdelen in deze les
5.1 Handel en de opkomst van steden
Lesdoelen
Je kunt de oorzaken noemen van de opkomst van steden in de late middeleeuwen.
Je kunt uitleggen dat er weer een geldeconomie ontstond.
Je kunt aan de hand van een voorbeeld van een middeleeuws netwerk tussen handelssteden uitleggen waarom samenwerking voordelig was.
Wat zie je?
Wat zie je?
Wat het is: In 1983 vonden archeologen in Nederland het wrak van een middeleeuws schip, dat in 1336 was vergaan. Het was een houten transportschip, dat in de middeleeuwen ‘kogge’ werd genoemd. Zulke koggen waren best groot: deze was 20 meter lang en 7,5 meter breed. Er kon dus veel vracht mee. Een kogge was zo gebouwd, dat hij niet alleen op rivieren kon varen, maar ook op zee. Op de tekening zie je hoe zo’n kogge eruitzag. De tekenaar heeft onderaan een paar planken weggelaten, zodat je zicht hebt op het ‘ruim’ (waar de lading wordt opgeborgen). Met een hijskraan worden goederen in of uit het schip getakeld. Aan de achterkant staat het ‘kasteel’: een verhoging zonder dak, vanwaar de stuurman goed uitzicht had.
Welke stad?
Het gaat goed in Europa
Rond 1000 bloeide handel en nijverheid in NW-Europa op.
De meeste mensen leefden nog op het platteland.
Landbouwopbrengsten stegen door innovaties.
Het drieslagstelsel zorgde voor efficiënter grondgebruik.
Weer een nieuwe samenleving?
Kloosters en heren ontgonnen nieuwe landbouwgrond.
Meer voedsel leidde tot bevolkingsgroei en handel.
Dorpen groeiden uit tot steden door handel en vrijheid.
Ontstaan van een agrarisch-stedelijke samenleving.
Hoe noemen we het als iets niet meer gaat als normaal????
Verandering en continuïteit!!
Meer geld in omloop
In de vroege middeleeuwen ruilden mensen goederen in plaats van geld.
Vanaf de 13e eeuw werd pacht en belasting vaker in geld geëist. Er ontstond een geldeconomie.
Geld maakte handel en betaling van hofhouding en leger eenvoudiger.
Elke stad en koninkrijk had eigen munten, wat geldwissel vereiste.
Was dit de eerste keer dat er geld was?
Handelsnetwerken
Handel over lange afstanden groeide in Europa.
Handelssteden verdienden geld met handel en tol.
Koggeschepen vervoerden goederen zoals haring en graan.
De Hanze
De Hanze was een handelsverbond vanaf de 12e eeuw.
Koggeschepen vervoerden goederen zoals haring en graan.
Hanzesteden werkten samen voor bescherming en lagere tol.
Hanzekooplieden ontmoetten Zuid-Europese handelaren in Brugge.
Producten uit Zuid-Europa en het Midden-Oosten waren in Brugge te koop.
De Hanze maakte afspraken om concurrentie te beperken.
Lesdoelen beantwoorden
Je kunt de oorzaken noemen van de opkomst van steden in de late middeleeuwen.
Je kunt uitleggen dat er weer een geldeconomie ontstond.
Je kunt aan de hand van een voorbeeld van een middeleeuws netwerk tussen handelssteden uitleggen waarom samenwerking voordelig was.
Huiswerk
