GHZ
Moeilijk verstaanbaar gedrag
GHZ
Moeilijk verstaanbaar gedrag
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
- Je hebt nagedacht over de term: probleemgedrag en onverstaanbaar gedrag en weet wat hieronder verstaan wordt.
- Welke vormen zijn er ?
- Je hebt kennis opgedaan over het omgaan met zorgvragers met onverstaanbaar / probleemgedrag.
-> specifieke leervraag: Hoe om te gaan (gesprekstechnieken) met Agressie of oplopen van spanning bij cliënt.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is moeilijk verstaanbaar gedrag?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Moeilijk verstaanbaar gedrag
Gedrag dat we niet meteen begrijpen, onverwacht en past niet bij de situatie.
Kan veroorzaakt worden door:
communicatieproblemen (zoals niet begrepen worden, anderen niet begrijpen)
de omgeving (zoals hoeveelheid prikkels, geluid, ruimte, omgang met bepaalde personen
lichamelijk ongemak (zoals pijn, lichamelijke beperkingen, slikproblemen, bijwerkingen medicatie)
de gemoedstoestand (zoals stress, angst)
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeelden moeilijk verstaanbaar gedrag
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeelden moeilijk verstaanbaar gedrag
- Bevestiging vragen/ claimend gedrag/ herhalende vragen stellen
- Repeterende bewegingen, zinnetje herhalen
- aantrekken/ afstoten in sociaal contact/ grenzen (veiligheid zoeken)
- Clown spelen (grapjes maken)
- dwangmatige handelingen
- Zich overschatten (voorbeelden)
- zich onderschatten (hospitalisatie, apathie)
- Automutilatie
- Agressie (fysiek, verbaal)
automutilatie: zichzelf verwonden, bijvoorbeeld zichzelf bijten, met het hoofd tegen de muur bonken, zichzelf slaan, zichzelf de haren uittrekken, de eigen huid kapot krabben;
agressief gedrag: het herhaaldelijk pijn doen van anderen, bijvoorbeeld een ander telkens slaan, een ander stelselmatig de haren uit het hoofd trekken, anderen telkens bijten;
destructief gedrag: met opzet materiaal kapotmaken, bijvoorbeeld: deuren intrappen, ruiten kapotslaan, met stoelen smijten, speelgoed kapot gooien, het scheuren van eigen kleding;
rumineren: voedsel uit de maag ophalen en al dan niet op anderen spugen;
dwangmatig gedrag en stereotiep gedrag: een bepaalde handeling moeten doen, of volledig afwerken van een bepaald ritueel (dwangmatig gedrag), en het voortdurend herhalen van een bepaalde handeling (stereotiep gedrag), zoals telkens dezelfde vraag stellen, handen wassen, alle kopjes in de kamer opruimen, voortdurend plukken van (al dan niet denkbeeldige) pluisjes van een trui, voortdurend fladderen met de handen.
Er komen ook andere vormen van probleemgedrag voor, zoals het onophoudelijk hard gillen of smeren met ontlasting.
Welke vormen zijn er?
Vaak wordt er in eerste instantie gedacht aan fysieke of verbale agressie.
Maar ook ander gedrag kan ‘problematisch’ zijn: weglopen, dwalen, roepen, teruggetrokken gedrag vertonen, onrust, angst, overmatig drinken, zelfverwonding
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn oorzaken van gedrag?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken van gedrag
‘Niemand is een klier, voor zijn plezier’
- genetische factoren (syndroom, ziektebeeld)
- neurologisch factoren ( aangeboren/ NAH)
- psychische factoren (ontwikkelingsachterstand, IQ, EQ)
- Multimorbiditeit (meerdere stoornissen)
- Omgeving/ Communicatie/ interactie = begeleiding/ bejegening
Risicofactoren van probleemgedrag die liggen bij de cliënt zelf zijn onder meer:
onveilige hechting: ontbreken van een basaal gevoel van veiligheid;
pijn;
koorts;
zich ziek voelen;
zich gefrustreerd voelen: confrontatie met eigen onvermogen.
Risicofactoren in de sociale omgeving
De sociale omgeving kan zorgen voor risicofactoren die probleemgedrag veroorzaken, bijvoorbeeld via medebewoners of begeleiders. Deze factoren zijn onder meer:
overvraging of ondervraging;
gebrek aan aandacht;
gebrek aan respect;
te veel of te weinig structuur;
te grote, te drukke of te onrustige groep.
Risicofactoren gelegen in de omstandigheden
De omstandigheden van de cliënt kunnen ook risicofactoren in zich hebben, zoals:
gebrek aan privacy;
gebrek aan eigen leefruimte;
te prikkelvolle ruimte;
verveling: gebrek aan activiteiten en bezigheden;
(verlate reactie op) overplaatsing of andere verliessituatie.
Verschillende invalshoeken
Medische invalshoeken (AVG, Specialist)
of
Gedragswetenschappelijke invalshoek (Orthopedagoog, psychiater)
Arts Verstandelijke Gehandicapten (AVG)
Deze slide heeft geen instructies
Aanknopingspunten
Observeer het gedrag heel goed
Observeer over langere tijd wat veroorzakers/triggers zouden kunnen zijn
Observeer wanneer het voorkomt en hoe vaak en hoe ernstig
Bevraag bijv. ouders over wanneer en hoe het is ontstaan en hoe zij ermee zijn om gegaan
Deze slide heeft geen instructies
Observatieopdracht
Bekijk de film en schrijf op
wat jij aan communicatie ziet bij Celine.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bespreken
A actie/gedrag cliënt
B bewegers omgeving
C consequenties/ gevolgen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Check:
Wat werkte wel bij Celine en wat niet?
Deze slide heeft geen instructies
Kernelementen
De medewerker kent de cliënt en zijn gedrag
Familie en mantelzorgers zijn betrokken bij de aanpak van de zorg
Er wordt multidisciplinair doelen bepaald en bij welk gedrag wordt ingegrepen
Er wordt multidisciplinair een analyse gemaakt van het onbegrepen gedrag
Om risico’s te verkleinen, probeert de medewerker agressie of extreme onrust te voorkomen zonder medicijnen toe te dienen
Medicatie, psychofarmaca, worden gebruikt volgens de landelijke richtlijnen
Er wordt multidisciplinair, minimaal 2x per jaar geëvalueerd
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Verdieping
https://www.vgn.nl/nieuws/probleemgedrag-beter-begrijpen-en-voorkomen
https://www.kennispleingehandicaptensector.nl/zorg-en-dwang/psychofarmaca-omgaan-probleemgedrag-toolkit
https://www.vilans.nl/docs/vilans/informatiecentrum/Kennisbundel%20Probleemgedrag.pdf
https://nvavg.nl/wp-content/uploads/2019/09/Richtlijn-Probleemgedrag-bij-volwassenen-met-een-VB-DEF.pdf
https://www.ntvg.nl/artikelen/gedragsproblemen-bij-mensen-met-een-verstandelijke-beperking
Deze slide heeft geen instructies
Wat vond je van de les?
Voor volgende week:
Module 8: Theorie Communicatie met ouders
PBGZ
Module 8: Theorie Risicoanalyse
Tot volgende week!
Deze slide heeft geen instructies