Taal: stijl

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 2

Paragraaf 2 - Stijl

Stijlfiguren

Wat zijn stijlfiguren eigenlijk?

Stijlfiguren

Stijlfiguren zijn literaire trucs die worden gebruikt om een tekst levendiger, interessanter of overtuigender te maken voor een lezer of luisteraar.

Welke stijlfiguren?

• Opsomming of enumeratie 

• opsomming in drieën

• Drieslag (vaste opsomming van drie begrippen)

• Climax (fluisteren, praten, schreeuwen)

• Overdrijving of een hyperbool

• Tegenstelling of antithese (leven of dood)

Opsomming (enumeratie)

Je noemt twee of meerdere elementen achter elkaar.

Voorbeeld:

• Ik koop brood, kaas, worst en eieren.

• Hij is lief, stoer en zorgzaam, alles wat ik zoek in de liefde.

Opsomming in drieën

Een opsomming waarbij je drie elementen noemt die bij elkaar passen.

Voorbeelden:

• Vrede, vriendschap, vreugde

• Ik ga naar huis, in bad en naar bed.

Drieslag

Een opsomming waarbij je drie elementen noemt die samen een bepaalde betekenis hebben.

Voorbeelden:

• Bloed, zweet en tranen

• geloof, hoop en liefde

• stop, denk, doe

• rust, reinheid en regelmaat

Wat is het verschil?

• drieslag is een vaste, betekenisvolle combinatie van drie elementen. Deze zijn vaak algemeen bekend en worden vaak gebruikt.

  • rust, reinheid, regelmaat

  • bloed, zweet en tranen

  • geloof, hoop en liefde

• opsomming in drieën een flexibele, willekeurige opsomming van drie elementen is.

  • oorlog, leed en haat

  • golven, stroming en eb

'Bloed, zweet en tranen' - dit is een bijzondere opsomming. Wat voor een?

Met aandacht voor taal, met oog voor detail, met plezier in leren.

A

enumeratie

B

opsomming in drieën

C

drieslag

Ik kwam, ik zag, ik overwon.

A

Enumetatie

B

Opsomming in drieën

C

Drieslag

Regeren is vooruitdenken, samenwerken en doorzetten.

A

Enumeratie

B

Opsomming in drieën

C

Drieslag

We moeten chips, cola, toastjes en dipjes halen.

A

Enumeratie

B

Opsomming in drieën

C

Drieslag

D

Answer D

Climax

Een steeds sterker wordende reeks in een zin.

Voorbeelden:

• Hij fluisterde, sprak, nee, schreeuwde.

• Hij is niet klein, niet groot, maar enorm.

Overdrijving (hyperbool)

Je zegt iets veel meer overdreven dan je bedoeld. (is dus figuurlijk taalgebruik)

Voorbeelden:

• Hij schreeuwde de longen uit zijn lijf.

• Hij schrok zich dood.

• Ik sterf van de honger.

Tegenstelling (antithese)

Je zet twee tegenovergestelde begrippen bij elkaar.

Voorbeelden:

• Wat doe je: vechten of vluchten?

• Het was leven of dood.

• Zij zijn als vuur en water.

Ik heb het goed gedaan, maar ook zo fout gedaan. Als ik terugkijk in de tijd. Welke stijlfiguur herken je hier?

A

herhaling

B

tegenstelling

C

opsomming

D

Een lach met tranen, zo voel ik mij vandaag. Geproefd van het leven, zoveel vrienden ongekend. Welke stijlfiguur herken je hier?

A

herhaling

B

tegenstelling

C

opsomming

D

Met bloed zweet en tranen, zei ik, rot hier nu maar op. Met bloed zweet en tranen, Zei ik vrienden, dag vrienden, de koek is op. Welke stijlfiguur herken je hier vooral?

A

herhaling

B

tegenstelling

C

opsomming

D

Wat is een voorbeeld van een drieslag?

A

fout, fout, fout

B

Eerst wandelde hij, toen ging hij over in een draf en uiteindelijk begon hij te sprinten.

C

Spreken is zilver, zwijgen is goud.

D

rust, reinheid, regelmaat

In welke zin staat een enumeratio?

A

Nooit, nooit ga ik daar nog eens naar toe!

B

Lina is dol op school: ze houdt van wiskunde, Nederlands en Frans.

C

Ik had een twee voor de toets. Ik had dus wel een paar foutjes.

D

Daar ik ben ik niet blij mee.

Van welk stijlfiguur is hier sprake: Plus geeft meer, veel meer.

A

hyperbool

B

repetitio/ herhaling

C

D

In welke zin staat een climax?

A

fout, fout, fout

B

Eerst wandelde hij, toen ging hij over in een draf en uiteindelijk begon hij te sprinten.

C

Spreken is zilver, zwijgen is goud.

D

rust, reinheid, regelmaat

Het vlees, de organen, de botten, de huid, de hoorns, echt alles van de koe wordt verwerkt tot producten.

A

Repetitio

B

Enumeratio

C

Climax

D

Drieslag