Doel 1.1: Groeien - rijpen - leren
Doel 1.1: Groeien - rijpen - leren
Aan het einde van de les kun je...
uitleggen dat ontwikkeling bestaat uit groeien, rijpen en leren, en kun je deze drie onderscheiden in een voorbeeld.
Terug in de tijd
Hoe zag jij eruit tien jaar geleden? Wat kon je toen nog niet wat nu wel lukt?
Wat is ontwikkeling?
Ontwikkeling omvat alle veranderingen van lichaam en geest gedurende je hele leven.
Ontwikkelingspsychologie
Dit vakgebied onderzoekt hoe mensen veranderen in gedrag, denken en emoties.
Verandering is meer dan fysiek
Niet alleen je lichaam verandert, maar ook hoe je denkt, voelt en met anderen omgaat.
Ontwikkeling duurt je hele leven
Je blijft ontwikkelen, zelfs op oudere leeftijd, bijvoorbeeld door nieuwe technologieën te leren gebruiken.
Drie processen van ontwikkeling
Groeien, rijpen en leren vormen samen de basis van menselijke ontwikkeling.
Groeien is kwantitatief
Groeien betekent toename in lengte, gewicht en lichamelijke functies. Het is meetbaar.
Voorbeeld: lichamelijke groei
Milan groeide 12 cm in één jaar. Hierdoor past hij niet meer in zijn oude schoenen.
Waarom noemen we groeien ‘kwantitatief’?
Het heeft te maken met het aspect dat je kan meten: hoeveel meer is er?
Rijpen is kwalitatief
Rijpen is het proces waarbij functies die al aanwezig zijn beter gaan werken. Dit is niet meetbaar, maar merkbaar door betere werking.
Rijpen bij mensen
Bijvoorbeeld: een baby heeft al sluitspieren, maar pas door rijping kan het kind zindelijk worden.
Appels en mensen
Groeien is groter worden, rijpen is beter werken. Net als een appel die eerst groeit, dan pas lekker wordt.
Leren: verwerven van nieuwe vaardigheden
Leren doe je via ervaring, imitatie, experimenteren of onderwijs. Het levert nieuwe kennis en gedrag op.
Voorbeeld: leren
Na taalkamp durft Noor nu vlot Frans spreken; dit is een verworven vaardigheid door oefenen en ervaring.
Jouw eigen leerervaring
Bedenk wat jij de afgelopen maand nieuw geleerd hebt. Hoe heb je dat geleerd?
Hoe werken de drie processen samen?
Leren is afhankelijk van je eigen inzet en wat je omgeving aanbiedt of stimuleert.
Leren en omgeving
Groeien en rijpen
Zonder groei kan rijping niet plaatsvinden. Groeien maakt organen groter, rijpen maakt ze werkbaar.
Voorbeeld: zindelijk worden
Zindelijk worden lukt alleen als groei, rijping en leren op elkaar afgestemd zijn.
Drie processen voorbeeld: potje
Groeien: kunnen stappen. Rijpen: controle over spieren. Leren: de betekenis van het potje begrijpen.
Samenvatting
Ontwikkeling is een combinatie van groeien (kwantitatief), rijpen (kwalitatief) en leren (nieuwe vaardigheden).
Denk terug: herken je de processen?
Kun jij in je eigen ontwikkeling voorbeelden van groeien, rijpen en leren benoemen?