6 Onderzoek naar evolutie
6 Onderzoek naar evolutie
Bespreken huiswerk
Vragen?
Herhalen
Darwin gebruikte bij het opstellen van zijn evolutietheorie het begrip “survival of the fittest”. Deze uitdrukking wordt meestal vertaald met ‘het overleven van de sterksten’ Welke van de onderstaande individuen worden in deze uitdrukking bedoeld met ‘de sterksten’?
A De individuen bij wie de verhouding oppervlakte/inhoud het grootst is.
B De individuen die de meeste kracht kunnen leveren.
C De individuen die de meeste nakomelingen krijgen.
D De individuen die het langste leven.
E De individuen van de soorten die boven in de voedselpiramide staan.
Herhalen
Hoe ontstaan nieuwe soorten?
Nieuwe soorten komen tot stand door
1. Reproductieve isolatie, door geografische isolatie, gedrag of andere activiteiten
2. Genetische variatie, ontstaan door mutatie en recombinatie
3. Natuurlijke selectie waarbij de best aangepaste organismen overleven
4. Voortplanting, waarbij gunstige eigenschappen aan nakomelingen worden doorgegeven
Herhalen
Welk van de volgende stoffen zijn anorganisch, en welke zijn organisch?
Water
DNA
Koolstofdioxide
Eiwitten
Zout
Wat waren ook alweer de voorwaarde voor een organische stof?
Aantonen van verwantschap
1. Bekijken van anatomie (bijvoorbeeld homologe en analoge organen)
2. Bekijken van rudimentaire organen
3. Kijken naar biochemie (DNA)
Homologie
Betekent gelijkenis
Bij homologe organen hebben deze organen hetzelfde bouwplan
Hebben dezelfde oorsprong
Kunnen na verloop van tijd wel andere functies hebben, Dit noem je divergentie
Analogie
Ledematen, organen en orgaanstelsels die een vergelijkbare functie hebben, maar een ander bouwplan
Niet verwante organismen die een zelfde functie hebben gekregen. Dit noem je convergentie
Rudimentaire organen
Resten van een orgaan dat niet langer functioneel is
Verdwijnt vaak in de loop van de evolutie
Maken
85 en 86
Het al of niet gestreept zijn van de vacht bij katten wordt bepaald door de allelen A (streping) en a (geen streping). De soort streping van de vacht wordt bepaald door de allelen T voor regelmatige streping en t voor onregelmatige streping. De allelen A en T zijn dominant, niet X-chromosomaal en erven onafhankelijk van elkaar over. Onderzoek bij zwerfkatten in een voorstad van Londen heeft aangetoond dat de frequentie van allel a in deze grote populatie katten 40% is. De frequentie van het allel t is 80%.
Bereken, met behulp van de regel van Hardy-Weinberg, het percentage onregelmatig gestreepte katten dat in deze voorstad voorkomt. Rond je uitkomst af op een geheel getal
DNA-analyse
Bepalen van de nucleotide volgorde van het DNA
Door DNA van meerdere soorten te vergelijken kun je de afstamming van een sort bepalen en een evolutionaire stamboom maken
Evolutionaire stamboom
Een groep soorten die bestaat uit een voorouder en alle nakomelingen daarvan noem je een clade
Een schematische weergave van de verwantschappen tussen clades noem je een cladogram
Hoe verder naar links, hoe langer geleden
Fossielen
Gesteentelagen
Radioactieve isotopen
Huiswerk
88, 89, 91, 93, 94