V4_4.6_onderzoek_evolutie

6 Onderzoek naar evolutie


1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 16 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

6 Onderzoek naar evolutie


Bespreken huiswerk

  • Vragen?

Herhalen

Darwin gebruikte bij het opstellen van zijn evolutietheorie het begrip “survival of the fittest”. Deze uitdrukking wordt meestal vertaald met ‘het overleven van de sterksten’ Welke van de onderstaande individuen worden in deze uitdrukking bedoeld met ‘de sterksten’?


A De individuen bij wie de verhouding oppervlakte/inhoud het grootst is.

B De individuen die de meeste kracht kunnen leveren.

C De individuen die de meeste nakomelingen krijgen.

D De individuen die het langste leven.

E De individuen van de soorten die boven in de voedselpiramide staan.

Herhalen

  • Hoe ontstaan nieuwe soorten?

Nieuwe soorten komen tot stand door

  • 1. Reproductieve isolatie, door geografische isolatie, gedrag of andere activiteiten

  • 2. Genetische variatie, ontstaan door mutatie en recombinatie

  • 3. Natuurlijke selectie waarbij de best aangepaste organismen overleven

  • 4. Voortplanting, waarbij gunstige eigenschappen aan nakomelingen worden doorgegeven

Herhalen

  • Welk van de volgende stoffen zijn anorganisch, en welke zijn organisch?


  • Water

  • DNA

  • Koolstofdioxide

  • Eiwitten

  • Zout


  • Wat waren ook alweer de voorwaarde voor een organische stof?

Aantonen van verwantschap

  • 1. Bekijken van anatomie (bijvoorbeeld homologe en analoge organen)

  • 2. Bekijken van rudimentaire organen

  • 3. Kijken naar biochemie (DNA)


Homologie


  • Betekent gelijkenis

  • Bij homologe organen hebben deze organen hetzelfde bouwplan

  • Hebben dezelfde oorsprong

  • Kunnen na verloop van tijd wel andere functies hebben, Dit noem je divergentie


Analogie


  • Ledematen, organen en orgaanstelsels die een vergelijkbare functie hebben, maar een ander bouwplan

  • Niet verwante organismen die een zelfde functie hebben gekregen. Dit noem je convergentie

Rudimentaire organen

  • Resten van een orgaan dat niet langer functioneel is

  • Verdwijnt vaak in de loop van de evolutie

Maken

  • 85 en 86


  • Het al of niet gestreept zijn van de vacht bij katten wordt bepaald door de allelen A (streping) en a (geen streping). De soort streping van de vacht wordt bepaald door de allelen T voor regelmatige streping en t voor onregelmatige streping. De allelen A en T zijn dominant, niet X-chromosomaal en erven onafhankelijk van elkaar over. Onderzoek bij zwerfkatten in een voorstad van Londen heeft aangetoond dat de frequentie van allel a in deze grote populatie katten 40% is. De frequentie van het allel t is 80%.

  • Bereken, met behulp van de regel van Hardy-Weinberg, het percentage onregelmatig gestreepte katten dat in deze voorstad voorkomt. Rond je uitkomst af op een geheel getal


DNA-analyse


  • Bepalen van de nucleotide volgorde van het DNA

  • Door DNA van meerdere soorten te vergelijken kun je de afstamming van een sort bepalen en een evolutionaire stamboom maken


Evolutionaire stamboom


  • Een groep soorten die bestaat uit een voorouder en alle nakomelingen daarvan noem je een clade

  • Een schematische weergave van de verwantschappen tussen clades noem je een cladogram

  • Hoe verder naar links, hoe langer geleden


Fossielen


  • Gesteentelagen

  • Radioactieve isotopen

Huiswerk

  • 88, 89, 91, 93, 94