Diversiteit: geloof, sekse en verschillen

Diversiteit in Nederland

Pak je iPad!

Planning:
instructie
opdrachten isociety
Booklet begrippen

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolmavoLeerjaar 3

In deze les zitten 16 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Diversiteit in Nederland

Pak je iPad!

Planning:
instructie
opdrachten isociety
Booklet begrippen

Open met het idee dat mensen niet maar bij één groep horen. In deze les staat centraal dat identiteit uit meerdere kenmerken kan bestaan, zoals geloof, sekse, leeftijd of politieke voorkeur.

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe geloof, sekse, geaardheid, genderidentiteit, leeftijd en politieke voorkeur bijdragen aan diversiteit en subculturen in Nederland.

Deze slide heeft geen instructies

ontstaan van Nederland

  • Rond 1600 ontstond Nederland als zelfstandig land

  • Dat gebeurde door een conflict dat politiek én godsdienstig was

  • Het protestantse noorden scheidde zich af van het rooms-katholieke Spaanse bestuur

  • Geloof speelde dus vanaf het begin een rol in groepsvorming

Benadruk dat godsdienst hier niet alleen een privézaak was, maar ook invloed had op macht, bestuur en samenwerking.

Godsdienstige tolerantie

In de jonge Nederlandse staat woonden mensen met verschillende geloven naast elkaar. Er werden afspraken gemaakt over godsdienstige tolerantie, zodat samenwerking tegen de Spaanse machthebbers mogelijk bleef. Daardoor ontstond ruimte voor verschillende religieuze groepen binnen één samenleving.

Maak duidelijk dat tolerantie niet betekende dat iedereen hetzelfde dacht, maar dat verschillende groepen samen konden leven.

Tolerantie en handel

  • Tolerantie was gunstig voor de handel

  • Handelaren die elders niet welkom waren, konden in Nederland terecht

  • Ook migranten uit minder tolerante landen zochten hier een toevlucht

  • Diversiteit groeide dus mede door economische kansen

Leg het verband tussen openheid en economische ontwikkeling: tolerantie trok mensen, kennis en handelsnetwerken aan.

Religieuze subculturen in Nederland

  • Nederland kende al vroeg verschillende religieuze subculturen

  • Belangrijke groepen waren rooms-katholieken, protestanten en joden

  • Tussen deze groepen waren verschillen, maar ook overeenkomsten

  • Daarom spreken we vaak van een joods-christelijke traditie

Licht toe dat 'joods-christelijke traditie' verwijst naar gedeelde invloed op normen, waarden en cultuur.

Verzuiling en pluriformiteit

  • Begin 20e eeuw ontstonden vier levensbeschouwelijke subculturen

  • Dit noemen we verzuiling

  • Groepen leefden deels naast elkaar met eigen organisaties en gewoonten

  • Nederland was toen al een samenleving met meerdere subculturen

Noem eventueel voorbeelden zoals eigen scholen, kranten en omroepen, zonder de slide te overladen.

Religieus Nederland nu

De joods-christelijke traditie is nog steeds dominant, maar Nederland is religieus veel diverser geworden. In de twintigste eeuw kwamen onder meer hindoestanen uit Suriname en moslims uit Marokko en Turkije erbij. Tegelijk zorgde ontkerkelijking ervoor dat veel mensen minder belang hechten aan hun christelijke achtergrond. Nederland is ook op religieus gebied een pluriforme samenleving.

Benadruk dat pluriform betekent: veel verschillende groepen, overtuigingen en leefwijzen binnen één samenleving.

Wat betekent identiteit?

Identiteit is hoe iemand zichzelf ziet en bij welke groepen iemand zich vindt horen. Die identiteit kan gevormd worden door bijvoorbeeld geloof, afkomst, sekse, geaardheid, leeftijd of politieke voorkeur. Mensen hebben vaak niet één identiteit, maar meerdere tegelijk.

Deze slide verbindt de vorige en volgende delen: van religieuze groepen naar bredere vormen van groepsvorming.

Sekse: biologisch verschil

  • Ongeveer de helft van de mensen is vrouwelijk en de andere helft mannelijk

  • Er zijn ook intersekse mensen

  • Zij hebben kenmerken van zowel mannen als vrouwen

  • Sekse is een manier waarop mensen in groepen worden ingedeeld

Houd het onderscheid helder: sekse gaat hier over biologische kenmerken, later volgt genderidentiteit.

Seksuele geaardheid

  • Seksuele geaardheid gaat over op wie iemand zich aangetrokken voelt

  • Dat kan de andere sekse zijn, de eigen sekse, beide of geen van beide

  • Geaardheid is dus niet voor iedereen hetzelfde

  • Ook dit draagt bij aan diversiteit in de samenleving

Blijf feitelijk en inclusief formuleren. Laat zien dat geaardheid een maatschappelijk herkenbare bron van groepsvorming is.

De LHBTI-community

  • De LHBTI-community komt op voor mensen die niet tot de dominante cultuur worden gerekend

  • Dat gebeurt op het gebied van sekse, geaardheid

  • Ook hier zie je veel verschillen binnen één bredere groep

Je kunt benoemen dat de community draait om zichtbaarheid, erkenning en gelijke behandeling.

Leeftijd als scheidslijn

  • Ook leeftijd kan leiden tot subculturen

  • Jongeren en ouderen hebben vaak eigen waarden en normen

  • Soms gebruiken zij zelfs een andere taal of stijl

  • Er is geen vaste leeftijdsgrens tussen die groepen

Leg uit dat leeftijdsgroepen niet strikt zijn, maar wel herkenbare culturele verschillen kunnen hebben.

Andere verschillen in het dagelijks leven

  • Subculturen ontstaan niet door één enkele oorzaak

  • Leeftijd, politieke voorkeur, hobby's en interesses kunnen samenhangen

  • Zo zijn sommige interesses vaker te zien in bepaalde groepen

  • Groepsvorming is dus zichtbaar in alledaagse keuzes en gewoonten

Gebruik eventueel de voorbeelden uit de tekst: postzegels verzamelen vaker onder ouderen, gamen vaker onder jongeren.

Diversiteit, inclusiviteit en samenleving

  • Nederland kent veel verschillende subculturen

  • Daardoor is de samenleving multicultureel en pluriform

  • In een tolerante democratie hoort uitsluiting van minderheden niet thuis

  • Omgaan met diversiteit en inclusiviteit hoor je in de huidige samenleving veel terug

Laat dit dienen als synthese van de les: verschillen bestaan, maar de uitdaging is samenleven met respect en gelijke rechten.

maak opdracht 7 tot en met 11 van 2.3.2 in isociety

Aan de slag!

Deze slide heeft geen instructies